9. Kinh Goliyāni

173. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở Rājagaha, tại Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, có vị tỳ khưu tên là Goliyāni, một vị sống trong rừng, có hạnh kiểm kém cỏi, đã đi vào giữa Tăng chúng vì một công việc nào đó. Khi ấy, tôn giả Sāriputta nhân dịp vị tỳ khưu Goliyāni đã gọi các vị tỳ khưu rằng:

Này các hiền hữu, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đã đến Tăng chúng, khi đang sống trong Tăng chúng, cần phải có lòng tôn kính và vâng lời đối với các vị đồng phạm hạnh. Này các hiền hữu, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đã đến Tăng chúng, khi đang sống trong Tăng chúng, lại không có lòng tôn kính, không có lòng vâng lời đối với các vị đồng phạm hạnh, thì sẽ có những người nói về vị ấy rằng: ‘Vị tôn giả này không có lòng tôn kính, không có lòng vâng lời đối với các vị đồng phạm hạnh, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả này khi sống một mình trong rừng theo ý muốn?’ – sẽ có những người nói về vị ấy như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đã đến Tăng chúng, khi đang sống trong Tăng chúng, cần phải có lòng tôn kính và vâng lời đối với các vị đồng phạm hạnh.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải khéo léo về chỗ ngồi với ý nghĩ rằng: ‘Như thế này, ta sẽ ngồi mà không chen lấn các vị tỳ khưu trưởng lão, và sẽ không dùng chỗ ngồi để ngăn cản các vị tỳ khưu mới.’ Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại không khéo léo về chỗ ngồi thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này không khéo léo về chỗ ngồi, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải khéo léo về chỗ ngồi.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cũng cần phải biết đến pháp liên quan đến oai nghi tốt đẹp. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại không biết đến pháp liên quan đến oai nghi tốt đẹp thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này không biết đến pháp liên quan đến oai nghi tốt đẹp, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cũng cần phải biết đến pháp liên quan đến oai nghi tốt đẹp.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, không nên đi vào làng quá sớm, không nên trở về quá muộn trong ngày. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại đi vào làng quá sớm, trở về quá muộn trong ngày thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này đi vào làng quá sớm, trở về quá muộn trong ngày, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, không nên đi vào làng quá sớm, không nên trở về quá muộn trong ngày.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, không nên có việc đi lại đến các gia đình (thí chủ) trước bữa ăn và sau bữa ăn. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại có việc đi lại đến các gia đình trước bữa ăn và sau bữa ăn thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Chắc hẳn việc đi lại phi thời này đã được vị tôn giả sống trong rừng này thực hành nhiều lần trong khi sống một mình theo ý muốn, và điều ấy cũng biểu hiện nơi vị ấy ngay cả khi đã đến Tăng chúng.’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, không nên có việc đi lại đến các gia đình trước bữa ăn và sau bữa ăn.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải không trạo cử, không lăng xăng. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại là người trạo cử, lăng xăng thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Chắc hẳn sự trạo cử và sự lăng xăng này đã được vị tôn giả sống trong rừng này thực hành nhiều lần trong khi sống một mình theo ý muốn, và điều ấy cũng biểu hiện nơi vị ấy ngay cả khi đã đến Tăng chúng.’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải không trạo cử, không lăng xăng.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải không lắm lời, không nói lời bừa bãi. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại là người lắm lời, nói lời bừa bãi thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này lắm lời, nói lời bừa bãi, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải không lắm lời, không nói lời bừa bãi.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải là người dễ dạy, có bạn lành. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, lại là người khó dạy, có bạn ác thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này khó dạy, có bạn ác, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng, khi đến Tăng chúng, trong khi trú ở trong Tăng chúng, cần phải là người dễ dạy, có bạn lành.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng cần phải có các căn được phòng hộ. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng có các căn không được phòng hộ thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này có các căn không được phòng hộ, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng cần phải có các căn được phòng hộ.

“Này chư hiền, vị tỳ khưu sống trong rừng cần phải biết tiết độ trong ăn uống. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu sống trong rừng không biết tiết độ trong ăn uống thì vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) rằng: ‘Vị tôn giả này không biết tiết độ trong ăn uống, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả sống trong rừng này với việc sống một mình theo ý muốn trong rừng?’ – vị ấy sẽ có những người nói (chê trách) như vậy. Do đó, vị tỳ khưu sống trong rừng cần phải biết tiết độ trong ăn uống.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người chuyên tâm vào sự tỉnh thức. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng không chuyên tâm vào sự tỉnh thức, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này không chuyên tâm vào sự tỉnh thức, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người chuyên tâm vào sự tỉnh thức.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có tinh tấn đã được khởi xướng. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng là người lười biếng, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này là người lười biếng, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có tinh tấn đã được khởi xướng.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có niệm được an trú. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng là người thất niệm, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này là người thất niệm, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có niệm được an trú.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có định tĩnh. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng là người không có định tĩnh, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này là người không có định tĩnh, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có định tĩnh.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có trí tuệ. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng là người có trí tuệ yếu kém, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này là người có trí tuệ yếu kém, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên là người có trí tuệ.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thực hành sự chuyên tâm về Thắng Pháp và Thắng Luật. Này chư hiền, có những người hỏi vị tỳ khưu trú ở rừng câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, không thể trả lời, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này, khi được hỏi câu hỏi về Thắng Pháp và Thắng Luật, không thể trả lời, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thực hành sự chuyên tâm về Thắng Pháp và Thắng Luật.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thực hành sự chuyên tâm ở nơi những pháp giải thoát tịch tịnh, là các pháp vô sắc, vượt qua các sắc. Này chư hiền, có những người hỏi vị tỳ khưu trú ở rừng câu hỏi về những pháp giải thoát tịch tịnh, là các pháp vô sắc, vượt qua các sắc. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng, khi được hỏi câu hỏi về những pháp giải thoát tịch tịnh, là các pháp vô sắc, vượt qua các sắc, không thể trả lời, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này, khi được hỏi câu hỏi về những pháp giải thoát tịch tịnh, là các pháp vô sắc, vượt qua các sắc, không thể trả lời, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thực hành sự chuyên tâm ở nơi những pháp giải thoát tịch tịnh, là các pháp vô sắc, vượt qua các sắc.

Này chư hiền, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thực hành sự chuyên tâm về pháp thượng nhân. Này chư hiền, có những người hỏi vị tỳ khưu trú ở rừng câu hỏi về pháp thượng nhân. Này chư hiền, nếu vị tỳ khưu trú ở rừng, khi được hỏi câu hỏi về pháp thượng nhân, không thể trả lời, vị ấy sẽ có những người nói rằng: ‘Vị tôn giả này không biết mục đích mà vì đó đã xuất gia, vậy thì có ích lợi gì cho vị tôn giả trú ở rừng này, sống một mình trong rừng theo ý riêng của mình?’ – vị ấy sẽ có những người nói như vậy. Do đó, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thực hành sự chuyên tâm về pháp thượng nhân.

Khi được nói như vậy, tôn giả Mahāmoggallāna đã nói điều này với tôn giả Sāriputta: ‘Này hiền giả Sāriputta, có phải chỉ vị tỳ khưu trú ở rừng nên thọ trì và thực hành các pháp này, hay cả vị tỳ khưu trú ở gần làng cũng vậy?’ ‘Này hiền giả Moggallāna, vị tỳ khưu trú ở rừng nên thọ trì và thực hành các pháp này, huống nữa là vị tỳ khưu trú ở gần làng.’

Kinh Goliyāni, kinh thứ chín, đã kết thúc.