8. Kinh Giáo Giới Rāhula

121. Một thời, đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jetavana. Bấy giờ, khi đức Thế Tôn đang ở nơi thanh vắng, độc cư, một suy nghĩ như vầy đã khởi lên trong tâm ngài: “Các pháp đưa đến sự chín muồi của giải thoát nơi Rāhula đã chín muồi rồi; hay là ta nên giáo huấn Rāhula thêm nữa về sự đoạn tận các lậu hoặc.” Bấy giờ, vào buổi sáng, đức Thế Tôn đắp y, mang y bát, đi vào Sāvatthī để khất thực. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, ngài gọi Tôn giả Rāhula: “Này Rāhula, hãy lấy tọa cụ. Chúng ta sẽ đi đến rừng Andhavana để nghỉ trưa.” “Vâng, bạch Thế Tôn.” Tôn giả Rāhula vâng lời đức Thế Tôn, lấy tọa cụ và đi theo sau lưng đức Thế Tôn.

Vào lúc ấy, nhiều ngàn vị chư thiên đã đi theo đức Thế Tôn, nghĩ rằng: “Hôm nay, đức Thế Tôn sẽ giáo huấn Tôn giả Rāhula thêm nữa về sự đoạn tận các lậu hoặc.” Bấy giờ, đức Thế Tôn đi vào rừng Andhavana và ngồi xuống trên tọa cụ đã được trải sẵn dưới một gốc cây. Tôn giả Rāhula cũng đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Khi Tôn giả Rāhula đã ngồi xuống một bên, đức Thế Tôn nói với ngài điều này:

“Này Rāhula, con nghĩ thế nào, con mắt là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”

“Cái gì vô thường, cái đó là khổ hay là lạc?”

“Bạch Thế Tôn, là khổ.”

“Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có đáng để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?”

“Bạch Thế Tôn, không đáng.”

“Các sắc là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v…

“Nhãn thức là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v…

“Nhãn xúc là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v…

“Và cái này, do duyên nhãn xúc mà khởi lên, dù là cảm thọ, tưởng, hành, hay thức, cái đó cũng là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”

“Cái gì vô thường, cái đó là khổ hay là lạc?”

“Bạch Thế Tôn, là khổ.”

“Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến đổi, có đáng để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?”

“Bạch Thế Tôn, không đáng.” …v.v…

“Lưỡi là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v…

“Thiệt thức là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v…

“Thiệt xúc là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.” …v.v…

“Và cái này, là thọ, là tưởng, là hành, là thức, mà sanh khởi do thiệt xúc làm duyên, cái ấy cũng là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”

“Cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay là lạc?”

“Bạch Thế Tôn, là khổ.”

“Cái gì vô thường, khổ, có pháp biến hoại, có thích hợp để xem xét cái ấy rằng: ‘Cái này là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ không?”

“Bạch Thế Tôn, việc ấy không thích hợp.”…v.v…

“Ý là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”

“Cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay là lạc?”

“Bạch Thế Tôn, là khổ.”

“Cái gì vô thường, khổ, có pháp biến hoại, có thích hợp để xem xét cái ấy rằng: ‘Cái này là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ không?”

“Bạch Thế Tôn, việc ấy không thích hợp.”

“Các pháp là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”…v.v…

“Ý thức là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”…v.v…

“Ý xúc là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”…v.v…

“Và cái này, là thọ, là tưởng, là hành, là thức, mà sanh khởi do ý xúc làm duyên, cái ấy cũng là thường hay vô thường?”

“Bạch Thế Tôn, là vô thường.”

“Cái gì vô thường, cái ấy là khổ hay là lạc?”

“Bạch Thế Tôn, là khổ.”

“Cái gì vô thường, khổ, có pháp biến hoại, có thích hợp để xem xét cái ấy rằng: ‘Cái này là của tôi, đây là tôi, đây là tự ngã của tôi’ không?”

“Bạch Thế Tôn, việc ấy không thích hợp.”

“Này Rāhula, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, khi thấy như vậy, cũng nhàm chán đối với mắt, cũng nhàm chán đối với các sắc, cũng nhàm chán đối với nhãn thức, cũng nhàm chán đối với nhãn xúc, và cũng nhàm chán đối với cái này, là thọ, tưởng, hành, và thức, mà sanh khởi do nhãn xúc làm duyên... và cũng nhàm chán đối với lưỡi, cũng nhàm chán đối với các vị, cũng nhàm chán đối với thiệt thức, cũng nhàm chán đối với thiệt xúc, và cũng nhàm chán đối với cái này, là thọ, tưởng, hành, và thức, mà sanh khởi do thiệt xúc làm duyên...”

“Vị ấy cũng nhàm chán đối với ý, cũng nhàm chán đối với các pháp, cũng nhàm chán đối với ý thức, cũng nhàm chán đối với ý xúc, và cũng nhàm chán đối với cái này, là thọ, tưởng, hành, và thức, mà sanh khởi do ý xúc làm duyên. Khi nhàm chán, vị ấy ly tham; do ly tham, vị ấy được giải thoát; khi đã được giải thoát, trí tuệ khởi lên rằng: ‘Đã được giải thoát’. Vị ấy tuệ tri rằng: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm xong, không còn trở lui trạng thái này nữa’.”

Thế Tôn đã nói lời này. Tôn giả Rāhula hoan hỷ, vui mừng lời dạy của Thế Tôn. Và trong khi bài pháp này đang được thuyết giảng, tâm của Tôn giả Rāhula, không còn chấp thủ, đã được giải thoát khỏi các lậu hoặc. Và của nhiều ngàn vị chư thiên, pháp nhãn không bụi, không cấu uế đã sanh khởi: “Bất cứ cái gì có pháp sanh khởi, tất cả cái ấy đều có pháp đoạn diệt”. Hết bài kinh thứ tám.