7. Kinh Lo Âu Do Chấp Thủ

7. Nhân duyên ở Sāvatthī. Này các tỳ khưu, Ta sẽ giảng cho các ngươi về sự lo âu do chấp thủ và sự không lo âu do không chấp thủ. Hãy lắng nghe điều ấy, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói. – Xin vâng, bạch Thế Tôn. – Các tỳ khưu ấy đã vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

Này các tỳ khưu, thế nào là sự lo âu do chấp thủ? Này các tỳ khưu, ở đây, kẻ phàm phu ít nghe, không được thấy các bậc Thánh, không thuần thục Pháp của bậc Thánh, không được tu tập trong Pháp của bậc Thánh; không được thấy các bậc Chân nhân, không thuần thục Pháp của bậc Chân nhân, không được tu tập trong Pháp của bậc Chân nhân, quán sắc là tự ngã, hoặc tự ngã có sắc, hoặc sắc ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong sắc. Sắc ấy của người ấy biến hoại và trở nên khác đi. Do sắc biến hoại và trở nên khác đi, thức của người ấy khởi lên theo sự biến hoại của sắc. Do các pháp lo âu sanh khởi từ sự khởi lên theo sự biến hoại của sắc, tâm của người ấy bị chiếm giữ và tồn tại. Do tâm bị chiếm giữ, người ấy trở nên sợ hãi, phiền muộn, và luyến tiếc; và do chấp thủ nên lo âu.

Người ấy quán thọ là tự ngã, hoặc tự ngã có thọ, hoặc thọ ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong thọ. Thọ ấy của người ấy biến hoại và trở nên khác đi. Do thọ biến hoại và trở nên khác đi, thức của người ấy khởi lên theo sự biến hoại của thọ. Do các pháp lo âu sanh khởi từ sự khởi lên theo sự biến hoại của thọ, tâm của người ấy bị chiếm giữ và tồn tại. Do tâm bị chiếm giữ, người ấy trở nên sợ hãi, phiền muộn, và luyến tiếc; và do chấp thủ nên lo âu.

Người ấy quán tưởng là tự ngã ... Người ấy quán các hành là tự ngã, hoặc tự ngã có các hành, hoặc các hành ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong các hành. Các hành ấy của người ấy biến hoại và trở nên khác đi. Do các hành biến hoại và trở nên khác đi, thức của người ấy khởi lên theo sự biến hoại của các hành. Do các pháp lo âu sanh khởi từ sự khởi lên theo sự biến hoại của các hành, tâm của người ấy bị chiếm giữ và tồn tại. Do tâm bị chiếm giữ, người ấy trở nên sợ hãi, phiền muộn, và luyến tiếc; và do chấp thủ nên lo âu.

Người ấy quán thức là tự ngã, hoặc tự ngã có thức, hoặc thức ở trong tự ngã, hoặc tự ngã ở trong thức. Thức ấy của người ấy biến hoại và trở nên khác đi. Do thức biến hoại và trở nên khác đi, thức của người ấy khởi lên theo sự biến hoại của thức. Do các pháp lo âu sanh khởi từ sự khởi lên theo sự biến hoại của thức, tâm của người ấy bị chiếm giữ và tồn tại. Do tâm bị chiếm giữ, người ấy trở nên sợ hãi, phiền muộn, và luyến tiếc; và do chấp thủ nên lo âu. Này các tỳ khưu, như vậy là có sự lo âu do chấp thủ.

Này các tỳ khưu, thế nào là sự không lo âu do không chấp thủ? Này các tỳ khưu, ở đây, vị Thánh đệ tử có nghe nhiều, được thấy các bậc Thánh, thuần thục Pháp của bậc Thánh, được tu tập trong Pháp của bậc Thánh; được thấy các bậc Chân nhân, thuần thục Pháp của bậc Chân nhân, được tu tập trong Pháp của bậc Chân nhân, vị ấy không quán sắc là tự ngã, không quán tự ngã có sắc, không quán sắc ở trong tự ngã, không quán tự ngã ở trong sắc. Sắc ấy của người ấy biến hoại và trở nên khác đi. Do sắc biến hoại và trở nên khác đi, thức của người ấy không khởi lên theo sự biến hoại của sắc. Do các pháp lo âu không sanh khởi từ sự không khởi lên theo sự biến hoại của sắc, tâm của người ấy không bị chiếm giữ. Do tâm không bị chiếm giữ, người ấy không sợ hãi, không phiền muộn, và không luyến tiếc; và do không chấp thủ nên không lo âu.

Vị ấy không quán thọ là tự ngã, không quán tự ngã có thọ, không quán thọ ở trong tự ngã, không quán tự ngã ở trong thọ. Thọ ấy của người ấy biến hoại và trở nên khác đi. Do thọ biến hoại và trở nên khác đi, thức của người ấy không khởi lên theo sự biến hoại của thọ. Do các pháp lo âu không sanh khởi từ sự không khởi lên theo sự biến hoại của thọ, tâm của người ấy không bị chiếm giữ. Do tâm không bị chiếm giữ, người ấy không sợ hãi, không phiền muộn, và không luyến tiếc; và do không chấp thủ nên không lo âu.

“Vị ấy không quán xét tưởng… (như trên)… không quán xét các hành là tự ngã, không quán xét tự ngã là cái có các hành, không quán xét các hành ở trong tự ngã, không quán xét tự ngã ở trong các hành. Các hành ấy của vị ấy bị biến hoại, trở thành khác đi. Do các hành bị biến hoại, trở thành khác đi, thức của vị ấy không sanh khởi theo sự biến hoại của các hành. Do thức không sanh khởi theo sự biến hoại của các hành, các sự lo âu và các pháp (bất thiện) sanh khởi không xâm chiếm và tồn tại trong tâm của vị ấy. Do tâm không bị xâm chiếm, vị ấy không hoảng hốt, không phiền muộn, không luyến tiếc, và do không chấp thủ nên không lo âu.”

“Vị ấy không quán xét thức là tự ngã, không quán xét tự ngã là cái có thức… (như trên)… Thức ấy của vị ấy bị biến hoại, trở thành khác đi. Do thức bị biến hoại, trở thành khác đi, thức của vị ấy không sanh khởi theo sự biến hoại của thức. Do thức không sanh khởi theo sự biến hoại của thức, các sự lo âu và các pháp (bất thiện) sanh khởi không xâm chiếm và tồn tại trong tâm của vị ấy. Do tâm không bị xâm chiếm, vị ấy không hoảng hốt, không phiền muộn, không luyến tiếc, và do không chấp thủ nên không lo âu. Này các Tỷ kheo, như vậy là không lo âu do không chấp thủ.”