5. Kinh thứ hai về Saraṇāni người dòng Sakka

1021. Nhân duyên tại Kapilavatthu. Vào lúc bấy giờ, Saraṇāni người dòng Sakka đã mệnh chung. Vị ấy được Thế Tôn tuyên bố là: ‘Bậc Dự Lưu, có pháp không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn, hướng đến giác ngộ.’ Khi ấy, rất nhiều người dòng Sakka tụ tập, hội họp lại, đã phàn nàn, chê bai, chỉ trích rằng: ‘Thật kỳ diệu thay, chư hiền! Thật hy hữu thay, chư hiền! Bây giờ ở đây, ai mà sẽ không là bậc Dự Lưu chứ! Bởi vì Saraṇāni người dòng Sakka đã mệnh chung, và vị ấy được Thế Tôn tuyên bố là: ‘Bậc Dự Lưu, có pháp không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn, hướng đến giác ngộ.’ Saraṇāni người dòng Sakka đã là người không thực hành đầy đủ học pháp.’ Rồi Mahānāma người dòng Sakka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Mahānāma người dòng Sakka bạch với Thế Tôn điều này:

Bạch Thế Tôn, ở đây, Saraṇāni người dòng Sakka đã mệnh chung. Vị ấy được Thế Tôn tuyên bố là: ‘Bậc Dự Lưu, có pháp không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn, hướng đến giác ngộ.’ Bạch Thế Tôn, khi ấy, rất nhiều người dòng Sakka tụ tập, hội họp lại, đã phàn nàn, chê bai, chỉ trích rằng: ‘Thật kỳ diệu thay, chư hiền! Thật hy hữu thay, chư hiền! Bây giờ ở đây, ai mà sẽ không là bậc Dự Lưu chứ! Bởi vì Saraṇāni người dòng Sakka đã mệnh chung, và vị ấy được Thế Tôn tuyên bố là: ‘Bậc Dự Lưu, có pháp không bị rơi vào đọa xứ, chắc chắn, hướng đến giác ngộ.’ Saraṇāni người dòng Sakka đã là người không thực hành đầy đủ học pháp.’

Này Mahānāma, người cận sự nam nào đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng trong một thời gian dài, làm sao vị ấy có thể đi đến đọa xứ được! Này Mahānāma, nếu nói một cách chân chánh, người ta nên nói về Saraṇāni người dòng Sakka rằng: ‘Người cận sự nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng trong một thời gian dài.’ Này Mahānāma, Saraṇāni người dòng Sakka là người cận sự nam đã quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng trong một thời gian dài, làm sao vị ấy có thể đi đến đọa xứ được!

“Này Mahānāma, ở đây, có hạng người có niềm tin tuyệt đối và hết sức trong sạch nơi đức Phật rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán ... là bậc Thiên Nhơn Sư, là bậc Phật, là bậc Thế Tôn.’ ... nơi Pháp ... nơi Tăng ... có trí tuệ hoan hỷ, có trí tuệ nhanh nhạy, và đã thành tựu sự giải thoát. Vị ấy, do sự đoạn tận các lậu hoặc, đã tự mình chứng ngộ với thắng trí, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại tâm giải thoát, tuệ giải thoát không còn lậu hoặc. Này Mahānāma, hạng người này cũng đã được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

“Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có hạng người có niềm tin tuyệt đối và hết sức trong sạch nơi đức Phật rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán ... là bậc Thiên Nhơn Sư, là bậc Phật, là bậc Thế Tôn.’ ... nơi Pháp ... nơi Tăng ... có trí tuệ hoan hỷ, có trí tuệ nhanh nhạy, nhưng không thành tựu sự giải thoát. Vị ấy, do sự đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là vị nhập Niết-bàn ở khoảng giữa, là vị nhập Niết-bàn khi vừa sanh, là vị nhập Niết-bàn không cần gia công, là vị nhập Niết-bàn cần gia công, là vị đi ngược dòng đến cõi Sắc Cứu Cánh. Này Mahānāma, hạng người này cũng đã được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

“Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có hạng người có niềm tin tuyệt đối và hết sức trong sạch nơi đức Phật rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán ... là bậc Thiên Nhơn Sư, là bậc Phật, là bậc Thế Tôn.’ ... nơi Pháp ... nơi Tăng ... không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ nhanh nhạy, và không thành tựu sự giải thoát. Vị ấy, do sự đoạn tận ba kiết sử, do làm muội lược tham, sân, si, trở thành bậc Nhất-lai, chỉ một lần nữa trở lại thế gian này rồi chấm dứt khổ đau. Này Mahānāma, hạng người này cũng đã được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

“Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có hạng người có niềm tin tuyệt đối và hết sức trong sạch nơi đức Phật rằng: ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc A-la-hán ... là bậc Thiên Nhơn Sư, là bậc Phật, là bậc Thế Tôn.’ ... nơi Pháp ... nơi Tăng ... không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ nhanh nhạy, và không thành tựu sự giải thoát. Vị ấy, do sự đoạn tận ba kiết sử, trở thành bậc Dự-lưu, không còn bị đọa lạc, chắc chắn hướng đến giác ngộ. Này Mahānāma, hạng người này cũng đã được giải thoát khỏi địa ngục, được giải thoát khỏi loài bàng sanh, được giải thoát khỏi cảnh giới ngạ quỷ, được giải thoát khỏi cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

“Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có hạng người không có niềm tin tuyệt đối và hết sức trong sạch nơi đức Phật ... nơi Pháp ... nơi Tăng ... không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ nhanh nhạy, và không thành tựu sự giải thoát; tuy nhiên, vị ấy có những pháp này: tín căn ... cho đến tuệ căn. Và các pháp do Như Lai thuyết giảng được vị ấy chấp nhận sau khi đã thẩm sát vừa phải bằng trí tuệ. Này Mahānāma, hạng người này cũng không đi đến địa ngục, không đi đến loài bàng sanh, không đi đến cảnh giới ngạ quỷ, không đi đến cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

“Lại nữa, này Mahānāma, ở đây, có hạng người không có niềm tin tuyệt đối và hết sức trong sạch nơi đức Phật ... nơi Pháp ... nơi Tăng ... không có trí tuệ hoan hỷ, không có trí tuệ nhanh nhạy, và không thành tựu sự giải thoát; tuy nhiên, vị ấy có những pháp này: tín căn ... cho đến tuệ căn. Và vị ấy có một mức độ tin tưởng, một mức độ thương mến đối với Như Lai. Này Mahānāma, hạng người này cũng không đi đến địa ngục, không đi đến loài bàng sanh, không đi đến cảnh giới ngạ quỷ, không đi đến cõi dữ, ác thú, đọa xứ.”

“Này Mahānāma, ví như một thửa ruộng xấu, đất xấu, còn gốc rễ chưa nhổ, và hạt giống bị bể, bị thối, bị gió nắng làm hư, không có lõi, không được gieo trồng tốt, và trời lại không mưa thuận gió hòa. Liệu những hạt giống ấy có thể tăng trưởng, phát triển, lớn mạnh không?” “Thưa không, bạch Thế Tôn.” “Cũng vậy, này Mahānāma, ở đây, giáo pháp được thuyết giảng tồi tệ, được trình bày tồi tệ, không hướng đến sự giải thoát, không đưa đến an tịnh, không do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết – Ta nói rằng điều này giống như thửa ruộng xấu. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử sống thực hành pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp – Ta nói rằng điều này giống như hạt giống xấu.”

“Này Mahānāma, ví như một thửa ruộng tốt, đất tốt, gốc rễ đã được nhổ sạch, và hạt giống không bị bể, không bị thối, không bị gió nắng làm hư, có lõi, được gieo trồng tốt, và trời lại mưa thuận gió hòa. Liệu những hạt giống ấy có thể tăng trưởng, phát triển, lớn mạnh không?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Cũng vậy, này Mahānāma, ở đây, giáo pháp được khéo thuyết giảng, được khéo trình bày, hướng đến sự giải thoát, đưa đến an tịnh, do bậc Chánh Đẳng Giác tuyên thuyết – Ta nói rằng điều này giống như thửa ruộng tốt. Và trong giáo pháp ấy, người đệ tử sống thực hành pháp và tùy pháp, thực hành đúng đắn, sống theo pháp – Ta nói rằng điều này giống như hạt giống tốt. Huống nữa là Saraṇāni người dòng Sakka! Này Mahānāma, Saraṇāni người dòng Sakka vào lúc lâm chung đã là người viên mãn trong học giới.” Hết phẩm thứ năm.