8. Kinh Con Chó Bị Buộc Thứ Hai

100. Nhân duyên ở Sāvatthī. Này các Tỳ khưu, vòng luân hồi này không có khởi điểm. Khởi điểm ban đầu không thể được biết đối với các chúng sanh bị vô minh che lấp, bị tham ái trói buộc, đang chạy quanh, đang luân hồi. Này các Tỳ khưu, ví như con chó bị buộc bằng dây da vào một cái cọc hay một cây cột vững chắc. Dù nó đi, nó cũng đi đến gần chính cái cọc hay cây cột ấy; dù nó đứng, nó cũng đứng gần chính cái cọc hay cây cột ấy; dù nó ngồi, nó cũng ngồi gần chính cái cọc hay cây cột ấy; dù nó nằm, nó cũng nằm gần chính cái cọc hay cây cột ấy. Tương tự như thế, này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu vô văn xem sắc rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’. Xem thọ... xem tưởng... xem các hành... xem thức rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’. Dù vị ấy đi, vị ấy cũng đi đến gần năm thủ uẩn này; dù vị ấy đứng, vị ấy cũng đứng gần năm thủ uẩn này; dù vị ấy ngồi, vị ấy cũng ngồi gần năm thủ uẩn này; dù vị ấy nằm, vị ấy cũng nằm gần năm thủ uẩn này. Do đó, này các Tỳ khưu, ở đây, cần phải thường xuyên quán xét tâm của mình: ‘Tâm này đã bị ô nhiễm trong một thời gian dài bởi tham, sân, và si’. Này các Tỳ khưu, do tâm ô nhiễm, chúng sanh bị ô nhiễm; do tâm thanh tịnh, chúng sanh được thanh tịnh.

Này các Tỳ khưu, các ông đã từng thấy bức tranh gọi là ‘đa dạng’ chưa? – Bạch Thế Tôn, đã từng thấy. – Này các Tỳ khưu, bức tranh gọi là ‘đa dạng’ ấy cũng do chính tâm vẽ nên. Này các Tỳ khưu, so với bức tranh đa dạng ấy, chính tâm còn đa dạng hơn nữa. Do đó, này các Tỳ khưu, ở đây, cần phải thường xuyên quán xét tâm của mình: ‘Tâm này đã bị ô nhiễm trong một thời gian dài bởi tham, sân, và si’. Này các Tỳ khưu, do tâm ô nhiễm, chúng sanh bị ô nhiễm; do tâm thanh tịnh, chúng sanh được thanh tịnh.

Này các Tỳ khưu, Ta không thấy một loài nào khác lại đa dạng như thế này, đó là các loài bàng sanh. Này các Tỳ khưu, các loài bàng sanh ấy cũng được tô điểm bởi chính tâm. Và này các Tỳ khưu, so với các loài bàng sanh ấy, tâm còn đa dạng hơn nữa. Vì vậy, này các Tỳ khưu, ở đây, nên thường xuyên quán xét tâm của mình rằng: ‘Tâm này đã bị ô nhiễm lâu dài bởi tham, bởi sân, bởi si.’ Này các Tỳ khưu, do tâm ô nhiễm, chúng sanh bị ô nhiễm; do tâm thanh tịnh, chúng sanh được thanh tịnh.

Ví như, này các Tỳ khưu, một người thợ nhuộm hay một họa sĩ, với thuốc nhuộm, hoặc nhựa cánh kiến, hoặc nghệ, hoặc chàm, hoặc màu đỏ son, trên một tấm ván được bào láng, hoặc trên tường, hoặc trên một tấm vải, có thể tạo ra hình người nữ hay hình người nam với đầy đủ các chi phần lớn nhỏ. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, kẻ phàm phu ít nghe, khi tạo tác, chỉ tạo tác ra sắc; khi tạo tác, chỉ tạo tác ra thọ... ... chỉ tạo tác ra tưởng... chỉ tạo tác ra các hành... khi tạo tác, chỉ tạo tác ra thức. Này các Tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào, sắc là thường hay vô thường? – Bạch Thế Tôn, là vô thường. – Thọ... tưởng... các hành... thức... ... Vì vậy, này các Tỳ khưu, vị ấy thấy như vậy... ... vị ấy biết rõ: ‘... không còn gì phải làm nữa cho trạng thái này.’ Kinh thứ tám.