- Saṁyutta Nikāya 3.13
- 2. Dutiyavagga
Bản dịch
SN 3.13 — Kinh Doṇapāka
Doṇapākasutta
Vi-n 1 Trú ở Sāvatthi.
Lúc bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala thường ăn bữa ăn thịnh soạn.
Vi-n 2 Rồi vua Pasenadi nước Kosala sau khi ăn xong, no đủ, thỏa thích, đi đến Thế Tôn sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn và ngồi xuống một bên.
Vi-n 3 Rồi Thế Tôn sau khi biết vua Pasenadi nước Kosala đã ăn xong, no đủ, thỏa thích, ngay lúc ấy nói lên bài kệ:
Con người thường chánh niệm,
Ðược ăn, biết phải chăng,
Chừng mực, cảm thọ mạnh,
Già chậm, tuổi thọ dài.
Vi-n 4 Lúc bấy giờ, thanh niên Bà-la-môn Sudassana đứng sau lưng vua Pasenadi nước Kosala.
Vi-n 5 Rồi vua Pasenadi nước Kosala gọi thanh niên Sudassana:
—Này Bạn, hãy đi đến và học thuộc lòng bài kệ từ Thế Tôn và trong khi dọn ăn cho ta, hãy đọc lên bài kệ ấy. Ta sẽ cấp thường nhật cho ông một trăm đồng tiền vàng.
Vi-n 6 —Thưa vâng, Ðại vương.
Thanh niên Sudassana vâng đáp vua Pasenadi nước Kosala, học thuộc lòng bài kệ này từ Thế Tôn, và trong khi dọn cơm cho vua Pasenadi nước Kosala, đọc lên bài kệ này:
“Con người thường chánh niệm,
Ðược ăn, biết phải chăng,
Chừng mực, cảm thọ mạnh,
Già chậm, tuổi thọ dài.”
Vi-n 7 Rồi vua Pasenadi nước Kosala tuần tự hạn chế, cho đến chỉ ăn nhiều nhất là một nàlika.
Vi-n 8 Vua Pasenadi sau một thời gian, thân thể được khỏe mạnh, tự tay thoa bóp chân tay và nói lên lời cảm hứng sau đây: “Ôi, thật sự Thế Tôn đã thương tưởng nghĩ đến lợi ích cho ta, cả hai đời hiện tại và vị lai!”
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16. Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Linked Discourses 3.13
- 2. Childless
A Bucketful of Rice
3. Kinh Doṇapāka
Sāvatthinidānaṁ.
Tena kho pana samayena rājā pasenadi kosalo doṇapākakuraṁ bhuñjati. Atha kho rājā pasenadi kosalo bhuttāvī mahassāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
At Sāvatthī.
Now at that time King Pasenadi of Kosala used to eat boiled rice by the bucketful. Then after eating King Pasenadi of Kosala went up to the Buddha, huffing and puffing. He bowed and sat down to one side.
124. Nhân duyên ở Sāvatthī. Vào lúc bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala dùng một bữa ăn có một đấu gạo. Bấy giờ, sau khi đã dùng bữa, vua Pasenadi nước Kosala thở một cách nặng nhọc, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên.
Atha kho bhagavā rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhuttāviṁ mahassāsiṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ gāthaṁ abhāsi:
Then, knowing that King Pasenadi was huffing and puffing after eating, on that occasion the Buddha spoke this verse:
Bấy giờ, đức Thế Tôn, sau khi biết được vua Pasenadi nước Kosala đã dùng bữa và đang thở một cách nặng nhọc, vào lúc ấy đã nói lên kệ ngôn này:
“Manujassa sadā satīmato, Mattaṁ jānato laddhabhojane; Tanukassa bhavanti vedanā, Saṇikaṁ jīrati āyupālayan”ti.
“When a man is always mindful, knowing moderation in eating, his discomfort fades, and he ages slowly, taking care of his life.”
“Người nào luôn có chánh niệm, biết được sự chừng mực trong vật thực đã nhận được; các cảm thọ của người ấy trở nên ít ỏi, (thức ăn) tiêu hóa một cách chậm rãi, bảo vệ tuổi thọ.”
Tena kho pana samayena sudassano māṇavo rañño pasenadissa kosalassa piṭṭhito ṭhito hoti. Atha kho rājā pasenadi kosalo sudassanaṁ māṇavaṁ āmantesi: “ehi tvaṁ, tāta sudassana, bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā mama bhattābhihāre bhattābhihāre bhāsa. Ahañca te devasikaṁ kahāpaṇasataṁ kahāpaṇasataṁ niccaṁ bhikkhaṁ pavattayissāmī”ti.
“Evaṁ, devā”ti kho sudassano māṇavo rañño pasenadissa kosalassa paṭissutvā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ pariyāpuṇitvā rañño pasenadissa kosalassa bhattābhihāre sudaṁ bhāsati:
Now at that time the student Sudassana was standing behind the king. Then King Pasenadi addressed him, “Please, dear Sudassana, memorize this verse in the Buddha’s presence and recite it to me whenever I am served a meal. I’ll set up a regular daily allowance of a hundred dollars for you.”
“Yes, Your Majesty,” replied Sudassana. He memorized that verse in the Buddha’s presence, and then whenever the king was served a meal he would repeat it:
Vào lúc bấy giờ, thanh niên Sudassana đang đứng ở phía sau lưng của vua Pasenadi nước Kosala. Bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala gọi thanh niên Sudassana: “Này con Sudassana, con hãy lại đây, sau khi học thuộc kệ ngôn này từ nơi đức Thế Tôn, con hãy đọc lên mỗi khi ta dùng bữa. Và ta sẽ cho con một trăm đồng kahāpaṇa mỗi ngày như là phần bổng lộc thường xuyên.” Thanh niên Sudassana vâng lời vua Pasenadi nước Kosala: “Tâu đức vua, xin vâng ạ.” Sau khi học thuộc kệ ngôn này từ nơi đức Thế Tôn, vị ấy đã đọc lên mỗi khi vua Pasenadi nước Kosala dùng bữa:
“Manujassa sadā satīmato, Mattaṁ jānato laddhabhojane; Tanukassa bhavanti vedanā, Saṇikaṁ jīrati āyupālayan”ti.
“When a man is always mindful, knowing moderation in eating, his discomfort fades, and he ages slowly, taking care of his life.”
“Người nào luôn có chánh niệm, biết được sự chừng mực trong vật thực đã nhận được; các cảm thọ của người ấy trở nên ít ỏi, (thức ăn) tiêu hóa một cách chậm rãi, bảo vệ tuổi thọ.”
Atha kho rājā pasenadi kosalo anupubbena nāḷikodanaparamatāya saṇṭhāsi. Atha kho rājā pasenadi kosalo aparena samayena susallikhitagatto pāṇinā gattāni anumajjanto tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
“ubhayena vata maṁ so bhagavā atthena anukampi—diṭṭhadhammikena ceva atthena samparāyikena cā”ti.
Then the king gradually got used to having at most a cup of rice. After some time King Pasenadi’s body slimmed right down. Stroking his limbs with his hands, at that time he expressed this heartfelt sentiment:
“In both ways the Buddha has sympathy for me: in the good of this life and the good of lives to come.”
Bấy giờ, vua Pasenadi nước Kosala tuần tự đi đến chỗ chỉ dùng tối đa một ống bơ gạo. Bấy giờ, vào một lúc khác, vua Pasenadi nước Kosala có được thân thể thon gọn, trong khi dùng tay xoa nắn các chi thể, vào lúc ấy đã thốt lên lời cảm hứng này: “Ồ, đức Thế Tôn ấy đã thương tưởng đến ta với lợi ích thuộc cả hai phương diện: lợi ích ngay trong hiện tại và cả lợi ích trong tương lai.”