2. Kinh Ví Dụ Cỗ Xe

239. “Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp thì sống có nhiều lạc và hỷ ngay trong hiện tại, và nhân duyên để đoạn tận các lậu hoặc được vị ấy khởi xướng. Ba pháp nào? Vị ấy có các căn được phòng hộ, biết tiết độ trong ăn uống, và chuyên tâm cảnh giác.”

“Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu có các căn được phòng hộ? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi thấy sắc pháp bằng mắt thì không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân duyên nào mà nếu không phòng hộ nhãn căn thì các pháp bất thiện, ác hại là tham và ưu sẽ xâm chiếm, vị ấy thực hành sự phòng hộ nhân duyên ấy, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe âm thanh bằng tai… sau khi ngửi hương bằng mũi… sau khi nếm vị bằng lưỡi… sau khi cảm nhận xúc bằng thân… sau khi biết pháp bằng ý thì không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân duyên nào mà nếu không phòng hộ ý căn thì các pháp bất thiện, ác hại là tham và ưu sẽ xâm chiếm, vị ấy thực hành sự phòng hộ nhân duyên ấy, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Này các Tỳ khưu, ví như tại ngã tư đường trên khu đất bằng phẳng, có một cỗ xe ngựa thuần chủng được thắng yên, sẵn sàng với cây roi thúc ngựa đặt ở giữa. Người đánh xe thiện xảo, người điều phục ngựa, sau khi lên xe, tay trái cầm dây cương, tay phải cầm roi thúc ngựa, có thể đánh xe đi tới lui bất cứ nơi nào, bất cứ chỗ nào mình muốn. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu học tập để bảo vệ, học tập để chế ngự, học tập để điều phục, học tập để làm lắng dịu sáu căn này. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu có các căn được phòng hộ.”

“Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu biết tiết độ trong ăn uống? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu sau khi như lý quán xét, thọ dụng vật thực: ‘Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang điểm, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, để chấm dứt sự khổ hại, để hỗ trợ cho phạm hạnh, với ý nghĩ rằng: Ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ và không để cảm thọ mới phát sinh, và ta sẽ được sống điều độ, không bị chê trách, và sống thoải mái.’ Này các Tỳ khưu, ví như một người thoa thuốc lên vết thương chỉ để cho nó mau lành, hoặc ví như người ta tra dầu vào trục xe chỉ để chuyên chở hàng hóa. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu sau khi như lý quán xét, thọ dụng vật thực: ‘Không phải để vui đùa, không phải để đam mê, không phải để trang điểm, không phải để làm đẹp, mà chỉ để thân này được duy trì, được bảo dưỡng, để chấm dứt sự khổ hại, để hỗ trợ cho phạm hạnh, với ý nghĩ rằng: Ta sẽ diệt trừ cảm thọ cũ và không để cảm thọ mới phát sinh, và ta sẽ được sống điều độ, không bị chê trách, và sống thoải mái.’ Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu biết tiết độ trong ăn uống.”

“Này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu chuyên tâm cảnh giác? Này các Tỳ khưu, ở đây, vị Tỳ khưu ban ngày, trong lúc đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Vào canh đầu của đêm, trong lúc đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Vào canh giữa của đêm, vị ấy nằm xuống trong tư thế con sư tử, về phía hông bên phải, chân này gác lên chân kia, chánh niệm, tỉnh giác, tác ý đến tưởng thức dậy. Vào canh cuối của đêm, sau khi thức dậy, trong lúc đi kinh hành và ngồi, gột sạch tâm khỏi các pháp chướng ngại. Này các Tỳ khưu, như vậy là vị Tỳ khưu chuyên tâm cảnh giác. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào hội đủ ba pháp này thì sống có nhiều lạc và hỷ ngay trong hiện tại, và nhân duyên để đoạn tận các lậu hoặc được vị ấy khởi xướng.” Hết bài kinh thứ hai.