8. Kinh Có Phương Pháp Chăng

153. “Này các Tỳ khưu, có phương pháp nào chăng, mà nương vào phương pháp ấy, một vị Tỳ khưu, ngoài tín, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét về các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi thẩm sát một quan điểm, có thể tuyên bố sự chứng ngộ như sau: ‘Ta biết rõ: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’?” “Bạch Thế Tôn, các pháp của chúng con có Thế Tôn là gốc rễ, có Thế Tôn là người hướng dẫn, có Thế Tôn là nơi nương tựa. Lành thay, bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn có thể làm sáng tỏ ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe từ Thế Tôn, các Tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” “Vậy thì, này các Tỳ khưu, hãy lắng nghe và khéo tác ý, Ta sẽ nói.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này: “Này các Tỳ khưu, có phương pháp, mà nương vào phương pháp ấy, một vị Tỳ khưu, ngoài tín, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét về các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi thẩm sát một quan điểm, có thể tuyên bố sự chứng ngộ như sau: ‘Ta biết rõ: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

“Và này các Tỳ khưu, phương pháp ấy là gì, mà nương vào đó, một vị Tỳ khưu, ngoài tín... ngoài sự chấp nhận sau khi thẩm sát một quan điểm, tuyên bố sự chứng ngộ như sau: ‘Ta biết rõ: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’? Ở đây, này các Tỳ khưu, một vị Tỳ khưu, sau khi thấy một sắc bằng mắt, nếu có tham, sân, si nội tại, vị ấy biết rõ: ‘Có tham, sân, si nội tại trong ta’; hoặc nếu không có tham, sân, si nội tại, vị ấy biết rõ: ‘Không có tham, sân, si nội tại trong ta’. Này các Tỳ khưu, việc một vị Tỳ khưu, sau khi thấy một sắc bằng mắt, biết rõ: ‘Có tham, sân, si nội tại trong ta’ khi nó có mặt, hoặc biết rõ: ‘Không có tham, sân, si nội tại trong ta’ khi nó không có mặt—này các Tỳ khưu, những pháp này có phải được biết đến qua tín, hay qua sở thích, hay qua sự truyền tụng, hay qua sự suy xét về các khía cạnh, hay qua sự chấp nhận sau khi thẩm sát một quan điểm chăng?” “Bạch Thế Tôn, không phải vậy.” “Này các Tỳ khưu, không phải những pháp này được biết đến sau khi thấy bằng trí tuệ sao?” “Bạch Thế Tôn, đúng vậy.” “Này các Tỳ khưu, đây chính là phương pháp, mà nương vào đó, một vị Tỳ khưu, ngoài tín, ngoài sở thích, ngoài sự truyền tụng, ngoài sự suy xét về các khía cạnh, ngoài sự chấp nhận sau khi thẩm sát một quan điểm, tuyên bố sự chứng ngộ như sau: ‘Ta biết rõ: Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”...v.v...

“Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu sau khi nếm vị bằng lưỡi, tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si có mặt ở nội tâm’... v.v... hoặc tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si không có mặt ở nội tâm’. Này các tỳ khưu, việc vị ấy sau khi nếm vị bằng lưỡi, tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si có mặt ở nội tâm’, hoặc tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si không có mặt ở nội tâm’; này các tỳ khưu, những pháp này có phải được biết đến do đức tin, do sở thích, do nghe theo truyền thống, do suy luận về các hình thái, hay do chấp nhận quan điểm sau khi cân nhắc không?” “Thưa không phải vậy, bạch Thế Tôn.” “Này các tỳ khưu, chẳng phải những pháp này được biết đến sau khi thấy bằng trí tuệ sao?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này các tỳ khưu, đây cũng là phương pháp mà nương vào đó, vị tỳ khưu, ngoài đức tin, ngoài sở thích, ngoài việc nghe theo truyền thống, ngoài sự suy luận về các hình thái, ngoài việc chấp nhận quan điểm sau khi cân nhắc, tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, tôi tuệ tri như vậy’... v.v...”

“Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu sau khi nhận biết pháp bằng ý, tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si có mặt ở nội tâm’, hoặc tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si không có mặt ở nội tâm’. Này các tỳ khưu, việc vị ấy sau khi nhận biết pháp bằng ý, tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si có mặt ở nội tâm’, hoặc tuệ tri rằng: ‘Tham, sân, si không có mặt ở nội tâm’; này các tỳ khưu, những pháp này có phải được biết đến do đức tin, do sở thích, do nghe theo truyền thống, do suy luận về các hình thái, hay do chấp nhận quan điểm sau khi cân nhắc không?” “Thưa không phải vậy, bạch Thế Tôn.” “Này các tỳ khưu, chẳng phải những pháp này được biết đến sau khi thấy bằng trí tuệ sao?” “Thưa vâng, bạch Thế Tôn.” “Này các tỳ khưu, đây cũng là phương pháp mà nương vào đó, vị tỳ khưu, ngoài đức tin, ngoài sở thích, ngoài việc nghe theo truyền thống, ngoài sự suy luận về các hình thái, ngoài việc chấp nhận quan điểm sau khi cân nhắc, tuyên bố chánh trí rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa, tôi tuệ tri như vậy’.” Kinh thứ tám.