- Saṁyutta Nikāya 12.18
- 2. Āhāravagga
Bản dịch
SN 12.18 — Kinh Timbaruka
Timbarukasutta
Vi-n 1 Trú ở Sāvatthi …
Vi-n 2 Rồi du sĩ Timbaruka đi đến Thế Tôn; sau khi đến, nói lên những lời chào đón hỏi thăm thân hữu, liền ngồi xuống một bên.
Vi-n 3 Ngồi xuống một bên, du sĩ Timbaruka bạch Thế Tôn:
—Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc khổ tự mình làm ra?
Thế Tôn đáp:
—Không phải vậy, này Timbaruka.
Vi-n 4 —Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc khổ do người khác làm ra?
Thế Tôn đáp:
—Không phải vậy, này Timbaruka.
Vi-n 5 —Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc khổ do tự mình làm ra và do người khác làm ra?
Thế Tôn đáp:
—Không phải vậy, này Timbaruka.
Vi-n 6 —Thưa Tôn giả Gotama, lạc khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra; vậy có phải lạc khổ do tự nhiên sanh?
Thế Tôn đáp:
—Không phải vậy, này Timbaruka.
Vi-n 7 —Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải không có lạc khổ?
Vi-n 8 —Này Timbaruka, không phải không có lạc khổ. Này Timbaruka, có lạc khổ.
—Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc khổ.
Vi-n 9 —Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc khổ. Này Timbaruka, Ta thấy lạc khổ.
Vi-n 10 —Ðược hỏi: “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc khổ do tự mình làm ra?”, Ngài trả lời: “Không phải vậy, này Timbaruka”. Ðược hỏi: ” Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc khổ do người khác làm ra?”, Ngài trả lời: “Không phải vậy, này Timbaruka”. Ðược hỏi: “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc khổ do tự mình làm ra và do người khác làm ra?”, Ngài đáp: “Không phải vậy, này Timbaruka”. Ðược hỏi: “Thưa Tôn giả Gotama, không phải do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, có phải lạc khổ do tự nhiên sanh?”, Ngài đáp: “Không phải vậy, này Timbaruka”. Ðược hỏi: “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc khổ không có?”, Ngài đáp: “Này Timbaruka, không phải không có lạc khổ, này Timbaruka, có lạc khổ”. Ðược hỏi: “Như vậy Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc khổ?”, Ngài đáp: “Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc khổ. Này Timbaruka, Ta thấy lạc khổ”. Vậy Tôn giả Gotama hãy nói lên cho con về lạc khổ. Vậy Tôn giả Gotama hãy thuyết cho con về lạc khổ.
Vi-n 11 —Sự cảm thọ và người cảm thọ là cùng một người. Này Timbaruka, như Ông nói ban đầu: “Lạc khổ do tự mình làm ra”, Ta nói không phải vậy.
Vi-n 12 Cảm thọ và người cảm thọ là khác nhau, này Timbaruka, như vậy đối với người bị cảm thọ, “lạc khổ do người khác làm ra”, Ta nói không phải vậy.
Vi-n 13 Này Timbaruka, từ bỏ hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo con đường trung đạo.
Vô minh duyên hành, hành duyên thức … (như trên) … Như vậy là toàn bộ khổ uẩn này tập khởi. Do ly tham, đoạn diệt hoàn toàn vô minh, nên các hành diệt. Do các hành diệt nên thức diệt … (như trên) … như vậy là toàn bộ khổ uẩn này đoạn diệt.
Vi-n 14 Khi được nói vậy, du sĩ Timbaruka bạch Thế Tôn:
—Thật vi diệu thay, bạch Thế Tôn … (như trên) … Và nay con xin quy y Thế Tôn, quy y Pháp, quy y chúng Tỷ-kheo Tăng. Xin Tôn giả Gotama nhận con làm đệ tử cư sĩ, từ nay cho đến mạng chung, con trọn đời quy ngưỡng.
Bản dịch: Thích Minh Châu
Bộ kinh đã được Hòa thượng Thích Minh Châu dịch sang Việt ngữ và Thiền viện Vạn Hạnh phát hành trong đầu thập niên 1980. Sau đó, trong chương trình phiên dịch và ấn hành Ðại tạng kinh Việt Nam, bộ kinh được tái bản năm 1993 và có số thứ tự từ 12 đến 16. Prepared for SuttaCentral by Blake Walsh.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bhikkhu Sujato · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
- Linked Discourses 12.18
- 2. Fuel
With Timbaruka
8. Kinh Timbaruka
Sāvatthiyaṁ viharati.
Atha kho timbaruko paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho timbaruko paribbājako bhagavantaṁ etadavoca:
At Sāvatthī.
Then the wanderer Timbaruka went up to the Buddha, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, he sat down to one side and said to the Buddha:
18. (Thế Tôn) trú ở Sāvatthī. Lúc bấy giờ, du sĩ Timbaruka đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng Thế Tôn nói lên những lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu và đáng ghi nhớ, vị ấy ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng:
“Kiṁ nu kho, bho gotama, sayaṅkataṁ sukhadukkhanti?
Mā hevaṁ, timbarukāti bhagavā avoca.
Kiṁ pana, bho gotama, paraṅkataṁ sukhadukkhanti?
Mā hevaṁ, timbarukāti bhagavā avoca.
Kiṁ nu kho, bho gotama, sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhanti?
Mā hevaṁ, timbarukāti bhagavā avoca.
Kiṁ pana, bho gotama, asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhanti?
Mā hevaṁ, timbarukāti bhagavā avoca.
Kiṁ nu kho, bho gotama, natthi sukhadukkhanti?
Na kho, timbaruka, natthi sukhadukkhaṁ; atthi kho, timbaruka, sukhadukkhanti.
Tena hi bhavaṁ gotamo sukhadukkhaṁ na jānāti, na passatīti?
Na khvāhaṁ, timbaruka, sukhadukkhaṁ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṁ, timbaruka, sukhadukkhaṁ; passāmi khvāhaṁ, timbaruka, sukhadukkhan”ti.
“Well, worthy Gotama, are pleasure and pain made by oneself?”
“Not so, Timbaruka,” said the Buddha.
“Then are pleasure and pain made by another?”
“Not so, Timbaruka,” said the Buddha.
“Well, are pleasure and pain made by both oneself and another?”
“Not so, Timbaruka,” said the Buddha.
“Then do pleasure and pain arise anomalously, not made by oneself or another?”
“Not so, Timbaruka,” said the Buddha.
“Well, is there no such thing as pleasure and pain?”
“It’s not that there’s no such thing as pleasure and pain. Pleasure and pain are real.”
“Then does the worthy Gotama not know or see suffering?”
“It’s not that I don’t know or see pleasure and pain. I do know pleasure and pain, I do see pleasure and pain.”
“Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?” – “Này Timbaruka, chớ có nói như vậy,” Thế Tôn đáp. “Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.” – “Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?” – “Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.”
“‘Kiṁ nu kho, bho gotama, sayaṅkataṁ sukhadukkhan’ti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṁ pana, bho gotama, paraṅkataṁ sukhadukkhan’ti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṁ nu kho, bho gotama, sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhan’ti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṁ pana, bho gotama, asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhan’ti iti puṭṭho samāno ‘mā hevaṁ, timbarukā’ti vadesi. ‘Kiṁ nu kho, bho gotama, natthi sukhadukkhan’ti iti puṭṭho samāno ‘na kho, timbaruka, natthi sukhadukkhaṁ; atthi kho, timbaruka, sukhadukkhan’ti vadesi. ‘Tena hi bhavaṁ gotamo sukhadukkhaṁ na jānāti, na passatī’ti iti puṭṭho samāno ‘na khvāhaṁ, timbaruka, sukhadukkhaṁ na jānāmi, na passāmi. Jānāmi khvāhaṁ, timbaruka, sukhadukkhaṁ; passāmi khvāhaṁ, timbaruka, sukhadukkhan’ti vadesi. Ācikkhatu ca me bhavaṁ gotamo sukhadukkhaṁ. Desetu ca me bhavaṁ gotamo sukhadukkhan”ti.
“Worthy Gotama, when asked these questions, you say ‘not so’. Yet you say that there is such a thing as pleasure and pain. And you say that you do know pleasure and pain, and you do see pleasure and pain. Sir, explain pleasure and pain to me! Teach me about pleasure and pain!”
“Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là do tự mình làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ là do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, có phải lạc và khổ là vừa do tự mình làm ra, vừa do người khác làm ra chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải lạc và khổ không do tự mình làm ra, không do người khác làm ra, mà là ngẫu nhiên sanh khởi chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, chớ có nói như vậy.’ Khi được hỏi: ‘Thưa Tôn giả Gotama, vậy có phải là không có lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải là không có lạc và khổ; này Timbaruka, có lạc và khổ.’ Khi được hỏi: ‘Nếu vậy, Tôn giả Gotama không biết, không thấy lạc và khổ chăng?’, Ngài đã trả lời: ‘Này Timbaruka, không phải Ta không biết, không thấy lạc và khổ. Này Timbaruka, Ta biết lạc và khổ; này Timbaruka, Ta thấy lạc và khổ.’ Xin Tôn giả Gotama hãy chỉ dạy cho con về lạc và khổ. Xin Tôn giả Gotama hãy thuyết giảng cho con về lạc và khổ.”
“‘Sā vedanā, so vedayatī’ti kho, timbaruka, ādito sato ‘sayaṅkataṁ sukhadukkhan’ti evampāhaṁ na vadāmi. ‘Aññā vedanā, añño vedayatī’ti kho, timbaruka, vedanābhitunnassa sato ‘paraṅkataṁ sukhadukkhan’ti evampāhaṁ na vadāmi. Ete te, timbaruka, ubho ante anupagamma majjhena tathāgato dhammaṁ deseti: ‘avijjāpaccayā saṅkhārā;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti. Avijjāya tveva asesavirāganirodhā saṅkhāranirodho; saṅkhāranirodhā viññāṇanirodho …pe… evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī’”ti.
“Suppose that the feeling and the one who feels it are one and the same. Then for one who has existed since the beginning, pleasure and pain is made by oneself. I don’t say this. Suppose that the feeling is one thing and the one who feels it is another. Then for one stricken by feeling, pleasure and pain is made by another. I don’t say this. Avoiding these two extremes, the Realized One teaches by the middle way: ‘Ignorance is a requirement for choices.
Choices are a requirement for consciousness. … That is how this entire mass of suffering originates. When ignorance fades away and ceases with no residue left behind, choices cease. When choices cease, consciousness ceases. … That is how this entire mass of suffering ceases.’”
“Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là gì, người cảm thọ là vậy’, thì sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do tự mình làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, với quan điểm từ ban đầu rằng: ‘Cảm thọ là khác, người cảm thọ là khác’, thì đối với người bị cảm thọ chi phối, sẽ đi đến kết luận: ‘Lạc và khổ là do người khác làm ra.’ Ta không nói như vậy. Này Timbaruka, không đi đến hai cực đoan ấy, Như Lai thuyết pháp theo trung đạo: ‘Do vô minh duyên, các hành sanh khởi; do hành duyên, thức sanh khởi… vân vân… Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Do sự đoạn diệt và ly tham không còn tàn dư của chính vô minh ấy nên hành diệt; do hành diệt nên thức diệt… vân vân… Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khổ uẩn này.’”
Evaṁ vutte, timbaruko paribbājako bhagavantaṁ etadavoca: “abhikkantaṁ, bho gotama …pe… esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
Aṭṭhamaṁ.
When he said this, the wanderer Timbaruka said to the Buddha, “Excellent, worthy Gotama! Excellent! … I go for refuge to the worthy Gotama, to the teaching, and to the mendicant Saṅgha. From this day forth, may the worthy Gotama remember me as a lay follower who has gone for refuge for life.”
Khi được nghe như vậy, du sĩ Timbaruka bạch với Thế Tôn rằng: – “Thật vi diệu, thưa Tôn giả Gotama!… vân vân… Con xin quy y Tôn giả Gotama, quy y Pháp và quy y Tăng chúng. Mong Tôn giả Gotama hãy ghi nhận con là một người cận sự nam, từ hôm nay cho đến trọn đời đã đến nương tựa.” Kinh thứ tám.