8. Kinh Đại Đoạn Tận Ái

396. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, tỳ khưu Sāti, con của người đánh cá, khởi lên tà kiến như sau: “Theo như tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, chính thức này đi đây đi đó, luân hồi, chứ không phải là một thức khác.” Nhiều vị tỳ khưu nghe rằng: “Tỳ khưu Sāti, con của người đánh cá, đã khởi lên tà kiến như sau: ‘Theo như tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, chính thức này đi đây đi đó, luân hồi, chứ không phải là một thức khác.’” Bấy giờ, các vị tỳ khưu ấy đi đến chỗ tỳ khưu Sāti, con của người đánh cá; sau khi đến, họ nói với tỳ khưu Sāti, con của người đánh cá, điều này: “Này hiền giả Sāti, có thật là hiền giả đã khởi lên tà kiến như sau: ‘Theo như tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, chính thức này đi đây đi đó, luân hồi, chứ không phải là một thức khác’ không?” “Thưa các hiền giả, đúng vậy, theo như tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, chính thức này đi đây đi đó, luân hồi, chứ không phải là một thức khác.” Bấy giờ, các vị tỳ khưu ấy, vì muốn tỳ khưu Sāti, con của người đánh cá, từ bỏ tà kiến ấy, nên đã gạn hỏi, tra hỏi, và chất vấn: “Này hiền giả Sāti, chớ có nói như vậy, chớ có xuyên tạc Thế Tôn. Xuyên tạc Thế Tôn là không tốt. Thế Tôn không hề nói như vậy. Này hiền giả Sāti, bằng nhiều phương pháp, Thế Tôn đã nói rằng thức là do duyên sanh; ngoài các duyên ra, không có sự sanh khởi của thức.” Dù đã được các vị tỳ khưu ấy gạn hỏi, tra hỏi, và chất vấn như vậy, tỳ khưu Sāti, con của người đánh cá, vẫn khư khư cố chấp, bám chặt vào tà kiến ấy và nói rằng: “Thưa các hiền giả, đúng vậy, theo như tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng, chính thức này đi đây đi đó, luân hồi, chứ không phải là một thức khác.”

397. Khi ấy, các Tỳ kheo ấy không thể làm cho Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, từ bỏ tà kiến xấu xa ấy, bấy giờ các Tỳ kheo ấy đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, các Tỳ kheo ấy bạch với Thế Tôn như sau: – ‘Bạch Thế Tôn, Tỳ kheo tên Sāti, con trai người đánh cá, đã khởi lên tà kiến xấu xa như sau: ‘Tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác.’ Bạch Thế Tôn, chúng con đã nghe rằng Tỳ kheo tên Sāti, con trai người đánh cá, đã khởi lên tà kiến xấu xa như sau: ‘Tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác.’ Bấy giờ, bạch Thế Tôn, chúng con đi đến chỗ Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá; sau khi đến, chúng con nói với Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, như sau: ‘Này hiền giả Sāti, có thật hiền giả đã khởi lên tà kiến xấu xa như sau: ‘‘Tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác’’ chăng?’ Bạch Thế Tôn, khi được nói vậy, Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, đã nói với chúng con như sau: ‘Thưa các hiền giả, đúng vậy, tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác.’ Bấy giờ, bạch Thế Tôn, chúng con, với mong muốn làm cho Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, từ bỏ tà kiến xấu xa ấy, đã gạn hỏi, tra hỏi, thẩm vấn: ‘Này hiền giả Sāti, chớ nói như vậy, chớ xuyên tạc Thế Tôn, vì xuyên tạc Thế Tôn là không tốt, và Thế Tôn đã không nói như vậy. Này hiền giả Sāti, bằng nhiều phương pháp, thức đã được Thế Tôn nói là duyên sinh, ngoài duyên ra, không có sự sinh khởi của thức.’ Bạch Thế Tôn, dù đã được chúng con gạn hỏi, tra hỏi, thẩm vấn như vậy, Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, vẫn khăng khăng, cố chấp, bám chặt vào tà kiến xấu xa ấy và nói rằng: ‘Thưa các hiền giả, đúng vậy, tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác.’ Bạch Thế Tôn, vì chúng con không thể làm cho Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, từ bỏ tà kiến xấu xa ấy, nên chúng con trình báo việc này lên Thế Tôn.’

398. Bấy giờ, Thế Tôn gọi một Tỳ kheo: – ‘Này Tỳ kheo, hãy đi, nhân danh ta, hãy gọi Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá: ‘Hiền giả Sāti, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’’ – ‘Vâng, bạch Thế Tôn.’ Vị Tỳ kheo ấy vâng lời Thế Tôn, đi đến chỗ Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá; sau khi đến, nói với Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá: – ‘Hiền giả Sāti, Bậc Đạo Sư gọi hiền giả.’ – ‘Vâng, thưa hiền giả.’ Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, vâng lời vị Tỳ kheo ấy, đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn nói với Tỳ kheo Sāti, con trai người đánh cá, đang ngồi một bên: – ‘Này Sāti, có thật ngươi đã khởi lên tà kiến xấu xa như sau: ‘Tôi hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác’’ chăng?’ – ‘Bạch Thế Tôn, đúng vậy, con hiểu Pháp do Thế Tôn thuyết giảng rằng: chính thức này đi qua, luân chuyển, không phải cái khác.’ – ‘Này Sāti, thức ấy là gì?’ – ‘Bạch Thế Tôn, đó là cái nói, cái cảm thọ, cái trải nghiệm quả của các nghiệp thiện ác ở nơi này nơi kia.’ – ‘Này kẻ trống rỗng, ngươi biết ta đã giảng Pháp như vậy cho ai? Này kẻ trống rỗng, chẳng phải ta đã bằng nhiều phương pháp nói rằng thức là duyên sinh, ngoài duyên ra, không có sự sinh khởi của thức hay sao? Thế mà, này kẻ trống rỗng, ngươi lại do tự mình nắm giữ sai lầm mà xuyên tạc chúng ta, tự đào hố chôn mình, và tạo ra nhiều điều vô phước. Này kẻ trống rỗng, điều ấy sẽ đưa đến bất hạnh, đau khổ lâu dài cho ngươi.’

399. Rồi Thế Tôn gọi các tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các ông nghĩ thế nào? Tỳ khưu Sāti, con người đánh cá này, có được chút hơi ấm nào trong Pháp và Luật này không? – Bạch Thế Tôn, làm sao có được? Thưa không, bạch Thế Tôn. Khi được nói vậy, tỳ khưu Sāti, con người đánh cá, ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không nói nên lời. Bấy giờ, Thế Tôn, biết tỳ khưu Sāti, con người đánh cá, đang ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, mặt cúi gằm, trầm tư, không nói nên lời, liền nói với tỳ khưu Sāti, con người đánh cá: – Này kẻ ngu kia, ngươi sẽ được biết đến bởi tà kiến của chính mình. Bây giờ Ta sẽ hỏi các tỳ khưu. Rồi Thế Tôn gọi các tỳ khưu: – Này các tỳ khưu, các ông có hiểu Pháp do Ta thuyết giảng giống như cách tỳ khưu Sāti, con người đánh cá này, do tự mình nắm bắt sai lầm, vừa xuyên tạc chúng ta, vừa tự đào bới mình, và tạo ra nhiều điều vô phước không? – Thưa không, bạch Thế Tôn! Vì bạch Thế Tôn, Thế Tôn đã dùng nhiều phương tiện nói với chúng con rằng thức là duyên sanh; ngoài duyên ra, không có sự sanh khởi của thức. – Lành thay, lành thay, này các tỳ khưu! Lành thay, này các tỳ khưu, các ông đã hiểu đúng Pháp do Ta thuyết giảng như vậy. Này các tỳ khưu, Ta đã dùng nhiều phương tiện nói với các ông rằng thức là duyên sanh; ngoài duyên ra, không có sự sanh khởi của thức. Tuy nhiên, tỳ khưu Sāti, con người đánh cá này, do tự mình nắm bắt sai lầm, vừa xuyên tạc chúng ta, vừa tự đào bới mình, và tạo ra nhiều điều vô phước. Điều đó sẽ dẫn đến sự bất hạnh và đau khổ lâu dài cho kẻ ngu kia.

400. – Này các tỳ khưu, thức sanh khởi duyên theo nhân duyên nào thì được gọi tên theo nhân duyên ấy. Thức sanh khởi duyên con mắt và các sắc thì được gọi là nhãn thức; thức sanh khởi duyên lỗ tai và các tiếng thì được gọi là nhĩ thức; thức sanh khởi duyên lỗ mũi và các mùi thì được gọi là tỷ thức; thức sanh khởi duyên lưỡi và các vị thì được gọi là thiệt thức; thức sanh khởi duyên thân và các xúc thì được gọi là thân thức; thức sanh khởi duyên ý và các pháp thì được gọi là ý thức.

– Này các tỳ khưu, ví như lửa cháy duyên theo nhân duyên nào thì được gọi tên theo nhân duyên ấy. Lửa cháy duyên củi thì được gọi là lửa củi; lửa cháy duyên mảnh gỗ thì được gọi là lửa mảnh gỗ; lửa cháy duyên cỏ thì được gọi là lửa cỏ; lửa cháy duyên phân bò thì được gọi là lửa phân bò; lửa cháy duyên trấu thì được gọi là lửa trấu; lửa cháy duyên rác thì được gọi là lửa rác. Cũng vậy, này các tỳ khưu, thức sanh khởi duyên theo nhân duyên nào thì được gọi tên theo nhân duyên ấy. Thức sanh khởi duyên con mắt và các sắc thì được gọi là nhãn thức; thức sanh khởi duyên lỗ tai và các tiếng thì được gọi là nhĩ thức; thức sanh khởi duyên lỗ mũi và các mùi thì được gọi là tỷ thức; thức sanh khởi duyên lưỡi và các vị thì được gọi là thiệt thức; thức sanh khởi duyên thân và các xúc thì được gọi là thân thức; thức sanh khởi duyên ý và các pháp thì được gọi là ý thức.

401. – Này các tỳ khưu, các ông có thấy: ‘Đây là cái đã được sanh thành’ không?

– Này các tỳ khưu, các ông có thấy: ‘Nó sanh khởi từ vật thực ấy’ không?

– Này các tỳ khưu, các ông có thấy: ‘Do sự diệt tận của vật thực ấy, cái đã được sanh thành có pháp là bị diệt tận’ không?

– Này các tỳ khưu, đối với người có sự do dự: ‘Cái này đã được sanh thành hay chưa?’, nghi hoặc có sanh khởi không?

– Này các tỳ khưu, đối với người có sự do dự: ‘Nó sanh khởi từ vật thực ấy hay chưa?’, nghi hoặc có sanh khởi không?

– Này các tỳ khưu, đối với người có sự do dự: ‘Do sự diệt tận của vật thực ấy, cái đã được sanh thành có pháp là bị diệt tận hay không?’, nghi hoặc có sanh khởi không?

– Này các tỳ khưu, đối với người thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ: ‘Đây là cái đã được sanh thành’, nghi hoặc nào có mặt đều được đoạn tận phải không?

– Này các tỳ khưu, đối với người thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ: ‘Nó sanh khởi từ vật thực ấy’, nghi hoặc nào có mặt đều được đoạn tận phải không?

– Này các tỳ khưu, đối với người thấy đúng như thật bằng chánh trí tuệ: ‘Do sự diệt tận của vật thực ấy, cái đã được sanh thành có pháp là bị diệt tận’, nghi hoặc nào có mặt đều được đoạn tận phải không?

Này các Tỳ khưu, các ngươi có hết hoài nghi về điều này: 'Cái này đã được sinh khởi' hay không?

Này các Tỳ khưu, các ngươi có hết hoài nghi về điều này: 'Nó được sinh khởi từ vật thực ấy' hay không?

Này các Tỳ khưu, các ngươi có hết hoài nghi về điều này: 'Do sự diệt tận của vật thực ấy, cái gì đã được sinh khởi thì có pháp chịu sự diệt tận' hay không?

Này các Tỳ khưu, các ngươi có khéo thấy bằng chánh trí tuệ theo như thật về điều này: 'Cái này đã được sinh khởi' hay không?

Này các Tỳ khưu, các ngươi có khéo thấy bằng chánh trí tuệ theo như thật về điều này: 'Nó được sinh khởi từ vật thực ấy' hay không?

Này các Tỳ khưu, các ngươi có khéo thấy bằng chánh trí tuệ theo như thật về điều này: 'Do sự diệt tận của vật thực ấy, cái gì đã được sinh khởi thì có pháp chịu sự diệt tận' hay không?

Này các Tỳ khưu, nếu các ngươi bám víu, vui thích, xem như của cải, xem như của ta đối với tri kiến trong sạch, thanh tịnh như thế này, thì này các Tỳ khưu, các ngươi có được xem là đã hiểu rõ giáo pháp ví như chiếc bè đã được ta thuyết giảng là để vượt qua, không phải để nắm giữ hay không?

Bạch Thế Tôn, không phải vậy.

Này các Tỳ khưu, nếu các ngươi không bám víu, không vui thích, không xem như của cải, không xem như của ta đối với tri kiến trong sạch, thanh tịnh như thế này, thì này các Tỳ khưu, các ngươi có được xem là đã hiểu rõ giáo pháp ví như chiếc bè đã được ta thuyết giảng là để vượt qua, không phải để nắm giữ hay không?

402. Này các Tỳ khưu, có bốn loại vật thực này để duy trì các chúng sanh đã được sinh khởi hoặc để hỗ trợ các chúng sanh đang tìm cầu sự sinh khởi. Bốn loại nào? Đoàn thực, hoặc thô hoặc tế; thứ hai là xúc thực; thứ ba là tư niệm thực; thứ tư là thức thực.

Này các Tỳ khưu, bốn loại vật thực này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Bốn loại vật thực này có ái làm nhân duyên, có ái làm tập khởi, có ái làm sanh chủng, có ái làm nguồn gốc.

Này các Tỳ khưu, và ái này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Ái có thọ làm nhân duyên, có thọ làm tập khởi, có thọ làm sanh chủng, có thọ làm nguồn gốc.

Này các Tỳ khưu, và thọ này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Thọ có xúc làm nhân duyên, có xúc làm tập khởi, có xúc làm sanh chủng, có xúc làm nguồn gốc.

Này các Tỳ khưu, và xúc này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Xúc có sáu xứ làm nhân duyên, có sáu xứ làm tập khởi, có sáu xứ làm sanh chủng, có sáu xứ làm nguồn gốc.

Này các Tỳ khưu, và sáu xứ này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Sáu xứ có danh-sắc làm nhân duyên, có danh-sắc làm tập khởi, có danh-sắc làm sanh chủng, có danh-sắc làm nguồn gốc.

Này các Tỳ khưu, và danh-sắc này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Danh-sắc có thức làm nhân duyên, có thức làm tập khởi, có thức làm sanh chủng, có thức làm nguồn gốc.

Này các Tỳ khưu, và thức này có cái gì làm nhân duyên, có cái gì làm tập khởi, có cái gì làm sanh chủng, có cái gì làm nguồn gốc?

Thức có các hành làm nhân, có các hành làm tập khởi, có các hành làm nguồn gốc, có các hành làm phát sanh.

Này các Tỳ khưu, các hành này có gì làm nhân, có gì làm tập khởi, có gì làm nguồn gốc, có gì làm phát sanh?

Các hành có vô minh làm nhân, có vô minh làm tập khởi, có vô minh làm nguồn gốc, có vô minh làm phát sanh.

Này các Tỳ khưu, như vậy, do duyên vô minh nên có các hành, do duyên các hành nên có thức, do duyên thức nên có danh sắc, do duyên danh sắc nên có sáu xứ, do duyên sáu xứ nên có xúc, do duyên xúc nên có thọ, do duyên thọ nên có ái, do duyên ái nên có thủ, do duyên thủ nên có hữu, do duyên hữu nên có sanh, do duyên sanh nên có già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

403. ‘Do duyên sanh nên có già chết,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên sanh nên có già chết hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên sanh nên có già chết; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên sanh nên có già chết.” “‘Do duyên hữu nên có sanh,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên hữu nên có sanh hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên hữu nên có sanh; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên hữu nên có sanh.” “‘Do duyên thủ nên có hữu,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên thủ nên có hữu hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên thủ nên có hữu; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên thủ nên có hữu.” “‘Do duyên ái nên có thủ,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên ái nên có thủ hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên ái nên có thủ; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên ái nên có thủ.” “‘Do duyên thọ nên có ái,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên thọ nên có ái hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên thọ nên có ái; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên thọ nên có ái.” “‘Do duyên xúc nên có thọ,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên xúc nên có thọ hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên xúc nên có thọ; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên xúc nên có thọ.” “‘Do duyên sáu xứ nên có xúc,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên sáu xứ nên có xúc hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên sáu xứ nên có xúc; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên sáu xứ nên có xúc.” “‘Do duyên danh sắc nên có sáu xứ,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên danh sắc nên có sáu xứ hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên danh sắc nên có sáu xứ; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên danh sắc nên có sáu xứ.” “‘Do duyên thức nên có danh sắc,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên thức nên có danh sắc hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên thức nên có danh sắc; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên thức nên có danh sắc.” “‘Do duyên các hành nên có thức,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên các hành nên có thức hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên các hành nên có thức; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên các hành nên có thức.” “‘Do duyên vô minh nên có các hành,’ điều này đã được nói như vậy. Này các Tỳ khưu, có phải do duyên vô minh nên có các hành hay không, hay là như thế nào ở đây?” “Bạch Thế Tôn, do duyên vô minh nên có các hành; đối với chúng con ở đây là như vầy: do duyên vô minh nên có các hành.”

404. Lành thay, này các Tỳ khưu. Này các Tỳ khưu, như vậy, các ông cũng nói như thế, Ta cũng nói như thế: ‘Khi cái này có, cái kia có; do cái này sanh, cái kia sanh.’ Tức là: do duyên vô minh nên có các hành, do duyên các hành nên có thức, do duyên thức nên có danh sắc, do duyên danh sắc nên có sáu xứ, do duyên sáu xứ nên có xúc, do duyên xúc nên có thọ, do duyên thọ nên có ái, do duyên ái nên có thủ, do duyên thủ nên có hữu, do duyên hữu nên có sanh, do duyên sanh nên có già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khối khổ này.

Do sự đoạn diệt và ly tham không còn dư tàn của chính vô minh ấy nên các hành diệt. Do các hành diệt nên thức diệt. Do thức diệt nên danh sắc diệt. Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt. Do sáu xứ diệt nên xúc diệt. Do xúc diệt nên thọ diệt. Do thọ diệt nên ái diệt. Do ái diệt nên thủ diệt. Do thủ diệt nên hữu diệt. Do hữu diệt nên sanh diệt. Do sanh diệt nên già chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

405. “Ta đã nói rằng: ‘Do sanh diệt nên già chết diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do sanh diệt nên già chết diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do sanh diệt nên già chết diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do sanh diệt nên già chết diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do hữu diệt nên sanh diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do hữu diệt nên sanh diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do hữu diệt nên sanh diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do hữu diệt nên sanh diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do thủ diệt nên hữu diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do thủ diệt nên hữu diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do thủ diệt nên hữu diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do thủ diệt nên hữu diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do ái diệt nên thủ diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do ái diệt nên thủ diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do ái diệt nên thủ diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do ái diệt nên thủ diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do thọ diệt nên ái diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do thọ diệt nên ái diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do thọ diệt nên ái diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do thọ diệt nên ái diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do xúc diệt nên thọ diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do xúc diệt nên thọ diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do xúc diệt nên thọ diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do xúc diệt nên thọ diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do sáu xứ diệt nên xúc diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do sáu xứ diệt nên xúc diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do sáu xứ diệt nên xúc diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do sáu xứ diệt nên xúc diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do thức diệt nên danh sắc diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do thức diệt nên danh sắc diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do thức diệt nên danh sắc diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do thức diệt nên danh sắc diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do các hành diệt nên thức diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do các hành diệt nên thức diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do các hành diệt nên thức diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do các hành diệt nên thức diệt.” “Ta đã nói rằng: ‘Do vô minh diệt nên các hành diệt’. Này các Tỳ khưu, có phải do vô minh diệt nên các hành diệt hay không? Hay ở đây là như thế nào đối với các ngươi?” “Bạch Thế Tôn, do vô minh diệt nên các hành diệt. Đối với chúng con, ở đây là như vầy: Do vô minh diệt nên các hành diệt.”

406. “Lành thay, này các Tỳ khưu. Này các Tỳ khưu, các ngươi cũng nói như vậy, Ta cũng nói như vậy: Khi cái này không có, cái kia không có; do cái này diệt, cái kia diệt. Tức là: do vô minh diệt nên các hành diệt; do các hành diệt nên thức diệt; do thức diệt nên danh sắc diệt; do danh sắc diệt nên sáu xứ diệt; do sáu xứ diệt nên xúc diệt; do xúc diệt nên thọ diệt; do thọ diệt nên ái diệt; do ái diệt nên thủ diệt; do thủ diệt nên hữu diệt; do hữu diệt nên sanh diệt; do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não đều diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này.

407. “Này các Tỳ khưu, khi các ngươi biết như vậy, thấy như vậy, các ngươi có chạy ngược về quá khứ chăng: ‘Trong quá khứ, chúng ta có tồn tại chăng? Hay chúng ta đã không tồn tại trong quá khứ? Chúng ta đã là gì trong quá khứ? Chúng ta đã như thế nào trong quá khứ? Từ cái gì mà chúng ta đã trở thành cái gì trong quá khứ?’”

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

“Này các Tỳ khưu, khi các ngươi biết như vậy, thấy như vậy, các ngươi có chạy xuôi về tương lai chăng: ‘Trong tương lai, chúng ta sẽ tồn tại chăng? Hay chúng ta sẽ không tồn tại trong tương lai? Chúng ta sẽ là gì trong tương lai? Chúng ta sẽ như thế nào trong tương lai? Từ cái gì mà chúng ta sẽ trở thành cái gì trong tương lai?’”

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

Này các Tỳ khưu, có phải các ngươi, trong khi biết như vậy, thấy như vậy, lại có thể có sự phân vân, nghi ngờ về nội tâm trong hiện tại rằng: ‘Ta có thật sự tồn tại chăng? Hay ta không thật sự tồn tại? Ta là gì? Ta như thế nào? Chúng sanh này từ đâu đến? Nó sẽ đi về đâu?’ chăng?

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

“Này các Tỳ khưu, có phải các ngươi, trong khi biết như vậy, thấy như vậy, lại có thể nói rằng: ‘Bậc Đạo Sư là đáng tôn kính đối với chúng tôi, và chính vì lòng tôn kính đối với bậc Đạo Sư mà chúng tôi nói như vậy’ chăng?”

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

“Này các Tỳ khưu, có phải các ngươi, trong khi biết như vậy, thấy như vậy, lại có thể nói rằng: ‘Vị Sa-môn đã nói như vậy, và chúng tôi cũng là những Sa-môn nên chúng tôi nói như vậy’ chăng?”

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

“Này các Tỳ khưu, có phải các ngươi, trong khi biết như vậy, thấy như vậy, lại có thể chỉ định một vị đạo sư khác chăng?”

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

“Này các Tỳ khưu, có phải các ngươi, trong khi biết như vậy, thấy như vậy, lại có thể quay về chấp nhận những giới cấm, những điềm lành huyên náo của nhiều Sa-môn, Bà-la-môn khác như là cốt lõi chăng?”

“Bạch Thế Tôn, không phải vậy.”

“Này các Tỳ khưu, có phải các ngươi chỉ nói lên điều mà chính các ngươi đã tự mình biết, tự mình thấy, tự mình liễu tri chăng?”

“Lành thay, này các Tỳ khưu! Này các Tỳ khưu, Ta đã dẫn dắt các ngươi bằng Pháp này, là pháp thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Này các Tỳ khưu, Pháp này là thiết thực hiện tại, không có thời gian, đến để mà thấy, có khả năng hướng thượng, được người trí tự mình giác hiểu. Lời nói này đã được nói ra, chính là y cứ vào điều này mà được nói.”

408. “Này các Tỳ khưu, sự thọ thai xảy ra do sự hội hợp của ba yếu tố. Ở đây, có trường hợp cha mẹ giao hợp, nhưng người mẹ không trong thời kỳ, và hương ấm không hiện diện; trong trường hợp như vậy, sự thọ thai không xảy ra. Ở đây, có trường hợp cha mẹ giao hợp, người mẹ trong thời kỳ, nhưng hương ấm không hiện diện; trong trường hợp như vậy, sự thọ thai cũng không xảy ra. Nhưng này các Tỳ khưu, khi nào cha mẹ giao hợp, người mẹ trong thời kỳ, và hương ấm hiện diện – do sự hội hợp của ba yếu tố như vậy, sự thọ thai xảy ra. Này các Tỳ khưu, rồi người mẹ mang cái thai nặng nề trong bụng chín hoặc mười tháng với sự hiểm nguy lớn lao. Này các Tỳ khưu, sau chín hoặc mười tháng, người mẹ sanh ra cái gánh nặng ấy với sự hiểm nguy lớn lao. Khi đứa trẻ được sanh ra, người mẹ nuôi dưỡng nó bằng chính máu của mình. Này các Tỳ khưu, trong giới luật của bậc Thánh, sữa mẹ này được gọi là máu. Này các Tỳ khưu, rồi đứa trẻ ấy, khi lớn lên, các căn chín muồi, nó chơi các trò chơi của trẻ con, như là: cày nhỏ, đánh đáo, nhào lộn, chong chóng, đo lá, xe nhỏ, cung nhỏ. Này các Tỳ khưu, rồi đứa trẻ ấy, khi lớn lên, các căn chín muồi, nó hưởng thụ, được cung phụng, được đầy đủ năm dục trưởng dưỡng – với các sắc được nhận biết qua mắt, khả ái, khả hỷ, khả ý, đáng yêu, liên hệ đến dục, làm phát sinh tham ái; với các tiếng được nhận biết qua tai… với các mùi hương được nhận biết qua mũi… với các vị được nhận biết qua lưỡi… với các vật xúc chạm được nhận biết qua thân, khả ái, khả hỷ, khả ý, đáng yêu, liên hệ đến dục, làm phát sinh tham ái.”

409. Vị ấy sau khi dùng mắt thấy sắc, liền say đắm đối với sắc khả ái, sanh sân hận đối với sắc không khả ái, trú với thân niệm không an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà các pháp ác bất thiện kia được đoạn diệt không còn dư tàn. Vị ấy, do thuận theo và chống đối như vậy, cảm thọ bất cứ cảm thọ nào, hoặc lạc thọ, hoặc khổ thọ, hoặc bất khổ bất lạc thọ, vị ấy hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ cảm thọ ấy. Đối với vị ấy, người đang hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ cảm thọ ấy, hỷ ái sanh khởi. Hỷ ái nào đối với các cảm thọ, đó là thủ. Do duyên thủ của vị ấy, hữu sanh khởi; do duyên hữu, sanh sanh khởi; do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này. Sau khi dùng tai nghe tiếng... sau khi dùng mũi ngửi mùi... sau khi dùng lưỡi nếm vị... sau khi dùng thân cảm xúc... sau khi dùng ý biết pháp, liền say đắm đối với pháp khả ái, sanh sân hận đối với pháp không khả ái, trú với thân niệm không an trú, với tâm nhỏ hẹp. Vị ấy không biết như thật về tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà các pháp ác bất thiện kia được đoạn diệt không còn dư tàn. Vị ấy, do thuận theo và chống đối như vậy, cảm thọ bất cứ cảm thọ nào, hoặc lạc thọ, hoặc khổ thọ, hoặc bất khổ bất lạc thọ, vị ấy hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ cảm thọ ấy. Đối với vị ấy, người đang hoan hỷ, tán dương, và chấp giữ cảm thọ ấy, hỷ ái sanh khởi. Hỷ ái nào đối với các cảm thọ, đó là thủ. Do duyên thủ của vị ấy, hữu sanh khởi; do duyên hữu, sanh sanh khởi; do duyên sanh, già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não sanh khởi. Như vậy là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẩn này.

410. Này các Tỳ khưu, ở đây, Như Lai sanh ra ở đời, là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài sau khi tự mình chứng ngộ với thắng trí, đã tuyên thuyết thế giới này cùng với chư Thiên, Ma vương, Phạm thiên, cùng với chúng Sa-môn, Bà-la-môn, cùng với loài người và chư Thiên. Ngài thuyết pháp toàn hảo ở phần đầu, toàn hảo ở phần giữa, toàn hảo ở phần cuối, có ý nghĩa, có văn tự; Ngài trình bày đời sống phạm hạnh hoàn toàn đầy đủ, trong sạch. Vị gia chủ, hoặc con của gia chủ, hoặc người sanh trong một gia tộc nào khác, được nghe pháp ấy. Vị ấy sau khi nghe pháp, liền có được niềm tin nơi Như Lai. Vị ấy, sau khi có được niềm tin ấy, suy xét như vầy: ‘Đời sống tại gia thì chật hẹp, là con đường của bụi bặm; đời sống xuất gia thì như hư không. Thật không dễ dàng cho người sống tại gia có thể thực hành đời sống phạm hạnh này một cách hoàn toàn đầy đủ, hoàn toàn trong sạch, như vỏ ốc được mài giũa. Vậy ta hãy cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình’. Rồi vào một thời gian sau, vị ấy từ bỏ tài sản ít hoặc nhiều, từ bỏ quyến thuộc ít hoặc nhiều, cạo bỏ râu tóc, đắp y ca-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình.

411. Vị ấy, sau khi xuất gia như vậy, sống theo học giới và quy tắc của các Tỳ khưu, từ bỏ sát sanh, tránh xa sát sanh, bỏ trượng, bỏ kiếm, có lòng tàm quý, có lòng bi mẫn, sống với lòng thương xót đến lợi ích của tất cả chúng sanh.

Từ bỏ lấy của không cho, vị ấy tránh xa lấy của không cho, chỉ nhận vật đã cho, chỉ mong đợi vật đã cho, sống với tự thân trong sạch, không trộm cắp.

Từ bỏ hành vi không phạm hạnh, vị ấy sống đời phạm hạnh, sống viễn ly, tránh xa hành vi dâm dục, là pháp của thế gian.

Từ bỏ nói dối, vị ấy tránh xa nói dối, nói lời chân thật, gắn bó với sự thật, chắc chắn, đáng tin cậy, không lừa dối thế gian.

Từ bỏ lời nói đâm thọc, vị ấy tránh xa lời nói đâm thọc; nghe điều gì ở đây, không đến nơi kia nói để gây chia rẽ những người này; hoặc nghe điều gì ở nơi kia, không đến nói với những người này để gây chia rẽ những người kia. Như vậy, vị ấy hàn gắn những người đã chia rẽ, hoặc khuyến khích những người đã đoàn kết, yêu thích sự hòa hợp, vui thích trong sự hòa hợp, hoan hỷ trong sự hòa hợp, nói những lời tạo ra sự hòa hợp.

Từ bỏ lời nói thô ác, vị ấy tránh xa lời nói thô ác; vị ấy nói những lời không lỗi lầm, êm tai, dễ thương, đi vào lòng người, tao nhã, được nhiều người ưa thích, được nhiều người hài lòng. Vị ấy nói những lời như vậy.

Từ bỏ lời nói vô ích, vị ấy tránh xa lời nói vô ích, nói đúng thời, nói đúng sự thật, nói lời hữu ích, nói lời hợp pháp, nói lời hợp luật. Vị ấy nói lời đáng được ghi nhớ, vào đúng lúc, có dẫn chứng, có giới hạn, hợp với mục đích.

Vị ấy từ bỏ việc hủy hoại các loại giống cây và các loại thảo mộc, vị ấy dùng một bữa, từ bỏ việc ăn ban đêm, kiêng cử việc ăn phi thời. Vị ấy từ bỏ việc xem múa, hát, nhạc, và các buổi trình diễn. Vị ấy từ bỏ việc trang sức, trang điểm bằng cách đeo vòng hoa, thoa hương liệu, và các loại dầu thơm. Vị ấy từ bỏ việc dùng giường cao và giường lớn. Vị ấy từ bỏ việc nhận vàng và bạc. Vị ấy từ bỏ việc nhận ngũ cốc sống. Vị ấy từ bỏ việc nhận thịt sống. Vị ấy từ bỏ việc nhận phụ nữ và thiếu nữ. Vị ấy từ bỏ việc nhận nô tỳ nam và nô tỳ nữ. Vị ấy từ bỏ việc nhận dê và cừu. Vị ấy từ bỏ việc nhận gà và heo. Vị ấy từ bỏ việc nhận voi, bò, ngựa, và ngựa cái. Vị ấy từ bỏ việc nhận ruộng nương và đất đai. Vị ấy từ bỏ việc làm người đưa tin và sứ giả. Vị ấy từ bỏ việc mua và bán. Vị ấy từ bỏ việc gian lận bằng cân, tiền, và vật đo lường. Vị ấy từ bỏ việc hối lộ, lừa đảo, gian trá, và mánh khóe. Vị ấy từ bỏ việc chặt, giết, trói, cướp bóc, trấn lột, và các hành vi bạo lực.

Vị ấy biết đủ với y phục để che thân và vật thực để nuôi bụng. Vị ấy đi bất cứ nơi đâu, cũng chỉ mang theo (y bát). Ví như loài chim bay đi bất cứ nơi đâu, cũng chỉ bay đi với đôi cánh là gánh nặng của mình. Cũng vậy, vị tỳ khưu biết đủ với y phục để che thân và vật thực để nuôi bụng. Vị ấy đi bất cứ nơi đâu, cũng chỉ mang theo (y bát). Vị ấy, sau khi đã thành tựu uẩn giới cao quý này, cảm nhận được niềm hạnh phúc không thể chê trách ở nội tâm.

Vị ấy, sau khi thấy sắc bằng mắt, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ nhãn căn, các pháp ác, bất thiện như tham ái và ưu bi có thể xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ nhãn căn, bảo vệ nhãn căn, đạt đến sự phòng hộ trong nhãn căn. Sau khi nghe tiếng bằng tai... sau khi ngửi hương bằng mũi... sau khi nếm vị bằng lưỡi... sau khi cảm nhận xúc bằng thân... sau khi nhận biết pháp bằng ý, không nắm giữ tướng chung, không nắm giữ tướng riêng. Do nhân nào mà nếu vị ấy sống không phòng hộ ý căn, các pháp ác, bất thiện như tham ái và ưu bi có thể xâm nhập, vị ấy thực hành để phòng hộ ý căn, bảo vệ ý căn, đạt đến sự phòng hộ trong ý căn. Vị ấy, sau khi đã thành tựu sự phòng hộ các căn cao quý này, cảm nhận được niềm hạnh phúc không bị phiền não xâm chiếm ở nội tâm.

Vị ấy có tỉnh giác khi đi tới và khi đi lui; có tỉnh giác khi nhìn thẳng và khi nhìn quanh; có tỉnh giác khi co và khi duỗi (các chi); có tỉnh giác khi mang y tăng-già-lê, bát, và các y khác; có tỉnh giác khi ăn, uống, nhai, và nếm; có tỉnh giác khi đại tiện và tiểu tiện; có tỉnh giác khi đi, đứng, ngồi, ngủ, thức, nói, và giữ im lặng.

412. Vị ấy, sau khi đã thành tựu uẩn giới cao quý này, sự phòng hộ các căn cao quý này, và niệm và tỉnh giác cao quý này, tìm đến một nơi ở hẻo lánh – một khu rừng, gốc cây, ngọn núi, khe núi, hang đá, nghĩa địa, lùm cây trong rừng, ngoài trời, hoặc một đống rơm. Sau bữa ăn, khi đã đi khất thực về, vị ấy ngồi xuống, xếp chân theo thế kiết già, giữ thân thẳng, và an trú niệm trước mặt. Vị ấy, sau khi từ bỏ tham ái đối với thế gian, sống với tâm không còn tham ái, gột sạch tâm khỏi tham ái. Sau khi từ bỏ sân hận, vị ấy sống với tâm không sân hận, có lòng thương xót đến tất cả chúng sanh, gột sạch tâm khỏi sân hận. Sau khi từ bỏ hôn trầm và thụy miên, vị ấy sống thoát khỏi hôn trầm và thụy miên, với nhận thức về ánh sáng, chánh niệm và tỉnh giác, gột sạch tâm khỏi hôn trầm và thụy miên. Sau khi từ bỏ trạo cử và hối quá, vị ấy sống không trạo cử, với nội tâm an tịnh, gột sạch tâm khỏi trạo cử và hối quá. Sau khi từ bỏ hoài nghi, vị ấy sống vượt qua hoài nghi, không còn phân vân đối với các pháp thiện, gột sạch tâm khỏi hoài nghi.

413. Vị ấy, sau khi từ bỏ năm triền cái này, là những cấu uế của tâm và làm trí tuệ suy yếu, ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái có tầm, có tứ, với hỷ và lạc do ly dục sanh. Lại nữa, này các tỳ khưu, vị tỳ khưu, do làm lắng dịu tầm và tứ, với nội tâm tĩnh lặng, tâm chuyên nhất, không tầm, không tứ, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái có hỷ và lạc do định sanh... thiền thứ ba... chứng và trú thiền thứ tư.

414. Vị ấy, sau khi thấy sắc bằng mắt, không tham đắm ở sắc khả ái, không sân hận ở sắc không khả ái, và trú với thân niệm được an lập, với tâm vô lượng. Vị ấy tuệ tri như thật tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà các pháp ác bất thiện của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Vị ấy, sau khi đã từ bỏ thuận và nghịch như vậy, cảm thọ bất cứ cảm thọ nào, hoặc lạc, hoặc khổ, hoặc bất khổ bất lạc, vị ấy không hoan hỷ, không tán dương, không an trú với sự chấp thủ vào cảm thọ ấy. Đối với vị ấy, người không hoan hỷ, không tán dương, không an trú với sự chấp thủ vào cảm thọ ấy, hỷ nào ở trong các cảm thọ, hỷ ấy được đoạn diệt. Do hỷ diệt nên thủ diệt, do thủ diệt nên hữu diệt, do hữu diệt nên sanh diệt, do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Sau khi nghe tiếng bằng tai... tương tự... sau khi ngửi mùi bằng mũi... tương tự... sau khi nếm vị bằng lưỡi... tương tự... sau khi cảm nhận xúc bằng thân... tương tự... sau khi biết pháp bằng ý, không tham đắm ở pháp khả ái, không sân hận ở pháp không khả ái, và trú với thân niệm được an lập, với tâm vô lượng, vị ấy tuệ tri như thật tâm giải thoát, tuệ giải thoát ấy, nơi mà các pháp ác bất thiện của vị ấy được đoạn diệt không còn dư tàn. Vị ấy, sau khi đã từ bỏ thuận và nghịch như vậy, cảm thọ bất cứ cảm thọ nào, hoặc lạc, hoặc khổ, hoặc bất khổ bất lạc, vị ấy không hoan hỷ, không tán dương, không an trú với sự chấp thủ vào cảm thọ ấy. Đối với vị ấy, người không hoan hỷ, không tán dương, không an trú với sự chấp thủ vào cảm thọ ấy, hỷ nào ở trong các cảm thọ, hỷ ấy được đoạn diệt. Do hỷ diệt nên thủ diệt, do thủ diệt nên hữu diệt, do hữu diệt nên sanh diệt, do sanh diệt nên già, chết, sầu, bi, khổ, ưu, não được đoạn diệt. Như vậy là sự đoạn diệt của toàn bộ khối khổ này. Này các Tỳ khưu, các ông hãy ghi nhớ pháp giải thoát do đoạn tận ái này của ta đã được thuyết một cách tóm tắt. Còn Tỳ khưu Sāti, con trai người chài lưới, (hãy ghi nhớ là người) bị mắc vào lưới ái lớn, vào bẫy ái.

Đức Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các Tỳ khưu ấy, với tâm ý hoan hỷ, đã tán dương lời dạy của Đức Thế Tôn.

Kinh Đại Đoạn Tận Ái, kinh thứ tám, đã kết thúc.