7. Kinh Đại Sakuludāyi

237. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Lúc bấy giờ, có nhiều du sĩ ngoại đạo nổi tiếng, rất nổi tiếng, đang cư ngụ tại tu viện của các du sĩ ngoại đạo, nơi nuôi dưỡng các con công, như là Annabhāra, Varadhara, du sĩ Sakuludāyī, và các du sĩ ngoại đạo nổi tiếng, rất nổi tiếng khác. Rồi Thế Tôn, vào buổi sáng, đắp y, mang y bát, đi vào thành Rājagaha để khất thực. Bấy giờ, Thế Tôn suy nghĩ thế này: “Còn quá sớm để đi khất thực ở Rājagaha. Ta hãy đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo, nơi nuôi dưỡng các con công, đến chỗ du sĩ Sakuludāyī.” Rồi Thế Tôn đi đến tu viện của các du sĩ ngoại đạo, nơi nuôi dưỡng các con công. Lúc bấy giờ, du sĩ Sakuludāyī đang ngồi cùng với một hội chúng du sĩ ngoại đạo đông đảo, đang nói chuyện ồn ào, với tiếng la lớn, tiếng huyên náo, nói đủ thứ chuyện vô ích, như là: chuyện vua chúa, chuyện trộm cướp, chuyện đại thần, chuyện quân đội, chuyện kinh sợ, chuyện chiến tranh, chuyện ăn, chuyện uống, chuyện y phục, chuyện giường nằm, chuyện vòng hoa, chuyện hương liệu, chuyện bà con, chuyện xe cộ, chuyện làng mạc, chuyện thị trấn, chuyện thành phố, chuyện xứ sở, chuyện phụ nữ, chuyện anh hùng, chuyện đường phố, chuyện bến nước, chuyện người đã khuất, chuyện tạp nhạp, chuyện thế gian, chuyện biển cả, chuyện thịnh suy, v.v... Du sĩ Sakuludāyī thấy Thế Tôn từ xa đi đến. Thấy vậy, ông ra hiệu cho hội chúng của mình: “Quý vị hãy im lặng. Quý vị đừng làm ồn. Sa-môn Gotama đang đến. Vị tôn giả ấy thích sự im lặng, tán thán sự im lặng. Có lẽ khi biết hội chúng im lặng, ngài sẽ nghĩ rằng nên đến gần.” Bấy giờ, các du sĩ ngoại đạo ấy đều im lặng. Rồi Thế Tôn đi đến chỗ du sĩ Sakuludāyī. Bấy giờ, du sĩ Sakuludāyī bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy đến. Bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã khéo đến. Bạch Thế Tôn, đã lâu lắm rồi Thế Tôn mới có dịp đến đây. Bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn hãy ngồi. Chỗ ngồi này đã được dọn sẵn.” Thế Tôn ngồi xuống chỗ đã dọn sẵn. Du sĩ Sakuludāyī cũng lấy một chỗ ngồi thấp hơn, rồi ngồi xuống một bên. Khi du sĩ Sakuludāyī đã ngồi xuống một bên, Thế Tôn nói với ông như sau:

238. “Này Udāyī, vừa rồi các ông ngồi hội họp bàn luận về chuyện gì vậy? Và câu chuyện gì của các ông đã bị bỏ dở?” “Bạch Thế Tôn, xin hãy để qua một bên câu chuyện mà chúng con vừa rồi ngồi hội họp bàn luận. Bạch Thế Tôn, câu chuyện ấy không khó để Thế Tôn nghe lại sau này. Bạch Thế Tôn, trong những ngày trước, những ngày trước nữa, khi các Sa-môn, Bà-la-môn thuộc nhiều giáo phái khác nhau đang ngồi hội họp, tụ tập trong giảng đường, câu chuyện này đã khởi lên: ‘Thật là may mắn cho dân chúng xứ Aṅga và Magadha! Thật là lợi lộc lớn cho dân chúng xứ Aṅga và Magadha! Vì những Sa-môn, Bà-la-môn này, là những vị có giáo đoàn, có hội chúng, là giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người kính trọng, đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Vị Pūraṇa Kassapa này cũng có giáo đoàn, có hội chúng, là giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người kính trọng; vị ấy cũng đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Vị Makkhali Gosāla này cũng vậy... Ajita Kesakambala... Pakudha Kaccāyana... Sañjaya Belaṭṭhaputta... Nigaṇṭha Nāṭaputta cũng có giáo đoàn, có hội chúng, là giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người kính trọng; vị ấy cũng đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Sa-môn Gotama này cũng có giáo đoàn, có hội chúng, là giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người kính trọng; vị ấy cũng đã đến Rājagaha để an cư mùa mưa. Trong số các vị Sa-môn, Bà-la-môn đáng kính này, những vị có giáo đoàn, có hội chúng, là giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người kính trọng, vị nào được các đệ tử tôn kính, quý trọng, tôn sùng, cúng dường? Và các đệ tử nương tựa vào vị nào mà sống, sau khi đã tôn kính, quý trọng vị ấy?’”

239. “Trong số ấy, một số người nói như sau: ‘Này, Pūraṇa Kassapa đây là vị có Tăng chúng, có giáo đoàn, là vị giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người xem là bậc thiện nhân; thế nhưng, vị ấy không được các đệ tử cung kính, không được trọng vọng, không được tôn trọng, không được cúng dường; và các đệ tử đã không sống nương tựa, cung kính, trọng vọng Pūraṇa Kassapa. Chuyện đã xảy ra trong quá khứ, Pūraṇa Kassapa đang thuyết pháp cho một hội chúng đông hàng trăm người. Tại đó, một đệ tử của Pūraṇa Kassapa đã gây ra tiếng động: ‘Thưa quý vị, xin đừng hỏi Pūraṇa Kassapa về vấn đề này; vị ấy không biết điều này; chúng tôi biết điều này, hãy hỏi chúng tôi về vấn đề này; chúng tôi sẽ giải thích điều này cho quý vị.’ Chuyện đã xảy ra trong quá khứ, Pūraṇa Kassapa đã giơ hai tay lên khóc lóc mà không thể ngăn được: ‘Thưa quý vị, xin hãy giữ im lặng, thưa quý vị, xin đừng làm ồn. Họ không hỏi quý vị, họ hỏi chúng tôi; chúng tôi sẽ giải thích cho họ.’ Tuy nhiên, nhiều đệ tử của Pūraṇa Kassapa đã rời bỏ sau khi công kích giáo lý của ông rằng: ‘Ông không biết Pháp và Luật này, tôi biết Pháp và Luật này. Làm sao ông có thể biết Pháp và Luật này? Ông là người thực hành tà đạo, tôi là người thực hành chánh đạo. Lời của tôi hợp lý, lời của ông không hợp lý. Điều đáng nói trước thì ông lại nói sau, điều đáng nói sau thì ông lại nói trước. Điều ông đã dày công tu tập đã bị đảo lộn. Giáo lý của ông đã bị công kích. Ông đã bị đánh bại. Hãy đi tìm cách giải thoát khỏi sự công kích đi, hoặc hãy gỡ rối nếu ông có thể.’ Như vậy, Pūraṇa Kassapa không được các đệ tử cung kính, không được trọng vọng, không được tôn trọng, không được cúng dường; và các đệ tử đã không sống nương tựa, cung kính, trọng vọng Pūraṇa Kassapa. Và Pūraṇa Kassapa đã bị mắng nhiếc bằng lời mắng nhiếc đúng với sự thật.’”

“Một số người nói như sau: ‘Cả Makkhali Gosāla... (vân vân)... cả Ajita Kesakambala... cả Pakudha Kaccāyana... cả Sañjaya Belaṭṭhaputta... cả Nigaṇṭha Nāṭaputta này cũng là vị có Tăng chúng, có giáo đoàn, là vị giáo chủ, nổi tiếng, có danh vọng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người xem là bậc thiện nhân; thế nhưng, vị ấy không được các đệ tử cung kính, không được trọng vọng, không được tôn trọng, không được cúng dường; và các đệ tử đã không sống nương tựa, cung kính, trọng vọng Nigaṇṭha Nāṭaputta. Chuyện đã xảy ra trong quá khứ, Nigaṇṭha Nāṭaputta đang thuyết pháp cho một hội chúng đông hàng trăm người. Tại đó, một đệ tử của Nigaṇṭha Nāṭaputta đã gây ra tiếng động: ‘Thưa quý vị, xin đừng hỏi Nigaṇṭha Nāṭaputta về vấn đề này; vị ấy không biết điều này; chúng tôi biết điều này, hãy hỏi chúng tôi về vấn đề này; chúng tôi sẽ giải thích điều này cho quý vị.’ Chuyện đã xảy ra trong quá khứ, Nigaṇṭha Nāṭaputta đã giơ hai tay lên khóc lóc mà không thể ngăn được: ‘Thưa quý vị, xin hãy giữ im lặng, thưa quý vị, xin đừng làm ồn. Họ không hỏi quý vị, họ hỏi chúng tôi; chúng tôi sẽ giải thích cho họ.’ Tuy nhiên, nhiều đệ tử của Nigaṇṭha Nāṭaputta đã rời bỏ sau khi công kích giáo lý của ông rằng: ‘Ông không biết Pháp và Luật này, tôi biết Pháp và Luật này. Làm sao ông có thể biết Pháp và Luật này? Ông là người thực hành tà đạo. Tôi là người thực hành chánh đạo. Lời của tôi hợp lý, lời của ông không hợp lý. Điều đáng nói trước thì ông lại nói sau, điều đáng nói sau thì ông lại nói trước. Điều ông đã dày công tu tập đã bị đảo lộn. Giáo lý của ông đã bị công kích. Ông đã bị đánh bại. Hãy đi tìm cách giải thoát khỏi sự công kích đi, hoặc hãy gỡ rối nếu ông có thể.’ Như vậy, Nigaṇṭha Nāṭaputta không được các đệ tử cung kính, không được trọng vọng, không được tôn trọng, không được cúng dường; và các đệ tử đã không sống nương tựa, cung kính, trọng vọng Nigaṇṭha Nāṭaputta. Và Nigaṇṭha Nāṭaputta đã bị mắng nhiếc bằng lời mắng nhiếc đúng với sự thật.’”

240. Một số người nói như sau: ‘Sa-môn Gotama này có Tăng chúng, có giáo đoàn, là vị đạo sư của giáo đoàn, nổi tiếng, có danh tiếng, là người sáng lập giáo phái, được nhiều người xem là bậc thiện nhân; và vị ấy được các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường; và các đệ tử sống nương tựa Sa-môn Gotama, sau khi đã cung kính, tôn trọng ngài. Chuyện đã xảy ra trong quá khứ, Sa-môn Gotama thuyết pháp cho một hội chúng hàng trăm người. Ở đó, một vị đệ tử của Sa-môn Gotama ho. Một vị đồng phạm hạnh khác đã dùng đầu gối huých vị ấy và nói: ‘Thưa Tôn giả, hãy im lặng, mong Tôn giả đừng gây ra tiếng động, bậc Đạo sư của chúng ta, Thế Tôn, đang thuyết pháp’. Vào lúc Sa-môn Gotama thuyết pháp cho một hội chúng hàng trăm người, vào lúc ấy không có tiếng hắt hơi hay tiếng ho của các đệ tử Sa-môn Gotama. Đại chúng ấy đứng đó với tâm trạng mong chờ: ‘Pháp nào Thế Tôn sẽ thuyết cho chúng ta, chúng ta sẽ lắng nghe pháp ấy’. Ví như một người vắt mật ong nguyên chất tại ngã tư đường. Đại chúng ấy sẽ đứng đó với tâm trạng mong chờ. Cũng vậy, vào lúc Sa-môn Gotama thuyết pháp cho một hội chúng hàng trăm người, vào lúc ấy không có tiếng hắt hơi hay tiếng ho của các đệ tử Sa-môn Gotama. Đại chúng ấy đứng đó với tâm trạng mong chờ: ‘Pháp nào Thế Tôn sẽ thuyết cho chúng ta, chúng ta sẽ lắng nghe pháp ấy’. Ngay cả những đệ tử của Sa-môn Gotama, sau khi có sự bất hòa với các vị đồng phạm hạnh, đã từ bỏ học pháp và hoàn tục, họ vẫn là những người tán thán bậc Đạo sư, là những người tán thán Pháp, và là những người tán thán Tăng. Họ chỉ tự trách mình mà không chê bai người khác: ‘Chính chúng tôi là những người không may mắn, chúng tôi là những người ít phước đức, chúng tôi đã xuất gia trong Pháp và Luật được khéo thuyết giảng như vậy mà không thể sống đời phạm hạnh trọn vẹn, thanh tịnh cho đến trọn đời’. Họ sống như những người phục vụ trong tu viện hoặc như những cận sự nam, sau khi đã thọ trì năm học giới. Như vậy, Sa-môn Gotama được các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường; và các đệ tử sống nương tựa Sa-môn Gotama, sau khi đã cung kính, tôn trọng ngài’.

241. Này Udāyi, ông thấy nơi ta có bao nhiêu pháp, do những pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường ta, và sống nương tựa ta sau khi đã cung kính, tôn trọng? Bạch Thế Tôn, con thấy nơi Thế Tôn có năm pháp, do những pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn, và sống nương tựa ngài sau khi đã cung kính, tôn trọng. Năm pháp ấy là gì? Bạch Thế Tôn, Thế Tôn ăn ít, và tán thán việc ăn ít. Bạch Thế Tôn, việc Thế Tôn ăn ít và tán thán việc ăn ít, bạch Thế Tôn, con thấy đây là pháp thứ nhất nơi Thế Tôn, do pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn, và sống nương tựa ngài sau khi đã cung kính, tôn trọng.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, Thế Tôn biết đủ với bất kỳ loại y nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại y nào. Bạch Thế Tôn, việc Thế Tôn biết đủ với bất kỳ loại y nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ loại y nào, bạch Thế Tôn, con thấy đây là pháp thứ hai nơi Thế Tôn, do pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn, và sống nương tựa ngài sau khi đã cung kính, tôn trọng.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, Thế Tôn biết đủ với bất kỳ vật thực khất thực nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ vật thực khất thực nào. Bạch Thế Tôn, việc Thế Tôn biết đủ với bất kỳ vật thực khất thực nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ vật thực khất thực nào, bạch Thế Tôn, con thấy đây là pháp thứ ba nơi Thế Tôn, do pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn, và sống nương tựa ngài sau khi đã cung kính, tôn trọng.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, Thế Tôn biết đủ với bất kỳ chỗ ở nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ chỗ ở nào. Bạch Thế Tôn, việc Thế Tôn biết đủ với bất kỳ chỗ ở nào, và tán thán sự biết đủ với bất kỳ chỗ ở nào, bạch Thế Tôn, con thấy đây là pháp thứ tư nơi Thế Tôn, do pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn, và sống nương tựa ngài sau khi đã cung kính, tôn trọng.

Lại nữa, bạch Thế Tôn, Thế Tôn sống viễn ly, và tán thán sự viễn ly. Bạch Thế Tôn, việc Thế Tôn sống viễn ly, và tán thán sự viễn ly, bạch Thế Tôn, con thấy đây là pháp thứ năm nơi Thế Tôn, do pháp ấy mà các đệ tử cung kính, tôn trọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn, và sống nương tựa ngài sau khi đã cung kính, tôn trọng.

“Bạch Thế Tôn, con nhận thấy rõ nơi Thế Tôn có năm pháp này, mà qua đó các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Thế Tôn; sau khi đã tôn kính và trọng vọng, họ sống nương tựa vào Thế Tôn.”

242. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama ăn ít, và là người tán thán việc ăn ít,’ thì này Udāyi, lại nữa, có những đệ tử của ta chỉ ăn một chén nhỏ, nửa chén nhỏ, một quả beluva, hay nửa quả beluva. Còn ta, này Udāyi, có khi dùng bát này, ăn đến miệng bát, và có khi còn ăn nhiều hơn. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama ăn ít, và là người tán thán việc ăn ít,’ thì này Udāyi, những đệ tử của ta mà chỉ ăn một chén nhỏ, nửa chén nhỏ, một quả beluva, hay nửa quả beluva, họ không nên vì pháp này mà tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama tri túc với bất kỳ y phục nào, và là người tán thán sự tri túc với bất kỳ y phục nào,’ thì này Udāyi, lại nữa, có những đệ tử của ta là người mặc y phấn tảo, mặc y thô xấu. Họ từ nghĩa địa, hoặc đống rác, hoặc từ cửa tiệm, lượm những mảnh giẻ rách, may thành y saṅghāṭi và mặc nó. Còn ta, này Udāyi, có khi ta mặc y do gia chủ cúng dường, loại bền chắc, được cắt bằng dao, mềm mại như lông tơ quả bầu. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama tri túc với bất kỳ y phục nào, và là người tán thán sự tri túc với bất kỳ y phục nào,’ thì này Udāyi, những đệ tử của ta là người mặc y phấn tảo, mặc y thô xấu, họ từ nghĩa địa, hoặc đống rác, hoặc từ cửa tiệm, lượm những mảnh giẻ rách, may thành y saṅghāṭi và mặc nó, họ không nên vì pháp này mà tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama tri túc với bất kỳ vật thực khất thực nào, và là người tán thán sự tri túc với bất kỳ vật thực khất thực nào,’ thì này Udāyi, lại nữa, có những đệ tử của ta là người chỉ ăn đồ khất thực, đi khất thực từng nhà không bỏ sót, ưa thích hạnh lượm lặt. Họ, khi đã vào trong làng, dù được mời ngồi cũng không chấp nhận. Còn ta, này Udāyi, có khi ta dùng bữa theo lời mời, ăn cơm nấu từ gạo sālī đã được lựa bỏ hạt đen, với nhiều món canh, nhiều món đồ ăn. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama tri túc với bất kỳ vật thực khất thực nào, và là người tán thán sự tri túc với bất kỳ vật thực khất thực nào,’ thì này Udāyi, những đệ tử của ta là người chỉ ăn đồ khất thực, đi khất thực từng nhà không bỏ sót, ưa thích hạnh lượm lặt, họ, khi đã vào trong làng, dù được mời ngồi cũng không chấp nhận, họ không nên vì pháp này mà tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú.

Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama tri túc với bất kỳ chỗ ở nào, và là người tán thán sự tri túc với bất kỳ chỗ ở nào,’ thì này Udāyi, lại nữa, có những đệ tử của ta là người sống ở gốc cây, người sống ngoài trời. Họ trong tám tháng không đến gần nơi có mái che. Còn ta, này Udāyi, có khi ta trú trong những ngôi nhà có nóc nhọn, được trét vữa trong ngoài, kín gió, cửa đóng then cài, cửa sổ che kín. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú vì nghĩ rằng: ‘Sa-môn Gotama tri túc với bất kỳ chỗ ở nào, và là người tán thán sự tri túc với bất kỳ chỗ ở nào,’ thì này Udāyi, những đệ tử của ta là người sống ở gốc cây, người sống ngoài trời, họ trong tám tháng không đến gần nơi có mái che, họ không nên vì pháp này mà tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta, và sau khi đã tôn kính, trọng vọng, nương tựa ta mà an trú.

“Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Ta, và sau khi tôn kính, trọng vọng, họ sống nương tựa Ta vì lý do này: ‘Sa-môn Gotama sống viễn ly, và tán thán sự viễn ly,’ thì này Udāyi, Ta có những vị đệ tử sống ở rừng, ở các trú xứ xa vắng, họ sống sau khi đã đi vào các trú xứ xa vắng, trong các khu rừng rậm. Cứ mỗi nửa tháng, họ đi vào giữa Tăng chúng để tụng đọc Pātimokkha. Còn Ta, này Udāyi, đôi khi Ta sống chung đụng với các tỳ-khưu, tỳ-khưu-ni, cận sự nam, cận sự nữ, vua chúa, các đại thần, các người ngoại đạo, và các đệ tử của người ngoại đạo. Này Udāyi, nếu các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Ta, và sau khi tôn kính, trọng vọng, họ sống nương tựa Ta vì lý do này: ‘Sa-môn Gotama sống viễn ly, và tán thán sự viễn ly,’ thì này Udāyi, những vị đệ tử của Ta sống ở rừng, ở các trú xứ xa vắng, họ sống sau khi đã đi vào các trú xứ xa vắng, trong các khu rừng rậm, và cứ mỗi nửa tháng, họ đi vào giữa Tăng chúng để tụng đọc Pātimokkha, thì họ sẽ không tôn kính, không trọng vọng, không quý mến, không cúng dường Ta, và sẽ không sống nương tựa Ta sau khi đã tôn kính, trọng vọng, vì pháp này.

“Như vậy, này Udāyi, các đệ tử của Ta không tôn kính, không trọng vọng, không quý mến, không cúng dường Ta, và không sống nương tựa Ta sau khi đã tôn kính, trọng vọng, vì năm pháp này.

243. “Này Udāyi, có năm pháp khác, do năm pháp này mà các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Ta, và sau khi tôn kính, trọng vọng, họ sống nương tựa Ta. Năm pháp ấy là gì? Này Udāyi, ở đây, các đệ tử của Ta tán thán Ta về giới đức cao thượng rằng: ‘Sa-môn Gotama có giới hạnh, đã thành tựu uẩn giới tối thượng.’ Này Udāyi, việc các đệ tử của Ta tán thán Ta về giới đức cao thượng rằng: ‘Sa-môn Gotama có giới hạnh, đã thành tựu uẩn giới tối thượng,’ này Udāyi, đây là pháp thứ nhất, do đó các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Ta, và sau khi tôn kính, trọng vọng, họ sống nương tựa Ta.

244. “Lại nữa, này Udāyi, các đệ tử của Ta tán thán Ta về tri kiến thù thắng rằng: ‘Sa-môn Gotama nói: “Ta biết” chỉ khi thực sự biết; Sa-môn Gotama nói: “Ta thấy” chỉ khi thực sự thấy; Sa-môn Gotama thuyết pháp sau khi đã thắng tri, không phải không thắng tri; Sa-môn Gotama thuyết pháp có nguyên nhân, không phải không có nguyên nhân; Sa-môn Gotama thuyết pháp có sự kỳ diệu, không phải không có sự kỳ diệu.’ Này Udāyi, việc các đệ tử của Ta tán thán Ta về tri kiến thù thắng rằng: ‘Sa-môn Gotama nói: “Ta biết” chỉ khi thực sự biết; Sa-môn Gotama nói: “Ta thấy” chỉ khi thực sự thấy; Sa-môn Gotama thuyết pháp sau khi đã thắng tri, không phải không thắng tri; Sa-môn Gotama thuyết pháp có nguyên nhân, không phải không có nguyên nhân; Sa-môn Gotama thuyết pháp có sự kỳ diệu, không phải không có sự kỳ diệu,’ này Udāyi, đây là pháp thứ hai, do đó các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Ta, và sau khi tôn kính, trọng vọng, họ sống nương tựa Ta.

245. “Lại nữa, này Udāyi, các đệ tử của Ta tán thán Ta về tuệ đức cao thượng rằng: ‘Sa-môn Gotama có trí tuệ, đã thành tựu uẩn tuệ tối thượng; trường hợp này không xảy ra, rằng Ngài sẽ không thấy được con đường luận thuyết chưa đến, hoặc sẽ không thể khéo nhiếp phục một cách hợp pháp luận thuyết của người khác đã khởi lên.’ Này Udāyi, ngươi nghĩ thế nào? Các đệ tử của Ta, khi biết như vậy, thấy như vậy, liệu có chen vào giữa lời nói chăng?”

“Bạch Thế Tôn, không có việc ấy.”

“Này Udāyi, Ta không mong đợi sự giáo huấn từ các đệ tử; trái lại, chính các đệ tử của Ta mong đợi sự giáo huấn từ Ta.

“Này Udāyi, việc các đệ tử của Ta tán thán Ta về tuệ đức cao thượng rằng: ‘Sa-môn Gotama có trí tuệ, đã thành tựu uẩn tuệ tối thượng; trường hợp này không xảy ra, rằng Ngài sẽ không thấy được con đường luận thuyết chưa đến, hoặc sẽ không thể khéo nhiếp phục một cách hợp pháp luận thuyết của người khác đã khởi lên.’ Này Udāyi, đây là pháp thứ ba, do đó các đệ tử tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường Ta, và sau khi tôn kính, trọng vọng, họ sống nương tựa Ta.

246. Lại nữa, này Udāyi, các đệ tử của ta, khi bị khổ não nào xâm nhập, bị khổ não nào áp bức, họ đến gần ta và hỏi về Khổ Thánh đế. Ta, khi được hỏi về Khổ Thánh đế, đã trả lời cho họ. Ta làm cho tâm của họ được hoan hỷ bằng việc giải đáp câu hỏi. Họ hỏi ta về Tập Thánh đế ... Diệt Thánh đế ... Đạo Thánh đế đưa đến sự diệt khổ. Ta, khi được hỏi về Đạo Thánh đế đưa đến sự diệt khổ, đã trả lời cho họ. Ta làm cho tâm của họ được hoan hỷ bằng việc giải đáp câu hỏi. Này Udāyi, việc các đệ tử của ta, khi bị khổ não nào xâm nhập, bị khổ não nào áp bức, họ đến gần ta và hỏi về Khổ Thánh đế; ta, khi được hỏi về Khổ Thánh đế, đã trả lời cho họ; ta làm cho tâm của họ được hoan hỷ bằng việc giải đáp câu hỏi; họ hỏi ta về Tập Thánh đế ... Diệt Thánh đế ... Đạo Thánh đế đưa đến sự diệt khổ; ta, khi được hỏi về Đạo Thánh đế đưa đến sự diệt khổ, đã trả lời cho họ; ta làm cho tâm của họ được hoan hỷ bằng việc giải đáp câu hỏi. Này Udāyi, đây chính là pháp thứ tư, nhờ đó các đệ tử của ta tôn kính, trọng vọng, quý mến, cúng dường ta; sau khi tôn kính, trọng vọng, họ nương tựa và an trú.

247. Lại nữa, này Udāyi, ta đã thuyết giảng con đường thực hành cho các đệ tử, và các đệ tử của ta, sau khi thực hành theo đó, đã tu tập bốn niệm xứ. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu trú, quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, sau khi dẹp bỏ tham và ưu ở đời; trú, quán thọ trên các cảm thọ... trú, quán tâm trên tâm... trú, quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm, sau khi dẹp bỏ tham và ưu ở đời. Và ở đây, nhiều đệ tử của ta an trú, đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí.

Lại nữa, này Udāyi, ta đã thuyết giảng con đường thực hành cho các đệ tử, và các đệ tử của ta, sau khi thực hành theo đó, đã tu tập bốn chánh cần. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu đối với các pháp ác, bất thiện chưa sanh, khởi lên ý muốn không cho sanh khởi, cố gắng, tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực; đối với các pháp ác, bất thiện đã sanh, khởi lên ý muốn để đoạn trừ, cố gắng, tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực; đối với các pháp thiện chưa sanh, khởi lên ý muốn cho sanh khởi, cố gắng, tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực; đối với các pháp thiện đã sanh, khởi lên ý muốn để duy trì, không quên lãng, tăng trưởng, quảng đại, tu tập, viên mãn, cố gắng, tinh tấn, sách tấn tâm, nỗ lực. Và ở đây, nhiều đệ tử của ta an trú, đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí.

Lại nữa, này Udāyi, ta đã thuyết giảng con đường thực hành cho các đệ tử, và các đệ tử của ta, sau khi thực hành theo đó, đã tu tập bốn như ý túc. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu tu tập như ý túc có đầy đủ dục định và tinh cần hành; tu tập như ý túc có đầy đủ cần định và tinh cần hành; tu tập như ý túc có đầy đủ tâm định và tinh cần hành; tu tập như ý túc có đầy đủ quán định và tinh cần hành. Và ở đây, nhiều đệ tử của ta an trú, đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí.

Lại nữa, này Udāyi, ta đã thuyết giảng con đường thực hành cho các đệ tử, và các đệ tử của ta, sau khi thực hành theo đó, đã tu tập năm căn. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu tu tập tín căn, đưa đến an tịnh, đưa đến giác ngộ; tu tập tấn căn...; tu tập niệm căn...; tu tập định căn...; tu tập tuệ căn, đưa đến an tịnh, đưa đến giác ngộ. Và ở đây, nhiều đệ tử của ta an trú, đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí.

Lại nữa, này Udāyi, ta đã thuyết giảng con đường thực hành cho các đệ tử, và các đệ tử của ta, sau khi thực hành theo đó, đã tu tập năm lực. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu tu tập tín lực, đưa đến an tịnh, đưa đến giác ngộ; tu tập tấn lực...; tu tập niệm lực...; tu tập định lực...; tu tập tuệ lực, đưa đến an tịnh, đưa đến giác ngộ. Và ở đây, nhiều đệ tử của ta an trú, đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí.

Lại nữa, này Udāyi, ta đã thuyết giảng con đường thực hành cho các đệ tử, và các đệ tử của ta, sau khi thực hành theo đó, đã tu tập bảy giác chi. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu tu tập niệm giác chi, y cứ vào viễn ly, y cứ vào ly tham, y cứ vào sự diệt, hướng đến sự xả ly; tu tập trạch pháp giác chi...; tu tập tinh tấn giác chi...; tu tập hỷ giác chi...; tu tập khinh an giác chi...; tu tập định giác chi...; tu tập xả giác chi, y cứ vào viễn ly, y cứ vào ly tham, y cứ vào sự diệt, hướng đến sự xả ly. Và ở đây, nhiều đệ tử của ta an trú, đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí.

Này Udāyi, lại nữa, pháp hành đã được ta thuyết giảng cho các vị đệ tử, và các vị đệ tử của ta khi thực hành theo pháp ấy đã tu tập Thánh đạo Tám ngành. Này Udāyi, ở đây, vị tỳ khưu tu tập chánh kiến, tu tập chánh tư duy, tu tập chánh ngữ, tu tập chánh nghiệp, tu tập chánh mạng, tu tập chánh tinh tấn, tu tập chánh niệm, tu tập chánh định. Và trong pháp hành ấy, nhiều vị đệ tử của ta đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí và an trú.

248. Này Udāyi, lại nữa, pháp hành đã được ta thuyết giảng cho các vị đệ tử, và các vị đệ tử của ta khi thực hành theo pháp ấy đã tu tập tám giải thoát. (1) Có sắc, thấy các sắc, đây là giải thoát thứ nhất. (2) Bên trong không có tưởng về sắc, thấy các sắc bên ngoài, đây là giải thoát thứ hai. (3) Chỉ chuyên chú vào tịnh, đây là giải thoát thứ ba. (4) Vượt qua hoàn toàn các sắc tưởng, chấm dứt các đối ngại tưởng, không tác ý đến các tưởng sai biệt, với ý niệm ‘hư không là vô biên,’ vị ấy đạt đến và an trú Không Vô Biên Xứ, đây là giải thoát thứ tư. (5) Vượt qua hoàn toàn Không Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘thức là vô biên,’ vị ấy đạt đến và an trú Thức Vô Biên Xứ, đây là giải thoát thứ năm. (6) Vượt qua hoàn toàn Thức Vô Biên Xứ, với ý niệm ‘không có gì cả,’ vị ấy đạt đến và an trú Vô Sở Hữu Xứ, đây là giải thoát thứ sáu. (7) Vượt qua hoàn toàn Vô Sở Hữu Xứ, vị ấy đạt đến và an trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, đây là giải thoát thứ bảy. (8) Vượt qua hoàn toàn Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, vị ấy đạt đến và an trú Diệt Thọ Tưởng Định, đây là giải thoát thứ tám. Và trong pháp hành ấy, nhiều vị đệ tử của ta đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí và an trú.

249. Này Udāyi, lại nữa, pháp hành đã được ta thuyết giảng cho các vị đệ tử, và các vị đệ tử của ta khi thực hành theo pháp ấy đã tu tập tám thắng xứ. (1) Một người có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ nhất.

(2) Một người có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, không có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ hai.

(3) Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ ba.

(4) Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, không có giới hạn, đẹp và xấu. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tư.

(5) Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, màu xanh, có sắc xanh, có hình tướng xanh, có ánh sáng xanh. Ví như hoa lanh màu xanh, có sắc xanh, có hình tướng xanh, có ánh sáng xanh; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu xanh, có sắc xanh, có hình tướng xanh, có ánh sáng xanh; cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, màu xanh, có sắc xanh, có hình tướng xanh, có ánh sáng xanh. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ năm.

(6) Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, màu vàng, có sắc vàng, có hình tướng vàng, có ánh sáng vàng. Ví như hoa kaṇikāra màu vàng, có sắc vàng, có hình tướng vàng, có ánh sáng vàng; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu vàng, có sắc vàng, có hình tướng vàng, có ánh sáng vàng; cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, màu vàng, có sắc vàng, có hình tướng vàng, có ánh sáng vàng. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ sáu.

(7) Một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, màu đỏ, có sắc đỏ, có hình tướng đỏ, có ánh sáng đỏ. Ví như hoa bandhujīvaka màu đỏ, có sắc đỏ, có hình tướng đỏ, có ánh sáng đỏ; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī, được chải kỹ cả hai mặt, màu đỏ, có sắc đỏ, có hình tướng đỏ, có ánh sáng đỏ; cũng vậy, một người không có tưởng về sắc ở bên trong, thấy các sắc bên ngoài, màu đỏ, có sắc đỏ, có hình tướng đỏ, có ánh sáng đỏ. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chế ngự chúng, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ bảy.

Một người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu trắng, sắc tướng trắng, hình tướng trắng, ánh sáng trắng. Ví như sao mai có màu trắng, sắc tướng trắng, hình tướng trắng, ánh sáng trắng; hoặc ví như tấm vải ở Bārāṇasī được chà láng cả hai mặt, có màu trắng, sắc tướng trắng, hình tướng trắng, ánh sáng trắng; cũng vậy, một người có tưởng về vô sắc ở nội tâm, thấy các sắc ở ngoại giới có màu trắng, sắc tướng trắng, hình tướng trắng, ánh sáng trắng. Vị ấy có tưởng rằng: ‘Sau khi chinh phục các sắc ấy, ta biết, ta thấy.’ Đây là thắng xứ thứ tám. Và ở đây, nhiều vị đệ tử của ta đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí và đang an trú.

250. Lại nữa, này Udāyi, con đường thực hành đã được ta tuyên thuyết cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của ta tu tập mười biến xứ. Một người nhận thức biến xứ đất: trên, dưới, ngang, không hai, vô lượng; một người nhận thức biến xứ nước... (như trên)... một người nhận thức biến xứ lửa... một người nhận thức biến xứ gió... một người nhận thức biến xứ xanh... một người nhận thức biến xứ vàng... một người nhận thức biến xứ đỏ... một người nhận thức biến xứ trắng... một người nhận thức biến xứ hư không... một người nhận thức biến xứ thức: trên, dưới, ngang, không hai, vô lượng. Và ở đây, nhiều vị đệ tử của ta đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí và đang an trú.

251. Lại nữa, này Udāyi, con đường thực hành đã được ta tuyên thuyết cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của ta tu tập bốn thiền. Ở đây, này Udāyi, vị tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm, có tứ. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không có một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần. Ví như, này Udāyi, một người thợ tắm hay đệ tử của người thợ tắm khéo léo, sau khi rắc bột tắm vào trong một cái thau đồng, nhồi đi nhồi lại với nước, cho đến khi cục bột tắm ấy được thấm ướt, tẩm nhuần, thấm khắp trong ngoài bởi chất ẩm, nhưng không chảy nhỏ giọt; cũng vậy, này Udāyi, vị tỳ khưu thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do ly dục sanh, không có một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do ly dục sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này Udāyi, vị tỳ khưu sau khi làm lắng dịu tầm và tứ... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ hai. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không có một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh ấy thấm nhuần. Ví như, này Udāyi, có một hồ nước sâu, nước từ nguồn dâng lên. Hồ ấy không có cửa nước vào ở phía đông, không có cửa nước vào ở phía tây, không có cửa nước vào ở phía bắc, không có cửa nước vào ở phía nam, và trời cũng không thỉnh thoảng mưa xuống đúng lúc. Rồi một dòng nước mát từ chính hồ nước ấy trào lên, thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy chính hồ nước ấy với nước mát, không có một chỗ nào trong toàn bộ hồ nước không được nước mát thấm nhuần. Cũng vậy, này Udāyi, vị tỳ khưu thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với hỷ lạc do định sanh, không có một chỗ nào trên toàn thân không được hỷ lạc do định sanh ấy thấm nhuần.

Lại nữa, này Udāyi, vị tỳ khưu do ly hỷ... (v.v.)... chứng và trú thiền thứ ba. Vị ấy thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc không có hỷ, không có một chỗ nào trên toàn thân không được lạc không có hỷ ấy thấm nhuần. Ví như, này Udāyi, trong một hồ sen xanh, hoặc hồ sen hồng, hoặc hồ sen trắng, có những bông sen xanh, sen hồng, hay sen trắng sanh trong nước, lớn lên trong nước, không vươn lên khỏi mặt nước, được nuôi dưỡng dưới nước. Chúng từ ngọn cho đến gốc được thấm nhuần, tẩm ướt, sung mãn, tràn đầy bởi nước mát, không có một chỗ nào trên toàn bộ các bông sen xanh, sen hồng, hay sen trắng ấy không được nước mát thấm nhuần. Cũng vậy, này Udāyi, vị tỳ khưu thấm nhuần, tẩm ướt, làm cho sung mãn, tràn đầy thân này với lạc không có hỷ, không có một chỗ nào trên toàn thân không được lạc không có hỷ ấy thấm nhuần.

“Lại nữa, này Udāyi, tỳ khưu sau khi từ bỏ lạc, từ bỏ khổ, do ưu và hỷ đã chấm dứt từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Vị ấy ngồi thấm nhuần toàn thân này với tâm thuần tịnh, trong sáng; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được tâm thuần tịnh, trong sáng ấy thấm nhuần. Ví như, này Udāyi, một người ngồi trùm kín từ đầu bằng một tấm vải trắng, không có một chỗ nào trên toàn thân của người ấy mà không được tấm vải trắng ấy bao trùm; cũng vậy, này Udāyi, vị tỳ khưu ngồi thấm nhuần toàn thân này với tâm thuần tịnh, trong sáng; không có một chỗ nào trên toàn thân của vị ấy mà không được tâm thuần tịnh, trong sáng ấy thấm nhuần. Và ở đó, nhiều đệ tử của Ta trú, đã đạt đến sự viên mãn cứu cánh của thắng trí.”

252. Lại nữa, này Udāyi, con đường thực hành đã được ta tuyên thuyết cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của ta biết rõ như sau: ‘Thân này của ta có sắc, do bốn đại tạo thành, do cha mẹ sanh, được nuôi dưỡng bằng cơm cháo, có bản chất vô thường, cần phải xoa bóp, chà rửa, bị tan rã, bị hoại diệt; và thức này của ta nương tựa vào đây, bị trói buộc vào đây.’ Ví như, này Udāyi, có một viên ngọc bích lưu ly đẹp đẽ, thuần chủng, tám cạnh, được gia công khéo léo, trong suốt, cực kỳ trong sáng, đầy đủ mọi phương diện; bên trong nó có một sợi chỉ được xỏ qua, hoặc màu xanh, hoặc màu vàng, hoặc màu đỏ, hoặc màu trắng, hoặc màu vàng nhạt. Một người có mắt sáng, cầm nó trong tay và quán xét: ‘Đây là viên ngọc bích lưu ly đẹp đẽ, thuần chủng, tám cạnh, được gia công khéo léo, trong suốt, cực kỳ trong sáng, đầy đủ mọi phương diện; và đây là sợi chỉ được xỏ qua bên trong nó, hoặc màu xanh, hoặc màu vàng, hoặc màu đỏ, hoặc màu trắng, hoặc màu vàng nhạt.’ Cũng vậy, này Udāyi, con đường thực hành đã được ta tuyên thuyết cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của ta biết rõ như sau: ‘Thân này của ta có sắc, do bốn đại tạo thành, do cha mẹ sanh, được nuôi dưỡng bằng cơm cháo, có bản chất vô thường, cần phải xoa bóp, chà rửa, bị tan rã, bị hoại diệt; và thức này của ta nương tựa vào đây, bị trói buộc vào đây.’ Và ở đây, nhiều vị đệ tử của ta trú, đã đạt đến sự viên mãn và sự hoàn hảo của thắng trí.

253. Lại nữa, này Udāyi, con đường thực hành đã được ta tuyên thuyết cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của ta từ thân này hóa sanh ra một thân khác, có sắc, do ý tạo thành, có đủ tất cả các chi phần lớn nhỏ, không thiếu căn. Ví như, này Udāyi, một người rút cọng lau ra khỏi vỏ của nó. Người ấy suy nghĩ như sau: ‘Đây là vỏ, đây là cọng lau; vỏ là một đằng, cọng lau là một nẻo; cọng lau đã được rút ra từ vỏ.’ Hoặc ví như, này Udāyi, một người rút gươm ra khỏi vỏ. Người ấy suy nghĩ như sau: ‘Đây là gươm, đây là vỏ; gươm là một đằng, vỏ là một nẻo; gươm đã được rút ra từ vỏ.’ Hoặc ví như, này Udāyi, một người lôi con rắn ra khỏi giỏ. Người ấy suy nghĩ như sau: ‘Đây là con rắn, đây là cái giỏ; con rắn là một đằng, cái giỏ là một nẻo; con rắn đã được lôi ra từ cái giỏ.’ Cũng vậy, này Udāyi, con đường thực hành đã được ta tuyên thuyết cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của ta từ thân này hóa sanh ra một thân khác, có sắc, do ý tạo thành, có đủ tất cả các chi phần lớn nhỏ, không thiếu căn. Và ở đây, nhiều vị đệ tử của ta trú, đã đạt đến sự viên mãn và sự hoàn hảo của thắng trí.

254. Này Udāyi, lại nữa, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, chứng nghiệm được nhiều loại thần thông: từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên qua vách, qua tường, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; đi trên mặt nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trong hư không, như con chim có cánh; với bàn tay, chạm và xoa mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, có đại uy lực như vậy; dùng thân thể để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên. Này Udāyi, ví như người thợ gốm thiện xảo hoặc đệ tử của người thợ gốm, từ đất sét đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, muốn làm loại đồ gốm nào thì làm được và hoàn thành được loại đồ gốm ấy; hoặc này Udāyi, ví như người thợ ngà thiện xảo hoặc đệ tử của người thợ ngà, từ ngà voi đã được gia công kỹ lưỡng, muốn làm loại đồ ngà nào thì làm được và hoàn thành được loại đồ ngà ấy; hoặc này Udāyi, ví như người thợ vàng thiện xảo hoặc đệ tử của người thợ vàng, từ vàng đã được gia công kỹ lưỡng, muốn làm loại đồ vàng nào thì làm được và hoàn thành được loại đồ vàng ấy. Cũng vậy, này Udāyi, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, chứng nghiệm được nhiều loại thần thông: từ một thân hiện ra nhiều thân, từ nhiều thân hiện ra một thân; hiện hình, tàng hình; đi xuyên qua vách, qua tường, qua núi không bị trở ngại, như đi trong hư không; độn thổ và trồi lên khỏi mặt đất, như ở trong nước; đi trên mặt nước không chìm, như đi trên đất liền; ngồi kiết-già đi trong hư không, như con chim có cánh; với bàn tay, chạm và xoa mặt trăng và mặt trời, những vật có đại thần lực, có đại uy lực như vậy; dùng thân thể để tác động quyền năng cho đến cõi Phạm Thiên. Và trong đó, nhiều vị đệ tử của Như Lai đã an trú, đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của các thắng trí.

255. Này Udāyi, lại nữa, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, nghe được cả hai loại âm thanh — của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần. Này Udāyi, ví như người thổi tù và có sức mạnh, không khó khăn gì có thể làm cho âm thanh vang khắp bốn phương; cũng vậy, này Udāyi, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, với thiên nhĩ giới thanh tịnh, siêu việt cõi người, nghe được cả hai loại âm thanh — của chư thiên và của loài người, dù ở xa hay ở gần. Và trong đó, nhiều vị đệ tử của Như Lai đã an trú, đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của các thắng trí.

256. “Này Udāyi, lại nữa, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, với tâm của mình bao trùm tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác, rồi biết rõ: Tâm có tham, biết là ‘tâm có tham’; tâm không tham, biết là ‘tâm không tham’; tâm có sân, biết là ‘tâm có sân’; tâm không sân, biết là ‘tâm không sân’; tâm có si, biết là ‘tâm có si’; tâm không si, biết là ‘tâm không si’; tâm co rút, biết là ‘tâm co rút’; tâm phân tán, biết là ‘tâm phân tán’; tâm quảng đại, biết là ‘tâm quảng đại’; tâm không quảng đại, biết là ‘tâm không quảng đại’; tâm hữu thượng, biết là ‘tâm hữu thượng’; tâm vô thượng, biết là ‘tâm vô thượng’; tâm có định, biết là ‘tâm có định’; tâm không định, biết là ‘tâm không định’; tâm giải thoát, biết là ‘tâm giải thoát’; tâm không giải thoát, biết là ‘tâm không giải thoát’. Này Udāyi, ví như người phụ nữ hay người đàn ông, trẻ trung, thanh xuân, thích trang điểm, khi soi bóng mặt của mình trong tấm gương trong sạch, sáng loáng, hoặc trong bát nước trong vắt, nếu có tỳ vết thì biết là ‘có tỳ vết’, nếu không có tỳ vết thì biết là ‘không có tỳ vết’; này Udāyi, cũng vậy, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, với tâm của mình bao trùm tâm của các chúng sanh khác, của các cá nhân khác, rồi biết rõ: Tâm có tham, biết là ‘tâm có tham’; tâm không tham ... (như trên) ... tâm có sân ... tâm không sân ... tâm có si ... tâm không si ... tâm co rút ... tâm phân tán ... tâm quảng đại ... tâm không quảng đại ... tâm hữu thượng ... tâm vô thượng ... tâm có định ... tâm không định ... tâm giải thoát ... tâm không giải thoát, biết là ‘tâm không giải thoát’. Và này, trong pháp ấy, nhiều vị đệ tử của Như Lai đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí và an trú.”

257. “Này Udāyi, lại nữa, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời, hai đời, ba đời, bốn đời, năm đời, mười đời, hai mươi đời, ba mươi đời, bốn mươi đời, năm mươi đời, một trăm đời, một ngàn đời, một trăm ngàn đời; nhiều kiếp hoại, nhiều kiếp thành, nhiều kiếp hoại và thành. ‘Ở nơi kia, ta có tên như thế này, dòng họ như thế này, dung sắc như thế này, thức ăn như thế này, đã trải qua khổ lạc như thế này, có tuổi thọ giới hạn như thế này. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã sanh vào nơi kia. Ở nơi đó, ta cũng có tên như thế này, dòng họ như thế này, dung sắc như thế này, thức ăn như thế này, đã trải qua khổ lạc như thế này, có tuổi thọ giới hạn như thế này. Sau khi chết ở nơi ấy, ta đã được sanh vào nơi đây.’ Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Này Udāyi, ví như một người đi từ làng của mình đến một ngôi làng khác, rồi từ ngôi làng ấy lại đi đến một ngôi làng khác nữa. Sau đó, từ ngôi làng ấy, người ấy quay trở về chính ngôi làng của mình. Người ấy có thể nghĩ rằng: ‘Ta đã đi từ làng của mình đến ngôi làng kia. Ở đó, ta đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã im lặng như thế này. Từ ngôi làng ấy, ta lại đi đến ngôi làng nọ. Ở đó, ta cũng đã đứng như thế này, đã ngồi như thế này, đã nói như thế này, đã im lặng như thế này. Ta, người ấy, từ ngôi làng đó đã quay trở về chính ngôi làng của mình.’ Này Udāyi, cũng vậy, con đường thực hành đã được Như Lai tuyên thuyết cho các vị đệ tử, các vị đệ tử của Như Lai đã thực hành theo con đường ấy, nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau, cụ thể là: một đời ... (như trên) ... Như vậy, vị ấy nhớ lại nhiều đời sống quá khứ khác nhau cùng với các khía cạnh và các chi tiết. Và này, trong pháp ấy, nhiều vị đệ tử của Như Lai đã đạt đến sự viên mãn và hoàn hảo của thắng trí và an trú.”

258. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã tuyên thuyết pháp hành cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của Ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu phàm, thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, xấu xí, thiện thú, ác thú; họ biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ: ‘Chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân ác hành, khẩu ác hành, ý ác hành, phỉ báng các bậc Thánh, có tà kiến, chấp thủ tà kiến và hành động theo tà kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục. Còn chư vị hiền giả, những chúng sanh này đã thành tựu thân thiện hành, khẩu thiện hành, ý thiện hành, không phỉ báng các bậc Thánh, có chánh kiến, chấp thủ chánh kiến và hành động theo chánh kiến. Sau khi thân hoại mạng chung, họ sanh vào thiện thú, thiên giới, cõi đời này.’ Như vậy, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu phàm, họ thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, xấu xí, thiện thú, ác thú; họ biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ. Này Udāyi, ví như có hai ngôi nhà có cửa đối diện nhau. Ở đấy, một người có mắt đứng giữa có thể thấy những người đi vào nhà, đi ra khỏi nhà, đi tới đi lui, đi qua đi lại. Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã tuyên thuyết pháp hành cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của Ta, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu phàm, thấy các chúng sanh đang chết, đang sanh, hạ liệt, cao sang, đẹp đẽ, xấu xí, thiện thú, ác thú; họ biết rõ các chúng sanh tùy theo nghiệp của họ... và trong pháp này, nhiều đệ tử của Ta đã đạt đến sự toàn hảo, cứu cánh của thắng trí và an trú trong đó.

259. Lại nữa, này Udāyi, Ta đã tuyên thuyết pháp hành cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Này Udāyi, ví như trên đỉnh núi có một hồ nước trong, trong vắt, không bị khuấy động. Ở đấy, một người có mắt đứng trên bờ có thể thấy cả vỏ sò, vỏ ốc, sỏi đá, và đàn cá đang bơi lội hay đứng yên. Người ấy có thể nghĩ rằng: ‘Hồ nước này thật trong, trong vắt, không bị khuấy động. Trong đó có những vỏ sò, vỏ ốc, sỏi đá, và đàn cá này đang bơi lội hay đứng yên.’ Cũng vậy, này Udāyi, Ta đã tuyên thuyết pháp hành cho các đệ tử, và khi thực hành theo đó, các đệ tử của Ta, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú trong tâm giải thoát, tuệ giải thoát vô lậu. Và trong pháp này, nhiều đệ tử của Ta đã đạt đến sự toàn hảo, cứu cánh của thắng trí và an trú trong đó. Này Udāyi, đây là pháp thứ năm, do pháp này mà các đệ tử của Ta tôn kính, cung kính, quý trọng, đảnh lễ Ta; và sau khi tôn kính, cung kính, họ sống nương tựa vào Ta.

Này Udāyi, đây là năm pháp, do những pháp này mà các đệ tử của Ta tôn kính, cung kính, quý trọng, đảnh lễ Ta; và sau khi tôn kính, cung kính, họ sống nương tựa vào Ta.

Thế Tôn đã thuyết như vậy. Du sĩ Sakuludāyī hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

Kinh Đại Sakuludāyi, thứ bảy, chấm dứt.