8. Kinh Sallekha

81. Tôi nghe như vầy. Một thời Thế Tôn ở Sāvatthī, tại Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, Tôn giả Mahācunda, vào buổi chiều, từ nơi độc cư thiền định đứng dậy, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Mahācunda bạch với Thế Tôn: ‘Bạch Thế Tôn, có nhiều loại tà kiến khác nhau sanh khởi trong thế gian – liên quan đến ngã luận hoặc liên quan đến thế gian luận. Bạch Thế Tôn, đối với một vị Tỳ khưu, ngay từ lúc ban đầu tác ý, có thể đoạn trừ những tà kiến này, có thể từ bỏ những tà kiến này không?’

82. Này Cunda, có nhiều loại tà kiến khác nhau sanh khởi trong thế gian – liên quan đến ngã luận hoặc liên quan đến thế gian luận. Nơi nào những tà kiến này sanh khởi, nơi nào chúng tùy miên, và nơi nào chúng biểu hiện, đối với nơi ấy, vị ấy thấy với chánh trí tuệ như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Khi thấy như vậy, những tà kiến này được đoạn trừ, những tà kiến này được từ bỏ.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là hiện tại lạc trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu làm tịnh chỉ tầm và tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là hiện tại lạc trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú’, chứng và trú thiền thứ ba. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là hiện tại lạc trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu xả lạc, xả khổ, và do các hỷ ưu đã biến mất từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là hiện tại lạc trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng, làm cho các đối ngại tưởng biến mất, không tác ý đến các dị biệt tưởng, nghĩ rằng ‘hư không là vô biên’, chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là tịnh trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘thức là vô biên’, chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là tịnh trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng ‘không có gì cả’, chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là tịnh trú.

Này Cunda, lại nữa, có trường hợp này: ở đây, một vị tỳ khưu vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Vị ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đang sống với sự tịnh trừ.’ Nhưng này Cunda, trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này không được gọi là sự tịnh trừ. Trong giới luật của bậc Thánh, những pháp này được gọi là tịnh trú.

83. Này Cunda, ở đây các ngươi phải thực hành sự làm cho trong sạch như sau: ‘Những người khác sẽ có hại, ở đây chúng ta sẽ không có hại,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ sát sanh, ở đây chúng ta sẽ từ bỏ sát sanh,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ lấy của không cho, ở đây chúng ta sẽ từ bỏ lấy của không cho,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ không phạm hạnh, ở đây chúng ta sẽ phạm hạnh,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ nói dối, ở đây chúng ta sẽ từ bỏ nói dối,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ nói hai lưỡi, ở đây chúng ta sẽ từ bỏ nói hai lưỡi,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ nói lời ác độc, ở đây chúng ta sẽ từ bỏ nói lời ác độc,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ nói lời vô ích, ở đây chúng ta sẽ từ bỏ nói lời vô ích,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ tham lam, ở đây chúng ta sẽ không tham lam,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tâm sân hận, ở đây chúng ta sẽ không có tâm sân hận,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà kiến, ở đây chúng ta sẽ có chánh kiến,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà tư duy, ở đây chúng ta sẽ có chánh tư duy,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà ngữ, ở đây chúng ta sẽ có chánh ngữ,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà nghiệp, ở đây chúng ta sẽ có chánh nghiệp,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà mạng, ở đây chúng ta sẽ có chánh mạng,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà tinh tấn, ở đây chúng ta sẽ có chánh tinh tấn,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà niệm, ở đây chúng ta sẽ có chánh niệm,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà định, ở đây chúng ta sẽ có chánh định,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà trí, ở đây chúng ta sẽ có chánh trí,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có tà giải thoát, ở đây chúng ta sẽ có chánh giải thoát,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành.

‘Những người khác sẽ bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, ở đây chúng ta sẽ thoát khỏi hôn trầm thụy miên,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ trạo cử, ở đây chúng ta sẽ không trạo cử,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ hoài nghi, ở đây chúng ta sẽ vượt qua hoài nghi,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ phẫn nộ, ở đây chúng ta sẽ không phẫn nộ,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có lòng oán hận, ở đây chúng ta sẽ không có lòng oán hận,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có lòng gièm pha, ở đây chúng ta sẽ không có lòng gièm pha,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có lòng tranh cạnh, ở đây chúng ta sẽ không có lòng tranh cạnh,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có lòng tật đố, ở đây chúng ta sẽ không có lòng tật đố,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có lòng keo kiệt, ở đây chúng ta sẽ không có lòng keo kiệt,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ xảo trá, ở đây chúng ta sẽ không xảo trá,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ lừa dối, ở đây chúng ta sẽ không lừa dối,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ ngoan cố, ở đây chúng ta sẽ không ngoan cố,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ kiêu mạn, ở đây chúng ta sẽ không kiêu mạn,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ khó nói, ở đây chúng ta sẽ dễ nói,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có bạn xấu, ở đây chúng ta sẽ có bạn tốt,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ phóng dật, ở đây chúng ta sẽ không phóng dật,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ không có đức tin, ở đây chúng ta sẽ có đức tin,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ không có lòng hổ thẹn, ở đây chúng ta sẽ có lòng hổ thẹn,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ không có lòng ghê sợ, ở đây chúng ta sẽ có lòng ghê sợ,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ ít học, ở đây chúng ta sẽ đa văn,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ lười biếng, ở đây chúng ta sẽ tinh tấn,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ thất niệm, ở đây chúng ta sẽ an trú niệm,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ có trí tuệ kém, ở đây chúng ta sẽ có trí tuệ đầy đủ,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành. ‘Những người khác sẽ chấp thủ vào quan điểm của mình, nắm giữ một cách kiên cố, và khó từ bỏ, ở đây chúng ta sẽ không chấp thủ vào quan điểm của mình, không nắm giữ một cách kiên cố, và dễ từ bỏ,’ sự làm cho trong sạch phải được thực hành.

84. Này Cunda, Ta tuyên bố rằng ngay cả sự khởi lên của tâm trong các thiện pháp cũng có nhiều lợi ích, huống nữa là sự tuân thủ bằng thân và khẩu! Do vậy, này Cunda, nên khởi tâm rằng: ‘Những người khác sẽ có hại, còn chúng ta ở đây sẽ không có hại.’ Nên khởi tâm rằng: ‘Những người khác sẽ sát sanh, còn chúng ta ở đây sẽ từ bỏ sát sanh.’ ... Nên khởi tâm rằng: ‘Những người khác sẽ cố chấp tà kiến, nắm giữ một cách kiên quyết, và khó từ bỏ, còn chúng ta ở đây sẽ không cố chấp tà kiến, không nắm giữ một cách kiên quyết, và dễ từ bỏ.’

85. Này Cunda, ví như có một con đường không bằng phẳng, và có một con đường khác bằng phẳng để tránh con đường kia; hoặc ví như, này Cunda, có một bến nước không bằng phẳng, và có một bến nước khác bằng phẳng để tránh bến nước kia; cũng vậy, này Cunda, đối với người có hại, không có hại là để tránh né; đối với người sát sanh, sự từ bỏ sát sanh là để tránh né; đối với người lấy của không cho, sự từ bỏ lấy của không cho là để tránh né; đối với người không phạm hạnh, sự từ bỏ không phạm hạnh là để tránh né; đối với người nói dối, sự từ bỏ nói dối là để tránh né; đối với người nói lời đâm thọc, sự từ bỏ nói lời đâm thọc là để tránh né; đối với người nói lời thô ác, sự từ bỏ nói lời thô ác là để tránh né; đối với người nói lời vô ích, sự từ bỏ nói lời vô ích là để tránh né; đối với người tham lam, không tham lam là để tránh né; đối với người có tâm sân hận, không sân hận là để tránh né; đối với người có tà kiến, chánh kiến là để tránh né; đối với người có tà tư duy, chánh tư duy là để tránh né; đối với người có tà ngữ, chánh ngữ là để tránh né; đối với người có tà nghiệp, chánh nghiệp là để tránh né; đối với người có tà mạng, chánh mạng là để tránh né; đối với người có tà tinh tấn, chánh tinh tấn là để tránh né; đối với người có tà niệm, chánh niệm là để tránh né; đối với người có tà định, chánh định là để tránh né; đối với người có tà trí, chánh trí là để tránh né; đối với người có tà giải thoát, chánh giải thoát là để tránh né.

Đối với người bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, sự thoát khỏi hôn trầm thụy miên là để tránh né; đối với người trạo cử, không trạo cử là để tránh né; đối với người hoài nghi, sự vượt qua hoài nghi là để tránh né; đối với người hay phẫn nộ, không phẫn nộ là để tránh né; đối với người hay phẫn uất, không phẫn uất là để tránh né; đối với người hay gièm pha, không gièm pha là để tránh né; đối với người hay cạnh tranh, không cạnh tranh là để tránh né; đối với người hay ganh tỵ, không ganh tỵ là để tránh né; đối với người keo kiệt, không keo kiệt là để tránh né; đối với người xảo trá, không xảo trá là để tránh né; đối với người lừa dối, không lừa dối là để tránh né; đối với người cứng đầu, không cứng đầu là để tránh né; đối với người ngã mạn, không ngã mạn là để tránh né; đối với người khó nói, dễ nói là để tránh né; đối với người có bạn xấu, có bạn tốt là để tránh né; đối với người phóng dật, không phóng dật là để tránh né; đối với người không có đức tin, có đức tin là để tránh né; đối với người không có hổ, có hổ là để tránh né; đối với người không có quý, có quý là để tránh né; đối với người ít nghe, nghe nhiều là để tránh né; đối với người lười biếng, tinh tấn nỗ lực là để tránh né; đối với người thất niệm, an trú niệm là để tránh né; đối với người kém trí tuệ, trí tuệ viên mãn là để tránh né; đối với người cố chấp tà kiến, nắm giữ một cách kiên quyết, và khó từ bỏ, thì sự không cố chấp tà kiến, không nắm giữ một cách kiên quyết, và dễ từ bỏ là để tránh né.

86. Này Cunda, ví như tất cả các pháp bất thiện nào đều dẫn đến hạ phần, và tất cả các pháp thiện nào đều dẫn đến thượng phần; cũng vậy, này Cunda, đối với người có hại, không có hại là để đi đến thượng phần; đối với người sát sanh, sự từ bỏ sát sanh là để đi đến thượng phần... đối với người cố chấp tà kiến, nắm giữ một cách kiên quyết, và khó từ bỏ, thì sự không cố chấp tà kiến, không nắm giữ một cách kiên quyết, và dễ từ bỏ là để đi đến thượng phần.

87. "Này Cunda, một người tự mình bị lún trong bùn lầy lại có thể kéo người khác cũng bị lún trong bùn lầy ra khỏi, trường hợp này không xảy ra. Này Cunda, một người tự mình không bị lún trong bùn lầy lại có thể kéo người khác bị lún trong bùn lầy ra khỏi, trường hợp này có xảy ra. Này Cunda, một người tự mình không được điều phục, không được rèn luyện, không được tịch tịnh lại có thể điều phục, rèn luyện, làm cho tịch tịnh người khác, trường hợp này không xảy ra. Này Cunda, một người tự mình đã được điều phục, đã được rèn luyện, đã được tịch tịnh lại có thể điều phục, rèn luyện, làm cho tịch tịnh người khác, trường hợp này có xảy ra. Cũng vậy, này Cunda, đối với người có hại, sự không hại là để dập tắt; đối với người sát sanh, sự từ bỏ sát sanh là để dập tắt. Đối với người lấy của không cho, sự từ bỏ lấy của không cho là để dập tắt. Đối với người hành dâm, sự từ bỏ hành dâm là để dập tắt. Đối với người nói dối, sự từ bỏ nói dối là để dập tắt. Đối với người nói đâm thọc, sự từ bỏ nói đâm thọc là để dập tắt. Đối với người nói lời thô ác, sự từ bỏ nói lời thô ác là để dập tắt. Đối với người nói lời vô ích, sự từ bỏ nói lời vô ích là để dập tắt. Đối với người tham lam, sự không tham lam là để dập tắt. Đối với người có sân tâm, sự không sân là để dập tắt. Đối với người có tà kiến, chánh kiến là để dập tắt. Đối với người có tà tư duy, chánh tư duy là để dập tắt. Đối với người có tà ngữ, chánh ngữ là để dập tắt. Đối với người có tà nghiệp, chánh nghiệp là để dập tắt. Đối với người có tà mạng, chánh mạng là để dập tắt. Đối với người có tà tinh tấn, chánh tinh tấn là để dập tắt. Đối với người có tà niệm, chánh niệm là để dập tắt. Đối với người có tà định, chánh định là để dập tắt. Đối với người có tà trí, chánh trí là để dập tắt. Đối với người có tà giải thoát, chánh giải thoát là để dập tắt."

"Đối với người bị hôn trầm thụy miên xâm chiếm, sự thoát khỏi hôn trầm thụy miên là để dập tắt. Đối với người trạo cử, sự không trạo cử là để dập tắt. Đối với người hoài nghi, sự vượt qua hoài nghi là để dập tắt. Đối với người phẫn nộ, sự không phẫn nộ là để dập tắt. Đối với người oán hận, sự không oán hận là để dập tắt. Đối với người gièm pha, sự không gièm pha là để dập tắt. Đối với người ganh đua, sự không ganh đua là để dập tắt. Đối với người tật đố, sự không tật đố là để dập tắt. Đối với người bỏn xẻn, sự không bỏn xẻn là để dập tắt. Đối với người xảo trá, sự không xảo trá là để dập tắt. Đối với người gian manh, sự không gian manh là để dập tắt. Đối với người ngoan cố, sự không ngoan cố là để dập tắt. Đối với người quá mạn, sự không quá mạn là để dập tắt. Đối với người khó nói, sự dễ nói là để dập tắt. Đối với người có bạn ác, sự có bạn lành là để dập tắt. Đối với người phóng dật, sự không phóng dật là để dập tắt. Đối với người không có tín, có tín là để dập tắt. Đối với người không có tàm, có tàm là để dập tắt. Đối với người không có quý, có quý là để dập tắt. Đối với người ít nghe, sự nghe nhiều là để dập tắt. Đối với người biếng nhác, sự tinh cần nỗ lực là để dập tắt. Đối với người thất niệm, sự an trú niệm là để dập tắt. Đối với người thiểu trí, sự đầy đủ trí tuệ là để dập tắt. Đối với người chấp thủ tà kiến, cố chấp và khó từ bỏ, sự không chấp thủ tà kiến, không cố chấp và dễ từ bỏ là để dập tắt."

88. "Như vậy, này Cunda, Ta đã thuyết giảng pháp môn về sự gọt giũ, đã thuyết giảng pháp môn về sự khởi tâm, đã thuyết giảng pháp môn về sự vượt qua, đã thuyết giảng pháp môn về thượng phần, đã thuyết giảng pháp môn về sự dập tắt. Này Cunda, những gì bậc Đạo Sư cần làm cho các đệ tử, vì lòng thương tưởng, vì lợi ích, do lòng bi mẫn, việc ấy Ta đã làm cho các ngươi. Này Cunda, đây là những gốc cây, đây là những ngôi nhà trống. Hãy thiền định, này Cunda, chớ có phóng dật, chớ để sau này phải hối hận. Đây là lời giáo huấn của chúng ta dành cho các ngươi."

Thế Tôn đã thuyết như vậy. Tôn giả Đại Cunda hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

Bốn mươi bốn mục đã được nói, năm pháp môn đã được thuyết giảng; Kinh tên là Gọt Giũ, sâu thẳm như đại dương.

Kinh Gọt Giũ, kinh thứ tám, đã chấm dứt.