- Udāna 5.1
Piyatarasutta
Evaṁ me sutaṁ—
Bản dịch
UD 5.1 — Kinh Đức Vua
Piyatarasutta
1. Tôi đã nghe như vầy: Một thời đức Thế Tôn ngự tại thành Sāvatthi, Jetavana, tu viện của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, đức vua Pasenadi xứ Kosala cùng với hoàng hậu Mallikā đã đi lên tầng trên của tòa lâu đài cao quý. Khi ấy, đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này:
“Này Mallikā, đối với nàng có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?”
“Tâu đại vương, đối với thiếp không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân. Tâu đại vương, ngược lại đối với ngài có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?”
“Này Mallikā, đối với trẫm cũng vậy, không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân.”
2. Sau đó, đức vua Pasenadi xứ Kosala từ tòa lâu đài đã đi xuống rồi đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống ở một bên đức vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với đức Thế Tôn điều này:
“Bạch Ngài, ở đây trẫm cùng với hoàng hậu Mallikā đã đi lên tầng trên của tòa lâu đài cao quý rồi trẫm đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: ‘Này Mallikā, đối với nàng có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?’ Khi được nói như vậy, hoàng hậu Mallikā đã nói với trẫm điều này: ‘Tâu đại vương, đối với thiếp không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân. Tâu đại vương, ngược lại đối với ngài có ai khác đáng yêu hơn là bản thân không?’ Khi được nói như vậy, trẫm đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: ‘Này Mallikā, đối với trẫm cũng vậy, không có ai khác đáng yêu hơn là bản thân.’”
3. Sau đó, khi hiểu ra sự việc này, đức Thế Tôn vào thời điểm ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
“Sau khi đi vòng quanh tất cả các phương bằng tâm, vẫn không đạt được người đáng yêu hơn bản thân ở bất cứ đâu. Tương tự như vậy, bản thân của những người khác là đáng yêu đối với chính họ; vì thế người yêu mến bản thân không nên hãm hại người khác.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Dịch bởi Bhikkhu Indacanda. Trích từ bộ Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi–Việt — Phật Tự Thuyết (Udāna). Nguồn: http://www.tamtangpaliviet.net/. Sử dụng theo sự cho phép của dịch giả.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Heartfelt Sayings 5.1
Who is More Dear?
So I have heard.
1. Kinh Người Thân Yêu Hơn
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo mallikāya deviyā saddhiṁ uparipāsādavaragato hoti. Atha kho rājā pasenadi kosalo mallikaṁ deviṁ etadavoca: “atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro”ti?
At one time the Buddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Now at that time King Pasenadi of Kosala was upstairs in the royal longhouse together with Queen Mallikā. Then King Pasenadi addressed Queen Mallikā, “Mallikā, is there anyone more dear to you than yourself?”
41. Tôi nghe như vầy. Một thời, đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī (Xá-vệ), tại Jetavana (Kỳ-đà Lâm), trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika (Cấp Cô Độc). Vào lúc bấy giờ, vua Pasenadi xứ Kosala cùng với hoàng hậu Mallikā đang ở trên tầng thượng của cung điện. Bấy giờ, vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: “Này Mallikā, có ai khác thân yêu với bà hơn chính bản thân bà không?”
“Natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṁ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro”ti? “Mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro”ti.
“No, Great King, there isn’t. But is there anyone more dear to you than yourself?” “For me also, Mallikā, there’s no one.”
“Tâu Đại vương, không có ai khác thân yêu với thiếp hơn chính bản thân thiếp. Còn Đại vương, có ai khác thân yêu với ngài hơn chính bản thân ngài không?” “Này Mallikā, đối với ta cũng vậy, không có ai khác thân yêu hơn chính bản thân ta.”
Atha kho rājā pasenadi kosalo pāsādā orohitvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
Then King Pasenadi of Kosala came downstairs from the stilt longhouse, went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
Bấy giờ, vua Pasenadi xứ Kosala đi xuống từ cung điện, đến nơi đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, vua Pasenadi xứ Kosala đã bạch với đức Thế Tôn điều này:
“Idhāhaṁ, bhante, mallikāya deviyā saddhiṁ uparipāsādavaragato mallikaṁ deviṁ etadavocaṁ: ‘atthi nu kho te, mallike, kocañño attanā piyataro’ti? Evaṁ vutte, mallikā devī maṁ etadavoca: ‘natthi kho me, mahārāja, kocañño attanā piyataro. Tuyhaṁ pana, mahārāja, atthañño koci attanā piyataro’ti? Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, mallikaṁ deviṁ etadavocaṁ: ‘mayhampi kho, mallike, natthañño koci attanā piyataro’”ti.
“Bạch Thế Tôn, hôm nay, khi con cùng với hoàng hậu Mallikā đang ở trên tầng thượng của cung điện, con đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: ‘Này Mallikā, có ai khác thân yêu với bà hơn chính bản thân bà không?’ Khi được nói vậy, hoàng hậu Mallikā đã nói với con điều này: ‘Tâu Đại vương, không có ai khác thân yêu với thiếp hơn chính bản thân thiếp. Còn Đại vương, có ai khác thân yêu với ngài hơn chính bản thân ngài không?’ Khi được nói vậy, bạch Thế Tôn, con đã nói với hoàng hậu Mallikā điều này: ‘Này Mallikā, đối với ta cũng vậy, không có ai khác thân yêu hơn chính bản thân ta.’”
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
Then, understanding this matter, on that occasion the Buddha expressed this heartfelt sentiment:
Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết rõ ý nghĩa này, vào lúc ấy đã thốt lên lời cảm hứng này:
“Sabbā disā anuparigamma cetasā, Nevajjhagā piyataramattanā kvaci; Evaṁ piyo puthu attā paresaṁ, Tasmā na hiṁse paramattakāmo”ti.
Paṭhamaṁ.
“Having explored every quarter with the mind, one finds no one dearer than oneself. Likewise for others, each holds themselves dear; so one who desires self-knowledge <j>would harm no other.”
“Với tâm đi khắp tất cả các phương, không tìm thấy ai thân yêu hơn tự ngã ở bất cứ nơi đâu. Cũng vậy, tự ngã của mỗi người là thân yêu đối với họ. Do đó, người yêu tự ngã không nên làm hại người khác.” (Kết thúc) bài kinh thứ nhất.