- Saṁyutta Nikāya 41.4
- 1. Cittavagga
Bản dịch
SN 41.4 — Kinh Phép Lạ Của Mahaka
Mahakapāṭihāriyasutta
Vi-n 1 Một thời, một số đông các Tỷ-kheo trưởng lão trú tại Macchikàsanda, tại rừng Ambāṭaka.
Vi-n 2 Rồi gia chủ Citta đi đến các Tỷ-kheo trưởng lão; sau khi đến, đảnh lễ các Tỷ-kheo trưởng lão rồi ngồi xuống một bên.
Vi-n 3 Ngồi một bên, gia chủ Citta thưa với các Tỷ-kheo trưởng lão:
—Bạch chư Thượng tọa, mong rằng chư vị trưởng lão ngày mai nhận lời mời dùng bữa ăn của con.
Các Tỷ-kheo trưởng lão im lặng nhận lời.
Vi-n 4-5. (Như đoạn 4,5 của kinh trước).
Vi-n 6 Rồi gia chủ Citta tự tay làm cho thỏa mãn, tự tay cúng dường các Tỷ-kheo trưởng lão với các món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm.
Vi-n 7 Các Tỷ-kheo trưởng lão sau khi ăn xong, rời tay khỏi bát, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Rồi gia chủ Citta, sau khi nói: “Hãy thâu lượm lại các đồ ăn dư tàn”, liền đi theo sau lưng các Tỷ-kheo trưởng lão.
Vi-n 8 Lúc bấy giời, trời nóng rất là gay gắt (kutthitam). Và các Tỷ-kheo trưởng lão ấy đi với thân như bị chảy thành nước, vì các vị ấy đã ăn bữa ăn đầy đủ.
Vi-n 9 Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahaka là vị mới tu nhất giữa chúng Tỷ-kheo ấy. Rồi Tôn giả Mahaka thưa với Tôn giả Thera:
—Lành thay, bạch Thượng tọa Thera, nếu có luồng gió mát thổi, có cơn giông nổi lên, có mưa từng hột xuống.
—Lành thay, này Hiền giả Mahaka, nếu có luồng gió mát thổi, có cơn giông nổi lên, có mưa từng hột xuống.
Vi-n 10 Rồi Tôn giả Mahaka thực hành thần thông khiến cho gió mát thổi, cơn giông nổi lên, có mưa từng hột xuống.
Vi-n 11 Rồi cư sĩ Citta suy nghĩ như sau: “Tỷ-kheo mới tu nhất trong chúng Tỷ-kheo này lại có được thần thông lực như vậy”.
Vi-n 12 Rồi Tôn giả Mahaka sau khi đến ngôi vườn (tịnh xá) liền nói với Tôn giả Thera:
—Bạch Thượng tọa Thera, như vậy là vừa rồi.
—Như vậy là vừa rồi, này Hiền giả Mahaka. Làm như vậy là vừa rồi, này Hiền giả Mahaka. Cúng dường như vậy là vừa rồi, này Hiền giả Mahaka.
Vi-n 13 Rồi các Tỷ-kheo trưởng lão đi đến ngôi tịnh xá, còn Tôn giả Mahaka đi đến tịnh xá của mình.
Vi-n 14 Rồi gia chủ Citta đi đến Tôn giả Mahaka; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Mahaka rồi ngồi xuống một bên.
Vi-n 15 Ngồi một bên, gia chủ Citta nói Tôn giả Mahaka:
—Lành thay, bạch Thượng tọa, nếu Tôn đức Mahaka thị hiện cho con thấy thượng nhân pháp thần thông.
—Vậy này Gia chủ, hãy trải thượng y trong hành lang và rải một bó cỏ.
—Thưa vâng, bạch Thượng tọa.
Gia chủ Citta vâng đáp Tôn giả Mahaka, cho trải thượng y trong hành lang, và rải một bó cỏ.
Vi-n 16 Rồi Tôn giả Mahaka vào trong tịnh xá, gài then cửa lại, thực hành thần thông lực khiến cho ngọn lửa phun ra từ lỗ ống khóa và giữa các khe cửa, đốt cháy cỏ nhưng không đốt cháy thượng y.
Vi-n 17 Gia chủ Citta đập thượng y, hoảng hốt, lông tóc dựng ngược, đứng một bên.
Vi-n 18 Rồi Tôn giả Mahaka, từ tịnh xá đi ra và nói với gia chủ Citta:
—Thôi, như vậy là vừa rồi, này Gia chủ.
—Thôi, như vậy là vừa rồi, thưa Thượng tọa Mahaka. Làm như vậy là vừa rồi, thưa Thượng tọa Mahaka. Cúng dường như vậy là vừa rồi, thưa Thượng tọa Mahaka. Bạch Thượng tọa, mong Tôn đức Mahaka hãy sống thoải mái ở tại Macchikàsanda. Khả ái là rừng Ambāṭaka! Con sẽ cố gắng cúng dường cho Tôn giả Mahaka các vật dụng như y, đồ ăn khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh.
—Thật là lời nói chí thiện, này Gia chủ!
Vi-n 19 Rồi Tôn giả Mahaka dọn dẹp sàng tọa, cầm y bát, đi ra khỏi Macchikàasanda, và như vậy từ biệt Macchikàsanda không còn trở lui lại nữa.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16. Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Linked Discourses 41.4
- 1. With Citta
Mahaka’s Demonstration
4. Kinh Phép Lạ Của Mahaka
Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū macchikāsaṇḍe viharanti ambāṭakavane.
Atha kho citto gahapati yena therā bhikkhū tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati there bhikkhū etadavoca: “adhivāsentu me, bhante, therā svātanāya gokule bhattan”ti.
Adhivāsesuṁ kho therā bhikkhū tuṇhībhāvena. Atha kho citto gahapati therānaṁ bhikkhūnaṁ adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā there bhikkhū abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
Atha kho therā bhikkhū tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena cittassa gahapatino gokulaṁ tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁsu.
At one time several senior mendicants were staying near Macchikāsaṇḍa in the Wild Mango Grove.
Then Citta the householder went up to them, bowed, sat down to one side, and said to them, “Sirs, would the senior monks please accept tomorrow’s meal from me in my milkshed?”
They consented with silence. Then, knowing that the senior mendicants had consented, Citta rose from his seat, bowed, and respectfully circled them, keeping them on his right, before leaving.
Then when the night had passed, the senior mendicants robed up in the morning and, taking their bowls and robes, went to Citta’s milkshed, and sat down on the seats spread out.
346. Một thời, nhiều vị trưởng lão tỳ khưu trú tại Macchikāsaṇḍa, trong khu rừng Ambāṭaka. Rồi gia chủ Citta đi đến chỗ các vị trưởng lão tỳ khưu; sau khi đến, ông đảnh lễ các vị trưởng lão tỳ khưu rồi ngồi xuống một bên. Ngồi xuống một bên, gia chủ Citta bạch với các vị trưởng lão tỳ khưu điều này: ‘Bạch các ngài trưởng lão, mong các ngài nhận lời mời dùng bữa của con vào ngày mai tại chuồng bò.’ Các vị trưởng lão tỳ khưu đã nhận lời bằng cách im lặng. Rồi gia chủ Citta, biết được sự nhận lời của các vị trưởng lão tỳ khưu, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ các vị trưởng lão tỳ khưu, đi vòng quanh theo chiều bên phải rồi ra về. Rồi các vị trưởng lão tỳ khưu, sau khi đêm ấy đã qua, vào buổi sáng, đã đắp y, cầm lấy y bát, đi đến chuồng bò của gia chủ Citta; sau khi đến, các vị ấy ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn.
Atha kho citto gahapati there bhikkhū paṇītena sappipāyāsena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho therā bhikkhū bhuttāvino onītapattapāṇino uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu. Cittopi kho gahapati “sesakaṁ vissajjethā”ti vatvā there bhikkhū piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
Tena kho pana samayena uṇhaṁ hoti kuthitaṁ; te ca therā bhikkhū paveliyamānena maññe kāyena gacchanti, yathā taṁ bhojanaṁ bhuttāvino.
Then Citta served and satisfied the senior mendicants with his own hands with delicious milk-rice made with ghee. When the senior mendicants had eaten and washed their hands and bowls, they rose from their seats and left. Citta instructed that the leftovers of the food be distributed, then followed behind the senior mendicants.
Now at that time it was boiling hot. And those senior mendicants walked along as if their bodies were melting, as happens after a meal.
Bấy giờ, gia chủ Citta tự tay dâng cúng các vị trưởng lão Tỳ-khưu món cháo sữa nấu với bơ cho đến khi các vị ấy thỏa mãn và từ chối không dùng thêm nữa. Rồi các vị trưởng lão Tỳ-khưu, sau khi đã dùng xong, tay đã rời khỏi bát, từ chỗ ngồi đứng dậy và ra đi. Gia chủ Citta cũng nói: "Xin hãy phân phát phần còn lại," rồi đi theo sau lưng các vị trưởng lão Tỳ-khưu. Lúc bấy giờ, trời nóng nực, oi bức. Và các vị trưởng lão Tỳ-khưu ấy đi với thân thể có vẻ run rẩy, như thể là những người vừa mới dùng bữa xong.
Tena kho pana samayena āyasmā mahako tasmiṁ bhikkhusaṅghe sabbanavako hoti. Atha kho āyasmā mahako āyasmantaṁ theraṁ etadavoca: “sādhu khvassa, bhante thera, sītako ca vāto vāyeyya, abbhasampilāpo ca assa, devo ca ekamekaṁ phusāyeyyā”ti.
Now at that time Venerable Mahaka was the most junior mendicant in that Saṅgha. Then Venerable Mahaka said to the senior venerable, “Wouldn’t it be nice, Honorable Senior, if a cool wind blew, a cloud canopy formed, and a gentle rain drizzled down?”
Lúc bấy giờ, Tôn giả Mahaka là vị Tỳ-khưu nhỏ tuổi nhất trong chúng Tỳ-khưu ấy. Rồi Tôn giả Mahaka bạch với Tôn giả trưởng lão rằng: "Bạch ngài trưởng lão, thật tốt lành thay nếu có ngọn gió mát thổi đến, nếu có mây che phủ, và nếu trời mưa từng giọt một."
“Sādhu khvassa, āvuso mahaka, yaṁ sītako ca vāto vāyeyya, abbhasampilāpo ca assa, devo ca ekamekaṁ phusāyeyyā”ti. Atha kho āyasmā mahako tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhari yathā sītako ca vāto vāyi, abbhasampilāpo ca assa, devo ca ekamekaṁ phusi.
Atha kho cittassa gahapatino etadahosi: “yo kho imasmiṁ bhikkhusaṅghe sabbanavako bhikkhu tassāyaṁ evarūpo iddhānubhāvo”ti.
Atha kho āyasmā mahako ārāmaṁ sampāpuṇitvā āyasmantaṁ theraṁ etadavoca: “alamettāvatā, bhante therā”ti?
“Alamettāvatā, āvuso mahaka. Katamettāvatā, āvuso mahaka. Pūjitamettāvatā, āvuso mahakā”ti. Atha kho therā bhikkhū yathāvihāraṁ agamaṁsu. Āyasmāpi mahako sakaṁ vihāraṁ agamāsi.
“It would indeed be nice, Reverend Mahaka.” Then Mahaka used his psychic power to will that a cool wind would blow, a cloud canopy would form, and a gentle rain would drizzle down.
Then Citta thought, “The most junior mendicant in this Saṅgha has such psychic power!”
When they reached the monastery, Mahaka said to the senior venerable, “Honorable Senior, is that sufficient?”
“That’s sufficient, Reverend Mahaka, you’ve done enough and offered enough.” Then the senior mendicants entered their dwellings, and Mahaka entered his own dwelling.
"Thật tốt lành thay, này hiền giả Mahaka, nếu có ngọn gió mát thổi đến, nếu có mây che phủ, và nếu trời mưa từng giọt một." Rồi Tôn giả Mahaka đã thực hiện một loại thần thông tác thành khiến cho ngọn gió mát thổi đến, mây kéo đến che phủ, và trời mưa từng giọt một. Bấy giờ, gia chủ Citta khởi lên ý nghĩ này: "Vị Tỳ-khưu nhỏ tuổi nhất trong chúng Tỳ-khưu này lại có thần lực như vậy!" Rồi Tôn giả Mahaka, khi đã đến tu viện, bạch với Tôn giả trưởng lão rằng: "Bạch ngài trưởng lão, chừng ấy đã đủ chưa ạ?" "Chừng ấy là đủ rồi, này hiền giả Mahaka! Chừng ấy là đã làm rồi, này hiền giả Mahaka! Chừng ấy là đã cúng dường rồi, này hiền giả Mahaka!" Rồi các vị trưởng lão Tỳ-khưu đi về trú xứ của mình. Tôn giả Mahaka cũng đi về trú xứ riêng của mình.
Atha kho citto gahapati yenāyasmā mahako tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahakaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati āyasmantaṁ mahakaṁ etadavoca: “sādhu me, bhante, ayyo mahako uttari manussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassetū”ti.
“Tena hi tvaṁ, gahapati, ālinde uttarāsaṅgaṁ paññapetvā tiṇakalāpaṁ okāsehī”ti.
“Evaṁ, bhante”ti kho citto gahapati āyasmato mahakassa paṭissutvā ālinde uttarāsaṅgaṁ paññapetvā tiṇakalāpaṁ okāsesi.
Atha kho āyasmā mahako vihāraṁ pavisitvā sūcighaṭikaṁ datvā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhari yathā tālacchiggaḷena ca aggaḷantarikāya ca acci nikkhamitvā tiṇāni jhāpesi, uttarāsaṅgaṁ na jhāpesi. Atha kho citto gahapati uttarāsaṅgaṁ papphoṭetvā saṁviggo lomahaṭṭhajāto ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Atha kho āyasmā mahako vihārā nikkhamitvā cittaṁ gahapatiṁ etadavoca: “alamettāvatā, gahapatī”ti?
Then Citta went up to Mahaka, bowed, sat down to one side, and said to him, “Sir, please show me a superhuman demonstration of psychic power.”
“Well, then, householder, place your upper robe on the porch and spread a handful of grass on it.”
“Yes, sir,” replied Citta, and did as he was asked.
Mahaka entered his dwelling and latched the door. Then he used his psychic power to will that a flame shoot out through the keyhole and the chink in the door-panel, and it burned up the grass but not the upper robe. Then Citta shook out his upper robe and stood to one side, shocked and awestruck.
Mahaka left his dwelling and said to Citta, “Is that sufficient, householder?”
Rồi gia chủ Citta đi đến chỗ Tôn giả Mahaka; sau khi đến, đảnh lễ Tôn giả Mahaka rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, gia chủ Citta bạch với Tôn giả Mahaka rằng: "Bạch ngài, thật tốt lành thay nếu Tôn giả Mahaka có thể thị hiện cho con một pháp siêu nhân, một thần thông kỳ diệu." "Vậy thì, này gia chủ, ông hãy trải thượng y ở ngoài hiên và rải một bó cỏ lên trên đó." "Vâng, thưa ngài." Gia chủ Citta vâng lời Tôn giả Mahaka, trải thượng y ở ngoài hiên và rải một bó cỏ lên trên. Rồi Tôn giả Mahaka đi vào trú xứ, cài then cửa lại, và thực hiện một loại thần thông tác thành khiến cho ngọn lửa từ lỗ khóa và khe cửa tuôn ra, đốt cháy đám cỏ nhưng không đốt cháy chiếc thượng y. Bấy giờ, gia chủ Citta giũ chiếc thượng y, lòng đầy kinh cảm, lông tóc dựng đứng, đứng sang một bên. Rồi Tôn giả Mahaka từ trong trú xứ đi ra, nói với gia chủ Citta rằng: "Chừng ấy đã đủ chưa, này gia chủ?"
“Alamettāvatā, bhante mahaka. Katamettāvatā, bhante, mahaka. Pūjitamettāvatā, bhante mahaka. Abhiramatu, bhante, ayyo mahako macchikāsaṇḍe. Ramaṇīyaṁ ambāṭakavanaṁ. Ahaṁ ayyassa mahakassa ussukkaṁ karissāmi cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārānan”ti.
“Kalyāṇaṁ vuccati, gahapatī”ti.
Atha kho āyasmā mahako senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya macchikāsaṇḍamhā pakkāmi. Yaṁ macchikāsaṇḍamhā pakkāmi, tathā pakkantova ahosi; na puna paccāgacchīti.
Catutthaṁ.
“That’s sufficient, sir, you’ve done enough and offered enough. I hope Master Mahaka is happy here in Macchikāsaṇḍa, for the Wild Mango Grove is lovely. I’ll make sure that Master Mahaka is provided with robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick.”
“That’s nice of you to say, householder.”
But Mahaka set his lodgings in order and, taking his bowl and robe, left Macchikāsaṇḍa, never to return.
"Chừng ấy là đủ rồi, bạch ngài Mahaka! Chừng ấy là đã làm rồi, bạch ngài Mahaka! Chừng ấy là đã cúng dường rồi, bạch ngài Mahaka! Bạch ngài, mong Tôn giả Mahaka hãy hoan hỷ ở lại Macchikāsaṇḍa. Khu rừng Ambāṭaka thật khả ái. Con sẽ nỗ lực cúng dường y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, và dược phẩm trị bệnh đến Tôn giả Mahaka." "Ông nói lời tốt lành, này gia chủ." Rồi Tôn giả Mahaka dọn dẹp sàng tọa, lấy y bát và rời khỏi Macchikāsaṇḍa. Ngài đã rời khỏi Macchikāsaṇḍa như thế nào thì ngài ra đi luôn như vậy, không bao giờ trở lại nữa. Hết phẩm thứ tư.