5. Kinh Về Cây Lớn

55. Tại Sāvatthī... Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi; do thủ làm duyên, hữu sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Tất cả những rễ của nó, cả những rễ đi xuống và những rễ đi ngang, đều hút nhựa sống lên trên. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy lấy đó làm vật thực, lấy đó làm chất dinh dưỡng, có thể tồn tại trong một thời gian dài. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy vị ngọt trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được tăng trưởng. Do ái làm duyên, thủ sanh khởi... ... Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

Này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên, cho đến cả những rễ con nhỏ bằng cọng cỏ hương bài. Người ấy chặt cây ấy ra từng khúc, sau khi chặt ra từng khúc, người ấy chẻ ra, sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng; sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy đốt bằng lửa, sau khi đốt bằng lửa, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung vào cơn gió mạnh, hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt; do thủ diệt, hữu diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

Ví như, này các Tỷ kheo, có một cây đại thọ. Rồi một người mang cuốc và giỏ đến. Người ấy chặt cây ấy ở gốc, sau khi chặt ở gốc, người ấy đào xung quanh, sau khi đào xung quanh, người ấy nhổ rễ lên... ... hoặc là thả trôi theo dòng sông chảy xiết. Như vậy, này các Tỷ kheo, cây đại thọ ấy sẽ bị cắt tận gốc, làm cho như thân cây tala, làm cho không thể hiện hữu, không có tính chất sanh khởi trong tương lai. Cũng thế, này các Tỷ kheo, đối với người sống thường xuyên quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt, thủ diệt... ... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

“Này Ānanda, ví như có một cây đại thọ. Rồi một người đàn ông mang cuốc và giỏ đến. Người ấy đốn cây ấy tận gốc, sau khi đốn tận gốc, người ấy đào đất, sau khi đào đất, người ấy nhổ lên các rễ, cho đến cả những rễ nhỏ như rễ cây sậy. Người ấy chặt cây ấy ra thành từng khúc. Sau khi chặt ra thành từng khúc, người ấy chẻ ra; sau khi chẻ ra, người ấy làm thành từng mảnh vụn, sau khi làm thành từng mảnh vụn, người ấy phơi khô trong gió và nắng, sau khi phơi khô trong gió và nắng, người ấy dùng lửa đốt, sau khi dùng lửa đốt, người ấy làm thành tro, sau khi làm thành tro, người ấy hoặc là tung trong gió lớn, hoặc là thả trôi trong dòng sông chảy xiết. Như vậy, này Ānanda, cây đại thọ ấy sẽ bị nhổ tận gốc, trở thành như thân cây ta-la, đi đến chỗ không hiện hữu, có pháp không sanh khởi trong tương lai. Cũng vậy, này Ānanda, đối với vị đang trú, thường xuyên quán xét sự nguy hại trong các pháp có thể bị chấp thủ, ái được đoạn diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.” (Kinh) thứ mười.

“Này Ānanda, đối với người sống quán thấy sự nguy hại trong các pháp đáng bị chấp thủ, ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt... cho đến... Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.”