10. Kinh Tiểu Assapura

435. Tôi nghe như vầy – một thời Đức Thế Tôn trú ở xứ Aṅga, tại một thị trấn của người Aṅga tên là Assapura. Tại đấy, Đức Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: ‘Này các Tỳ khưu’. ‘Bạch Thế Tôn’, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nói điều này: ‘Này các Tỳ khưu, dân chúng biết các ông là ‘Sa-môn, Sa-môn’. Và khi được hỏi ‘Các vị là ai?’, các ông cũng tự nhận ‘Chúng tôi là Sa-môn’. Này các Tỳ khưu, đối với các ông, những người có danh xưng như vậy, có sự tự nhận như vậy, (cần phải học tập rằng): ‘Chúng ta sẽ thực hành con đường thực hành xứng đáng của Sa-môn; như vậy, danh xưng này của chúng ta sẽ trở thành chân thật và sự tự nhận sẽ trở thành đúng đắn; và những vật dụng y phục, vật thực khất thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh mà chúng ta thọ dụng từ những người nào, những hành động của họ đối với chúng ta sẽ có quả lớn, có lợi ích lớn; và sự xuất gia này của chúng ta sẽ không vô ích, sẽ có kết quả, có sự tăng trưởng’. Này các Tỳ khưu, các ông phải học tập như vậy.

436. Và này các Tỳ khưu, thế nào là vị Tỳ khưu không thực hành con đường xứng đáng của Sa-môn? Này các Tỳ khưu, bất kỳ Tỳ khưu nào có nhiều tham ái mà tham ái chưa được đoạn trừ, có tâm sân hận mà sân hận chưa được đoạn trừ, hay phẫn nộ mà phẫn nộ chưa được đoạn trừ, hay oán hận mà oán hận chưa được đoạn trừ, hay gièm pha mà gièm pha chưa được đoạn trừ, hay cạnh tranh mà cạnh tranh chưa được đoạn trừ, hay tật đố mà tật đố chưa được đoạn trừ, hay keo kiệt mà keo kiệt chưa được đoạn trừ, hay xảo trá mà xảo trá chưa được đoạn trừ, hay lừa dối mà lừa dối chưa được đoạn trừ, có ác dục mà ác dục chưa được đoạn trừ, có tà kiến mà tà kiến chưa được đoạn trừ – Này các Tỳ khưu, do chưa đoạn trừ những cấu uế của Sa-môn, những lỗi lầm của Sa-môn, những cặn bã của Sa-môn này, là những trạng thái đưa đến đọa xứ, phải cảm thọ trong khổ cảnh, Ta nói rằng vị ấy ‘không thực hành con đường xứng đáng của Sa-môn’. Này các Tỳ khưu, ví như một loại vũ khí tên là mataja, có hai lưỡi, được mài sắc bén. Nó được bọc kỹ, quấn kỹ trong tấm y tăng-già-lê. Này các Tỳ khưu, Ta nói rằng sự xuất gia của vị Tỳ khưu này cũng tương tự như vậy.

437. “Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người mặc y tăng-già-lê chỉ đơn thuần do việc mặc y tăng-già-lê mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người lõa thể chỉ đơn thuần do việc lõa thể mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người lấm lem bụi bẩn chỉ đơn thuần do việc lấm lem bụi bẩn mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người trầm mình dưới nước chỉ đơn thuần do việc trầm mình dưới nước mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người sống dưới gốc cây chỉ đơn thuần do việc sống dưới gốc cây mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người sống ngoài trời chỉ đơn thuần do việc sống ngoài trời mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người đứng thẳng chỉ đơn thuần do việc đứng thẳng mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người ăn theo phiên chỉ đơn thuần do việc ăn theo phiên mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người trì tụng thần chú chỉ đơn thuần do việc trì tụng thần chú mà có được quả vị sa-môn. Này các tỳ khưu, Ta không nói rằng người bện tóc chỉ đơn thuần do việc bện tóc mà có được quả vị sa-môn.”

“Này các tỳ khưu, nếu chỉ đơn thuần do việc mặc y tăng-già-lê mà người mặc y tăng-già-lê có nhiều tham ái, lòng tham ái của người ấy được đoạn trừ; người có tâm sân hận, lòng sân hận của người ấy được đoạn trừ; người hay phẫn nộ, sự phẫn nộ của người ấy được đoạn trừ; người hay oán hận, sự oán hận của người ấy được đoạn trừ; người hay gièm pha, sự gièm pha của người ấy được đoạn trừ; người hay ganh đua, sự ganh đua của người ấy được đoạn trừ; người hay đố kỵ, sự đố kỵ của người ấy được đoạn trừ; người xan lận, tính xan lận của người ấy được đoạn trừ; người xảo trá, sự xảo trá của người ấy được đoạn trừ; người gian trá, sự gian trá của người ấy được đoạn trừ; người có ác dục, ác dục của người ấy được đoạn trừ; người có tà kiến, tà kiến của người ấy được đoạn trừ; thì bạn bè, thân hữu, và bà con huyết thống của người ấy đã cho người ấy mặc y tăng-già-lê ngay từ khi mới sinh ra, và đã khuyến khích người ấy trong việc mặc y tăng-già-lê rằng: ‘Này hiền hữu, hãy đến đây, hãy là người mặc y tăng-già-lê. Khi là người mặc y tăng-già-lê, chỉ đơn thuần do việc mặc y tăng-già-lê, nếu hiền hữu có nhiều tham ái, lòng tham ái sẽ được đoạn trừ; nếu có tâm sân hận, lòng sân hận sẽ được đoạn trừ; nếu hay phẫn nộ, sự phẫn nộ sẽ được đoạn trừ; nếu hay oán hận, sự oán hận sẽ được đoạn trừ; nếu hay gièm pha, sự gièm pha sẽ được đoạn trừ; nếu hay ganh đua, sự ganh đua sẽ được đoạn trừ; nếu hay đố kỵ, sự đố kỵ sẽ được đoạn trừ; nếu xan lận, tính xan lận sẽ được đoạn trừ; nếu xảo trá, sự xảo trá sẽ được đoạn trừ; nếu gian trá, sự gian trá sẽ được đoạn trừ; nếu có ác dục, ác dục sẽ được đoạn trừ; nếu có tà kiến, tà kiến sẽ được đoạn trừ.’ Và bởi vì, này các tỳ khưu, Ta thấy ở đây có người mặc y tăng-già-lê mà vẫn có nhiều tham ái, có tâm sân hận, hay phẫn nộ, hay oán hận, hay gièm pha, hay ganh đua, hay đố kỵ, xan lận, xảo trá, gian trá, có ác dục, có tà kiến, do đó Ta không nói rằng người mặc y tăng-già-lê chỉ đơn thuần do việc mặc y tăng-già-lê mà có được quả vị sa-môn.”

“Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự lõa thể... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự bám bụi bẩn... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự xuống nước... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự sống dưới gốc cây... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự sống ngoài trời... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự đứng liên tục... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự ăn theo bữa cách quãng... (tương tự)... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi sự trì tụng mật ngôn... Này các tỳ-khưu, nếu chỉ bởi việc để tóc bện mà tham dục của người có nhiều tham dục được đoạn tận, tâm sân hận của người có tâm sân hận được đoạn tận, sự phẫn nộ của người hay phẫn nộ được đoạn tận, sự oán hận của người hay oán hận được đoạn tận, sự hư ngụy của người hay hư ngụy được đoạn tận, sự kiêu căng của người hay kiêu căng được đoạn tận, sự đố kỵ của người hay đố kỵ được đoạn tận, sự bỏn xẻn của người hay bỏn xẻn được đoạn tận, sự gian trá của người gian trá được đoạn tận, sự xảo trá của người xảo trá được đoạn tận, ác dục của người có ác dục được đoạn tận, tà kiến của người có tà kiến được đoạn tận, thì bạn bè, thân hữu, và bà con huyết thống đã làm cho người ấy trở thành người để tóc bện ngay từ khi mới sinh ra, và đã khuyến khích người ấy vào việc để tóc bện rằng: ‘Hãy đến đây, này thanh niên hiền đức, hãy là người để tóc bện; đối với ông là người để tóc bện, chỉ nhờ việc để tóc bện, nếu ông có nhiều tham dục thì tham dục sẽ được đoạn tận, nếu có tâm sân hận thì sân hận sẽ được đoạn tận, nếu hay phẫn nộ thì sự phẫn nộ sẽ được đoạn tận... nếu có ác dục thì ác dục sẽ được đoạn tận, nếu có tà kiến thì tà kiến sẽ được đoạn tận.’ Nhưng vì, này các tỳ-khưu, Ta thấy ở đời này có người để tóc bện mà vẫn có nhiều tham dục, tâm sân hận, phẫn nộ, oán hận, hư ngụy, kiêu căng, đố kỵ, bỏn xẻn, gian trá, xảo trá, ác dục, tà kiến, nên Ta không nói rằng chỉ nhờ việc để tóc bện mà có được quả vị Sa-môn.”

438. “Này các tỳ khưu, thế nào là vị tỳ khưu thực hành con đường tương xứng với sa-môn? Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu nào có lòng tham ái, lòng tham ái của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có tâm sân hận, sân hận của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng phẫn nộ, lòng phẫn nộ của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng oán hận, lòng oán hận của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng gièm pha, lòng gièm pha của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng ganh đua, lòng ganh đua của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng tật đố, lòng tật đố của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng bỏn xẻn, lòng bỏn xẻn của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng xảo trá, lòng xảo trá của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có lòng lừa dối, lòng lừa dối của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có ác dục, ác dục của vị ấy đã được đoạn tận; vị nào có tà kiến, tà kiến của vị ấy đã được đoạn tận – Này các tỳ khưu, do đã đoạn tận những cấu uế của sa-môn, những lỗi lầm của sa-môn, những cặn bã của sa-môn, những điều dẫn đến khổ cảnh, những điều phải cảm thọ trong ác thú này, Ta nói rằng vị ấy ‘thực hành con đường tương xứng với sa-môn’. Vị ấy nhận thấy tự thân đã được thanh tịnh khỏi tất cả các pháp ác, bất thiện này. Khi vị ấy nhận thấy tự thân đã được thanh tịnh khỏi tất cả các pháp ác, bất thiện này, hân hoan sanh khởi. Khi đã hân hoan, hỷ sanh khởi. Khi tâm có hỷ, thân được khinh an. Khi thân đã khinh an, vị ấy cảm thọ lạc. Khi có lạc, tâm được định tĩnh.”

“Vị ấy an trú, biến mãn một phương với tâm câu hữu với từ, tương tự phương thứ hai, tương tự phương thứ ba, tương tự phương thứ tư. Như vậy, ở trên, ở dưới, ở ngang, ở khắp mọi nơi, cùng khắp tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thể thế gian với tâm câu hữu với từ, quảng đại, vô lượng, không oán, không sân. Với tâm câu hữu với bi... với tâm câu hữu với hỷ... với tâm câu hữu với xả, vị ấy an trú, biến mãn một phương, tương tự phương thứ hai, tương tự phương thứ ba, tương tự phương thứ tư. Như vậy, ở trên, ở dưới, ở ngang, ở khắp mọi nơi, cùng khắp tất cả, vị ấy an trú biến mãn toàn thể thế gian với tâm câu hữu với xả, quảng đại, vô lượng, không oán, không sân. Này các tỳ khưu, ví như có một hồ nước trong, nước ngọt, nước mát, nước trong vắt, có bến nước tốt, đáng vui thích. Rồi một người từ phương đông đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức xâm chiếm, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ấy đến hồ nước đó, làm dịu cơn khát nước, làm dịu cơn nóng bức... từ phương tây đi đến... từ phương bắc đi đến... từ phương nam đi đến. Từ bất cứ nơi nào một người đi đến, bị nóng bức thiêu đốt, bị nóng bức xâm chiếm, mệt mỏi, khát nước, khô cổ. Người ấy đến hồ nước đó, làm dịu cơn khát nước, làm dịu cơn nóng bức. Cũng vậy, này các tỳ khưu, dù là người từ dòng dõi Sát-đế-lỵ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy sau khi đến với Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết này, tu tập từ, bi, hỷ, xả như vậy, đạt được sự an tịnh nội tâm. Do sự an tịnh nội tâm, Ta nói rằng vị ấy ‘thực hành con đường tương xứng với sa-môn’. Dù là người từ dòng dõi Bà-la-môn... từ dòng dõi Phệ-xá... từ dòng dõi Thủ-đà... dù là người từ bất cứ dòng dõi nào xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, người ấy sau khi đến với Pháp và Luật do Như Lai tuyên thuyết này, tu tập từ, bi, hỷ, xả như vậy, đạt được sự an tịnh nội tâm. Do sự an tịnh nội tâm, Ta nói rằng vị ấy ‘thực hành con đường tương xứng với sa-môn’.”

“Dù là người từ dòng dõi Sát-đế-lỵ xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy trở thành một sa-môn. Dù là người từ dòng dõi Bà-la-môn... từ dòng dõi Phệ-xá... từ dòng dõi Thủ-đà... dù là người từ bất cứ dòng dõi nào xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, vị ấy, do đoạn tận các lậu hoặc, ngay trong hiện tại, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vô lậu tâm giải thoát, tuệ giải thoát. Do đoạn tận các lậu hoặc, vị ấy trở thành một sa-môn.”

Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

Kinh Tiểu Assapura, kinh thứ mười, đã chấm dứt.

Phẩm Đại Song, phẩm thứ tư, đã chấm dứt.

Giñjaka và Sālavana, bậc trí tuệ, rồi đến Saccaka và sự phủ định; Vẻ mặt hoan hỷ, Kevaṭṭa, Assapura, và người bện tóc.