2. Kinh Năm Vị Vua

123. Nhân duyên ở Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, trong lúc năm vị vua, với vua Pasenadi đứng đầu, đang tận hưởng, vui thú, và thỏa thích với năm dục trưởng dưỡng, cuộc thảo luận này đã khởi lên: “Trong các dục, cái gì là cao tột?” Tại đó, một số vị nói như vầy: “Sắc là cao tột trong các dục.” Một số vị nói như vầy: “Thanh là cao tột trong các dục.” Một số vị nói như vầy: “Hương là cao tột trong các dục.” Một số vị nói như vầy: “Vị là cao tột trong các dục.” Một số vị nói như vầy: “Xúc là cao tột trong các dục.” Vì thế, các vị vua ấy đã không thể thuyết phục được lẫn nhau.

Khi ấy, vua Pasenadi xứ Kosala đã nói với các vị vua ấy điều này: “Này các khanh, chúng ta hãy đi đến nơi Thế Tôn đang ở; sau khi đến, chúng ta sẽ hỏi Thế Tôn về ý nghĩa này. Như Thế Tôn sẽ giải thích cho chúng ta, chúng ta sẽ ghi nhớ điều ấy như vậy.” “Vâng, thưa ngài,” các vị vua ấy đã trả lời vua Pasenadi xứ Kosala.

Khi ấy, năm vị vua ấy, với vua Pasenadi đứng đầu, đã đi đến nơi Thế Tôn đang ở; sau khi đến, họ đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi đã ngồi xuống một bên, vua Pasenadi xứ Kosala đã bạch với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, ở đây, trong lúc chúng con là năm vị vua đang tận hưởng, vui thú, và thỏa thích với năm dục trưởng dưỡng, cuộc thảo luận này đã khởi lên: ‘Trong các dục, cái gì là cao tột?’ Một số vị nói như vầy: ‘Sắc là cao tột trong các dục.’ Một số vị nói như vầy: ‘Thanh là cao tột trong các dục.’ Một số vị nói như vầy: ‘Hương là cao tột trong các dục.’ Một số vị nói như vầy: ‘Vị là cao tột trong các dục.’ Một số vị nói như vầy: ‘Xúc là cao tột trong các dục.’ Bạch Thế Tôn, trong các dục, cái gì là cao tột?”

“Này Đại vương, trong năm dục trưởng dưỡng, Ta nói rằng cái gì đạt đến mức độ hài lòng thì đó là cao tột. Này Đại vương, chính những sắc ấy đối với người này là hài lòng, nhưng chính những sắc ấy đối với người khác lại không hài lòng. Người nào với những sắc nào mà có tâm hoan hỷ, có ý nguyện viên mãn, người ấy không mong cầu một sắc nào khác vượt trội hơn hay cao thượng hơn những sắc ấy. Đối với người ấy, những sắc ấy là tối thượng. Đối với người ấy, những sắc ấy là vô song.

“Này Đại vương, chính những thanh ấy đối với người này là hài lòng, nhưng chính những thanh ấy đối với người khác lại không hài lòng. Người nào với những thanh nào mà có tâm hoan hỷ, có ý nguyện viên mãn, người ấy không mong cầu một thanh nào khác vượt trội hơn hay cao thượng hơn những thanh ấy. Đối với người ấy, những thanh ấy là tối thượng. Đối với người ấy, những thanh ấy là vô song.

“Này Đại vương, chính những hương ấy đối với người này là hài lòng, nhưng chính những hương ấy đối với người khác lại không hài lòng. Người nào với những hương nào mà có tâm hoan hỷ, có ý nguyện viên mãn, người ấy không mong cầu một hương nào khác vượt trội hơn hay cao thượng hơn những hương ấy. Đối với người ấy, những hương ấy là tối thượng. Đối với người ấy, những hương ấy là vô song.

“Này Đại vương, chính những vị ấy đối với người này là hài lòng, nhưng chính những vị ấy đối với người khác lại không hài lòng. Người nào với những vị nào mà có tâm hoan hỷ, có ý nguyện viên mãn, người ấy không mong cầu một vị nào khác vượt trội hơn hay cao thượng hơn những vị ấy. Đối với người ấy, những vị ấy là tối thượng. Đối với người ấy, những vị ấy là vô song.

“Này Đại vương, chính những xúc ấy đối với người này là hài lòng, nhưng chính những xúc ấy đối với người khác lại không hài lòng. Người nào với những xúc nào mà có tâm hoan hỷ, có ý nguyện viên mãn, người ấy không mong cầu một xúc nào khác vượt trội hơn hay cao thượng hơn những xúc ấy. Đối với người ấy, những xúc ấy là tối thượng. Đối với người ấy, những xúc ấy là vô song.”

Vào lúc bấy giờ, cư sĩ Candanaṅgalika đang ngồi trong hội chúng ấy. Khi ấy, cư sĩ Candanaṅgalika đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đắp thượng y qua một bên vai, chắp tay hướng về phía Thế Tôn, rồi bạch với Thế Tôn điều này: “Bạch Thế Tôn, một điều đã khởi lên trong con! Bạch Thiện Thệ, một điều đã khởi lên trong con!” Thế Tôn nói: “Này Candanaṅgalika, hãy để điều ấy khởi lên trong ngươi.”

Khi ấy, cư sĩ Candanaṅgalika đã tán thán Thế Tôn trước mặt ngài bằng một câu kệ thích hợp:

“Như hoa sen kokanada thơm ngát, nở vào buổi sáng, hương thơm không phai; hãy nhìn xem bậc Aṅgīrasa đang tỏa sáng, rực rỡ như mặt trời trên bầu trời.”

Bấy giờ, năm vị vua ấy đã tặng cho nam cư sĩ Candanaṅgalika năm chiếc y vai trái. Rồi nam cư sĩ Candanaṅgalika đã dâng cúng năm chiếc y vai trái ấy lên đức Thế Tôn.