5. Kinh Tiểu Saccaka

353. Như vầy tôi nghe. Một thời, Thế Tôn trú ở Vesālī, tại Đại Lâm (Mahāvana), trong ngôi chùa có nóc nhọn (Kūṭāgārasālā). Vào lúc bấy giờ, Saccaka, con của một Nigaṇṭha, đang cư ngụ tại Vesālī. Ông ta là người thích tranh luận, tự cho mình là bậc trí giả, và được nhiều người xem là bậc thiện trí. Tại hội chúng ở Vesālī, ông ta đã nói những lời như sau: ‘Tôi không thấy một Sa-môn hay Bà-la-môn nào, dù là người có giáo đoàn, có hội chúng, là vị đạo sư, hay ngay cả người tự xưng là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, mà khi bị tôi đối chất bằng luận thuyết lại không run rẩy, không nao núng, không lay động, và mồ hôi không đổ ra từ nách. Ngay cả nếu tôi đối chất bằng luận thuyết với một cây cột vô tri, thì cây cột ấy, khi bị tôi đối chất bằng luận thuyết, cũng sẽ run rẩy, nao núng, lay động. Huống nữa là một con người!’

Lúc bấy giờ, Tôn giả Assaji vào buổi sáng, đắp y, mang bát và y, đi vào thành Vesālī để khất thực. Saccaka, con của Nigaṇṭha, trong khi đi dạo, đi bách bộ trong thành Vesālī, đã thấy Tôn giả Assaji từ xa đi đến. Thấy vậy, ông ta đi đến chỗ Tôn giả Assaji; sau khi đến, ông đã cùng Tôn giả Assaji chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện, đáng ghi nhớ, ông ta đứng sang một bên. Đứng một bên, Saccaka, con của Nigaṇṭha, nói với Tôn giả Assaji điều này: ‘Thưa ngài Assaji, Sa-môn Gotama huấn luyện các đệ tử như thế nào, và phần giáo huấn nào của Sa-môn Gotama thường được áp dụng cho các đệ tử?’ ‘Này Aggivessana, Thế Tôn huấn luyện các đệ tử như thế này, và phần giáo huấn này của Thế Tôn thường được áp dụng cho các đệ tử: ‘Này các Tỳ khưu, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường. Này các Tỳ khưu, sắc là vô ngã, thọ là vô ngã, tưởng là vô ngã, các hành là vô ngã, thức là vô ngã. Tất cả các hành là vô thường, tất cả các pháp là vô ngã.’ Này Aggivessana, Thế Tôn huấn luyện các đệ tử như vậy, và phần giáo huấn này của Thế Tôn thường được áp dụng cho các đệ tử.’ ‘Thưa ngài Assaji, thật chúng tôi đã nghe một điều không hay, khi chúng tôi nghe về Sa-môn Gotama có thuyết như vậy. Mong rằng có lúc nào đó chúng tôi có thể gặp được Tôn giả Gotama ấy, mong rằng có thể có một cuộc đối luận nào đó, và mong rằng chúng tôi có thể làm cho ngài từ bỏ tà kiến xấu xa ấy!’

354. Vào lúc bấy giờ, khoảng năm trăm vị Licchavi đang tụ họp tại nghị đường (santhāgāra) vì một công việc nào đó. Khi ấy, Saccaka, con của Nigaṇṭha, đi đến chỗ các vị Licchavi ấy; sau khi đến, ông nói với các vị Licchavi điều này: ‘Các Tôn giả Licchavi hãy đến, các Tôn giả Licchavi hãy đến! Hôm nay tôi sẽ có một cuộc đối luận với Sa-môn Gotama. Nếu Sa-môn Gotama đứng vững trước tôi như vị đệ tử nổi tiếng của ngài tên là Assaji đã đứng vững, thì cũng như một người đàn ông khỏe mạnh nắm lông một con cừu đực lông dài mà kéo tới, kéo lui, kéo qua kéo lại, cũng vậy, tôi sẽ dùng luận thuyết để kéo Sa-môn Gotama tới, kéo lui, kéo qua kéo lại. Cũng như một người làm trong xưởng rượu khỏe mạnh, ném một tấm vải lọc rượu lớn vào một hồ nước sâu, rồi nắm lấy các góc mà kéo tới, kéo lui, kéo qua kéo lại, cũng vậy, tôi sẽ dùng luận thuyết để kéo Sa-môn Gotama tới, kéo lui, kéo qua kéo lại. Cũng như một người nghiện rượu khỏe mạnh nắm lấy vành một cái chổi lọc rượu mà giũ xuống, giũ lên, đập mạnh, cũng vậy, tôi sẽ dùng luận thuyết để giũ Sa-môn Gotama xuống, giũ lên, đập mạnh. Cũng như một con voi chúa sáu mươi tuổi, sau khi xuống một hồ sen sâu, chơi một trò gọi là ‘giặt vải gai’, tôi nghĩ rằng tôi cũng sẽ chơi với Sa-môn Gotama một trò ‘giặt vải gai’ như vậy. Các Tôn giả Licchavi hãy đến, các Tôn giả Licchavi hãy đến! Hôm nay tôi sẽ có một cuộc đối luận với Sa-môn Gotama.’ Trong số đó, một số vị Licchavi nói như sau: ‘Làm sao Sa-môn Gotama có thể bác bỏ luận thuyết của Saccaka, con của Nigaṇṭha? Trái lại, chính Saccaka, con của Nigaṇṭha, sẽ bác bỏ luận thuyết của Sa-môn Gotama.’ Một số vị Licchavi khác lại nói như sau: ‘Saccaka, con của Nigaṇṭha, là ai mà có thể bác bỏ luận thuyết của Thế Tôn? Trái lại, chính Thế Tôn sẽ bác bỏ luận thuyết của Saccaka, con của Nigaṇṭha.’ Khi ấy, Saccaka, con của Nigaṇṭha, được bao quanh bởi khoảng năm trăm vị Licchavi, đi đến Đại Lâm, đến ngôi chùa có nóc nhọn.

355. Vào lúc bấy giờ, có nhiều vị tỳ khưu đang đi kinh hành ở ngoài trời. Khi ấy, Saccaka con của Nigaṇṭha đi đến chỗ các vị tỳ khưu ấy; sau khi đến, đã nói với các vị tỳ khưu ấy điều này: “Thưa các ngài, hiện nay Tôn giả Gotama đang trú ở đâu? Vì chúng tôi mong muốn được yết kiến Tôn giả Gotama ấy.” “Này Aggivessana, đức Thế Tôn ấy, sau khi đi vào khu rừng Mahāvana, đang ngồi an trú ban ngày ở dưới một gốc cây nào đó.” Khi ấy, Saccaka con của Nigaṇṭha cùng với đại chúng Licchavi đông đảo đi vào khu rừng Mahāvana, đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã cùng đức Thế Tôn nói lên lời chào hỏi thân hữu. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, đã ngồi xuống một bên. Cả những người Licchavi ấy, một số vị sau khi đảnh lễ đức Thế Tôn, đã ngồi xuống một bên; một số vị đã cùng đức Thế Tôn nói lên lời chào hỏi thân hữu, sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân hữu đáng ghi nhớ, đã ngồi xuống một bên. Một số vị hướng về phía đức Thế Tôn, chắp tay rồi ngồi xuống một bên; một số vị xưng tên và họ của mình ở gần đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên; một số vị giữ im lặng rồi ngồi xuống một bên.

356. Saccaka con của Nigaṇṭha, sau khi đã ngồi xuống một bên, đã bạch với đức Thế Tôn điều này: “Con muốn hỏi Tôn giả Gotama một vài điều, nếu Tôn giả Gotama cho con cơ hội để giải đáp câu hỏi.” “Này Aggivessana, hãy hỏi điều ngươi mong muốn.” “Thưa Tôn giả Gotama, ngài huấn luyện các đệ tử như thế nào? Và lời giáo huấn của Tôn giả Gotama đối với các đệ tử thường diễn ra theo phần nào?” “Này Aggivessana, Ta huấn luyện các đệ tử như thế này, và lời giáo huấn của Ta đối với các đệ tử thường diễn ra theo phần này: ‘Này các tỳ khưu, sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường. Này các tỳ khưu, sắc là vô ngã, thọ là vô ngã, tưởng là vô ngã, các hành là vô ngã, thức là vô ngã. Tất cả các hành là vô thường, tất cả các pháp là vô ngã.’ Này Aggivessana, Ta huấn luyện các đệ tử như thế này, và lời giáo huấn của Ta đối với các đệ tử thường diễn ra theo phần này.”

“Thưa Tôn giả Gotama, một ví dụ đến với con.” Đức Thế Tôn đã nói: “Này Aggivessana, hãy nói ra ví dụ đó.”

“Ví như, thưa Tôn giả Gotama, bất cứ loại hạt giống và thảo mộc nào đạt đến sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn, tất cả chúng đều nương vào đất, đứng trên đất. Cũng vậy, các loại hạt giống và thảo mộc này đạt đến sự tăng trưởng, phát triển, sung mãn. Hoặc ví như, thưa Tôn giả Gotama, bất cứ công việc nào cần dùng sức lực được thực hiện, tất cả chúng đều nương vào đất, đứng trên đất. Cũng vậy, các công việc cần dùng sức lực này được thực hiện. Cũng tương tự như vậy, thưa Tôn giả Gotama, cá nhân con người này, với sắc là tự ngã, đứng trên sắc mà tạo ra phước hoặc phi phước; cá nhân con người này, với thọ là tự ngã, đứng trên thọ mà tạo ra phước hoặc phi phước; cá nhân con người này, với tưởng là tự ngã, đứng trên tưởng mà tạo ra phước hoặc phi phước; cá nhân con người này, với các hành là tự ngã, đứng trên các hành mà tạo ra phước hoặc phi phước; cá nhân con người này, với thức là tự ngã, đứng trên thức mà tạo ra phước hoặc phi phước.”

“Này Aggivessana, có phải ngươi nói như vầy: ‘Sắc là tự ngã của tôi, thọ là tự ngã của tôi, tưởng là tự ngã của tôi, các hành là tự ngã của tôi, thức là tự ngã của tôi’?” “Thưa Tôn giả Gotama, quả thật con nói như vầy: ‘Sắc là tự ngã của tôi, thọ là tự ngã của tôi, tưởng là tự ngã của tôi, các hành là tự ngã của tôi, thức là tự ngã của tôi,’ và cả đám đông dân chúng này cũng vậy.”

“Này Aggivessana, đám đông dân chúng sẽ làm được gì cho ngươi? Thôi nào, Aggivessana, ngươi hãy tự mình làm rõ luận điểm của chính mình đi.” “Thưa Tôn giả Gotama, quả thật con nói như vầy: ‘Sắc là tự ngã của tôi, thọ là tự ngã của tôi, tưởng là tự ngã của tôi, các hành là tự ngã của tôi, thức là tự ngã của tôi.’”

357. “Này Aggivessana, nếu vậy, Ta sẽ hỏi lại chính ngươi về vấn đề này. Ngươi hãy trả lời theo cách nào ngươi thấy hài lòng. Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, có quyền lực trong lãnh thổ của mình để giết người đáng bị giết, phạt tiền người đáng bị phạt tiền, hay trục xuất người đáng bị trục xuất không? Ví như vua Pasenadi của nước Kosala, hay ví như vua Ajātasattu của nước Māgadha, con trai của hoàng hậu Vedehi?” “Thưa Tôn giả Gotama, một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh có quyền lực trong lãnh thổ của mình để giết người đáng bị giết, phạt tiền người đáng bị phạt tiền, hay trục xuất người đáng bị trục xuất. Ví như vua Pasenadi của nước Kosala, hay ví như vua Ajātasattu của nước Māgadha, con trai của hoàng hậu Vedehi. Thưa Tôn giả Gotama, ngay cả các liên minh và tập đoàn này, như là của người Vajjī và người Mallā, cũng có quyền lực trong lãnh thổ của họ để giết người đáng bị giết, phạt tiền người đáng bị phạt tiền, hay trục xuất người đáng bị trục xuất. Huống nữa là một vị vua Sát-đế-lỵ đã làm lễ quán đảnh, ví như vua Pasenadi của nước Kosala, hay ví như vua Ajātasattu của nước Māgadha, con trai của hoàng hậu Vedehi? Thưa Tôn giả Gotama, quyền lực có thể có hiệu lực, và đáng được có hiệu lực.”

“Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Sắc là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với sắc ấy không: ‘Mong rằng sắc của tôi hãy như thế này, mong rằng sắc của tôi đừng như thế này’?” Khi được nói như vậy, Saccaka, con của Nigaṇṭha, đã im lặng. Lần thứ hai, Đức Thế Tôn lại nói với Saccaka, con của Nigaṇṭha, điều này: “Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Sắc là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với sắc ấy không: ‘Mong rằng sắc của tôi hãy như thế này, mong rằng sắc của tôi đừng như thế này’?” Lần thứ hai, Saccaka, con của Nigaṇṭha, cũng đã im lặng. Khi ấy, Đức Thế Tôn nói với Saccaka, con của Nigaṇṭha, điều này: “Này Aggivessana, bây giờ hãy trả lời! Bây giờ không phải là lúc để ngươi im lặng. Này Aggivessana, bất cứ ai khi được Như Lai hỏi một câu hỏi hợp pháp đến lần thứ ba mà không trả lời, đầu của người ấy sẽ vỡ thành bảy mảnh ngay tại đây.”

Vào lúc ấy, dạ-xoa Vajirapāṇi, tay cầm một cây chày kim cang bằng sắt rực lửa, cháy sáng, chói lòa, đứng trên không trung phía trên Saccaka, con của Nigaṇṭha, (nghĩ rằng): ‘Nếu Saccaka, con của Nigaṇṭha này, khi được Đức Thế Tôn hỏi một câu hỏi hợp pháp đến lần thứ ba mà không trả lời, ta sẽ đập vỡ đầu hắn thành bảy mảnh ngay tại đây.’ Cả Đức Thế Tôn và Saccaka, con của Nigaṇṭha, đều thấy dạ-xoa Vajirapāṇi ấy. Khi ấy, Saccaka, con của Nigaṇṭha, sợ hãi, kinh hoàng, lông tóc dựng đứng, tìm kiếm sự bảo vệ nơi chính Đức Thế Tôn, tìm kiếm nơi ẩn náu nơi chính Đức Thế Tôn, tìm kiếm nơi nương tựa nơi chính Đức Thế Tôn, và nói với Đức Thế Tôn điều này: ‘Xin Tôn giả Gotama hãy hỏi con, con sẽ trả lời.’”

358. “Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Sắc là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với sắc ấy không: ‘Mong rằng sắc của tôi hãy như thế này, mong rằng sắc của tôi đừng như thế này’?” “Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.”

“Này Aggivessana, hãy chú tâm! Này Aggivessana, sau khi chú tâm, hãy trả lời. Lời trước của ngươi không khớp với lời sau, và lời sau không khớp với lời trước. Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Thọ là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với thọ ấy không: ‘Mong rằng thọ của tôi hãy như thế này, mong rằng thọ của tôi đừng như thế này’?” “Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.”

“Này Aggivessana, hãy chú tâm! Này Aggivessana, sau khi chú tâm, hãy trả lời. Lời trước của ngươi không khớp với lời sau, và lời sau không khớp với lời trước. Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Tưởng là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với tưởng ấy không: ‘Mong rằng tưởng của tôi hãy như thế này, mong rằng tưởng của tôi đừng như thế này’?” “Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.”

“Này Aggivessana, hãy chú tâm! Này Aggivessana, sau khi chú tâm, hãy trả lời. Lời trước của ngươi không khớp với lời sau, và lời sau không khớp với lời trước. Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Các hành là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với các hành ấy không: ‘Mong rằng các hành của tôi hãy như thế này, mong rằng các hành của tôi đừng như thế này’?” “Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.”

“Này Aggivessana, hãy chú tâm! Này Aggivessana, sau khi chú tâm, hãy trả lời. Lời trước của ngươi không khớp với lời sau, và lời sau không khớp với lời trước. Này Aggivessana, ngươi nghĩ thế nào về điều này: điều mà ngươi nói rằng: ‘Thức là tự ngã của tôi’, vậy quyền lực của ngươi có hiệu lực đối với thức ấy không: ‘Mong rằng thức của tôi hãy như thế này, mong rằng thức của tôi đừng như thế này’?” “Thưa Tôn giả Gotama, không phải vậy.”

“Này Aggivessana, hãy tác ý. Này Aggivessana, sau khi đã tác ý, hãy trả lời. Lời nói sau của ông không ăn khớp với lời nói trước, hoặc lời nói trước không ăn khớp với lời nói sau. Này Aggivessana, ông nghĩ thế nào về điều này, sắc là thường hay vô thường?” – “Thưa Tôn giả Gotama, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Thưa Tôn giả Gotama, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Thưa Tôn giả Gotama, điều này không thích hợp.”

“Này Aggivessana, ông nghĩ thế nào về điều này, thọ... (tương tự)... tưởng... (tương tự)... các hành... (tương tự)... Này Aggivessana, ông nghĩ thế nào về điều này, thức là thường hay vô thường?” – “Thưa Tôn giả Gotama, là vô thường.” – “Cái gì vô thường là khổ hay lạc?” – “Thưa Tôn giả Gotama, là khổ.” – “Cái gì vô thường, khổ, có bản chất biến hoại, có thích hợp để xem xét rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ không?” – “Thưa Tôn giả Gotama, điều này không thích hợp.”

“Này Aggivessana, ông nghĩ thế nào về điều này? Người nào bám víu vào khổ, đi đến khổ, chìm đắm trong khổ, và xem xét khổ rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’, liệu người ấy có thể tự mình liễu tri khổ, hoặc có thể sống sau khi đã làm cho khổ được tận diệt không?” – “Thưa Tôn giả Gotama, làm sao có thể được? Thưa Tôn giả Gotama, điều này không thể được.”

“Này Aggivessana, ông nghĩ thế nào về điều này? Khi sự việc là như vậy, há chẳng phải ông là người bám víu vào khổ, đi đến khổ, chìm đắm trong khổ, và xem xét khổ rằng: ‘Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi’ hay sao?” – “Thưa Tôn giả Gotama, làm sao lại không như vậy? Thưa Tôn giả Gotama, sự việc chính là như vậy.”

359. “Này Aggivessana, ví như một người đàn ông cần lõi cây, tìm kiếm lõi cây, đi quanh để tìm lõi cây, mang theo một chiếc rìu sắc bén đi vào rừng. Ở đó, người ấy thấy một thân chuối lớn, thẳng, non, không có u mấu. Người ấy chặt nó ở gốc, sau khi chặt ở gốc lại chặt ở ngọn, sau khi chặt ở ngọn lại bóc các bẹ lá ra. Trong khi bóc các bẹ lá, người ấy không tìm thấy cả giác cây, thì làm sao tìm thấy lõi cây được? Cũng vậy, này Aggivessana, khi được ta tra hỏi, thẩm vấn, chất vấn về chính luận thuyết của mình, ông đã trở nên trống rỗng, rỗng tuếch, và thất bại. Lại nữa, này Aggivessana, lời nói này đã được ông nói ra trong hội chúng ở Vesālī: ‘Ta không thấy một Sa-môn hay Bà-la-môn nào, dù là vị lãnh đạo của một Tăng đoàn, một giáo đoàn, một vị thầy của một giáo phái, thậm chí tự xưng là một vị A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, mà khi bị ta tranh luận bằng luận thuyết lại không run rẩy, không chao đảo, không rung động, mồ hôi không toát ra từ nách. Nếu ta tranh luận bằng luận thuyết với cả một cây cột vô tri, nó cũng sẽ run rẩy, chao đảo, rung động khi bị ta tranh luận bằng luận thuyết. Huống nữa là một con người?’ Nhưng này Aggivessana, chính những giọt mồ hôi của ông, sau khi tuôn ra từ trán, đã thấm qua thượng y và rơi xuống đất. Còn ta, này Aggivessana, hiện nay trên thân không có mồ hôi.” Nói vậy xong, Thế Tôn vén y để lộ thân sắc vàng của Ngài trong hội chúng ấy. Khi được nói như vậy, Saccaka con của Nigaṇṭha ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, cúi mặt, chán nản, không thể đối đáp.

360. Bấy giờ, Dummukha, con trai của một người Licchavi, thấy Saccaka con của Nigaṇṭha đang ngồi im lặng, bối rối, vai rũ xuống, cúi mặt, chán nản, không thể đối đáp, liền bạch với Thế Tôn rằng: “Bạch Thế Tôn, một ví dụ đến với con.” – “Này Dummukha, hãy để ví dụ ấy đến với ngươi,” Thế Tôn nói. – “Bạch Thế Tôn, ví như gần một ngôi làng hoặc một thị trấn có một cái ao. Ở đó có một con cua. Rồi, bạch Thế Tôn, nhiều cậu bé và cô bé từ làng hoặc thị trấn ấy đi ra, đến cái ao đó; sau khi đến, họ lội xuống ao, bắt con cua lên khỏi nước và đặt nó trên cạn. Bạch Thế Tôn, mỗi khi con cua ấy chìa càng ra, các cậu bé và cô bé ấy lại dùng gậy hoặc mảnh sành để cắt, đập gãy, và đập nát nó. Như vậy, bạch Thế Tôn, con cua ấy, với tất cả các càng đã bị cắt, bị đập gãy, bị đập nát, sẽ không thể trở lại ao như trước đây. Cũng vậy, bạch Thế Tôn, bất cứ những sự vùng vẫy, quằn quại, và giãy giụa nào của Saccaka con của Nigaṇṭha, tất cả chúng đều đã bị Thế Tôn cắt đứt, đập gãy, và đập nát. Và bây giờ, bạch Thế Tôn, Saccaka con của Nigaṇṭha không thể đến gần Thế Tôn một lần nữa với mục đích tranh luận.” Khi được nói như vậy, Saccaka con của Nigaṇṭha nói với Dummukha, con trai của người Licchavi: “Hãy đợi đấy, Dummukha! Hãy đợi đấy, Dummukha! Chúng tôi không nói chuyện với ông. Ở đây, chúng tôi đang nói chuyện với Tôn giả Gotama.”

361. “Thưa Tôn giả Gotama, xin hãy gác lại lời nói của chúng tôi và của các Sa-môn, Bà-la-môn khác. Tôi cho rằng đó chỉ là lời nói lảm nhảm. Thưa Tôn giả Gotama, đến mức độ nào thì một đệ tử của Tôn giả Gotama được xem là người thực hành giáo pháp, người tuân theo lời giáo huấn, đã vượt qua hoài nghi, đã chấm dứt phân vân, đã đạt đến sự tự tin, không còn phụ thuộc vào người khác, và an trú trong giáo pháp của bậc Đạo Sư?” “Này Aggivessana, ở đây, đệ tử của Ta, đối với bất kỳ sắc nào, dù quá khứ, vị lai, hay hiện tại, dù bên trong hay bên ngoài, dù thô hay tế, dù hạ liệt hay cao thượng, dù xa hay gần, vị ấy quán thấy tất cả sắc ấy bằng chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Đối với bất kỳ thọ nào… đối với bất kỳ tưởng nào… đối với bất kỳ hành nào… đối với bất kỳ thức nào, dù quá khứ, vị lai, hay hiện tại, dù bên trong hay bên ngoài, dù thô hay tế, dù hạ liệt hay cao thượng, dù xa hay gần, vị ấy quán thấy tất cả thức ấy bằng chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi.’ Này Aggivessana, đến mức độ ấy, đệ tử của Ta được xem là người thực hành giáo pháp, người tuân theo lời giáo huấn, đã vượt qua hoài nghi, đã chấm dứt phân vân, đã đạt đến sự tự tin, không còn phụ thuộc vào người khác, và an trú trong giáo pháp của bậc Đạo Sư.”

“Thưa Tôn giả Gotama, đến mức độ nào thì một vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí?” “Này Aggivessana, ở đây, vị Tỳ khưu, đối với bất kỳ sắc nào, dù quá khứ, vị lai, hay hiện tại, dù bên trong hay bên ngoài, dù thô hay tế, dù hạ liệt hay cao thượng, dù xa hay gần, sau khi thấy tất cả sắc ấy bằng chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ. Đối với bất kỳ thọ nào… đối với bất kỳ tưởng nào… đối với bất kỳ hành nào… đối với bất kỳ thức nào, dù quá khứ, vị lai, hay hiện tại, dù bên trong hay bên ngoài, dù thô hay tế, dù hạ liệt hay cao thượng, dù xa hay gần, sau khi thấy tất cả thức ấy bằng chánh trí tuệ đúng như thật rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi,’ vị ấy được giải thoát không còn chấp thủ. Này Aggivessana, đến mức độ ấy, vị Tỳ khưu là bậc A-la-hán, đã tận trừ các lậu hoặc, đã hoàn thành phạm hạnh, việc cần làm đã làm, đã đặt gánh nặng xuống, đã đạt được mục đích tối hậu, đã đoạn tận hữu kiết sử, đã giải thoát nhờ chánh trí. Này Aggivessana, vị Tỳ khưu có tâm giải thoát như vậy được xem là đã thành tựu ba pháp vô thượng: kiến vô thượng, đạo vô thượng, và giải thoát vô thượng. Này Aggivessana, vị Tỳ khưu có tâm giải thoát như vậy chỉ tôn kính, quý trọng, tôn trọng, cúng dường Như Lai rằng: ‘Thế Tôn là bậc Giác Ngộ, Ngài thuyết pháp vì mục đích giác ngộ. Thế Tôn là bậc Điều Ngự, Ngài thuyết pháp vì mục đích điều ngự. Thế Tôn là bậc Tịch Tịnh, Ngài thuyết pháp vì mục đích tịch tịnh. Thế Tôn là bậc Vượt Thoát, Ngài thuyết pháp vì mục đích vượt thoát. Thế Tôn là bậc Bát-niết-bàn, Ngài thuyết pháp vì mục đích Bát-niết-bàn.’”

362. Khi được nói như vậy, Saccaka con của Nigaṇṭha bạch với Thế Tôn rằng: “Thưa Tôn giả Gotama, chính chúng tôi là những kẻ xấc xược, chính chúng tôi là những kẻ ngạo mạn, khi chúng tôi đã nghĩ rằng có thể công kích Tôn giả Gotama bằng lời tranh luận. Thưa Tôn giả Gotama, một người khiêu khích một con voi đang trong thời kỳ hung dữ có thể có được sự an toàn, nhưng một người khiêu khích Tôn giả Gotama thì không thể nào có được sự an toàn. Thưa Tôn giả Gotama, một người khiêu khích một đống lửa đang cháy hừng hực có thể có được sự an toàn, nhưng một người khiêu khích Tôn giả Gotama thì không thể nào có được sự an toàn. Thưa Tôn giả Gotama, một người khiêu khích một con rắn độc có nọc kịch độc có thể có được sự an toàn, nhưng một người khiêu khích Tôn giả Gotama thì không thể nào có được sự an toàn. Chính chúng tôi là những kẻ xấc xược, thưa Tôn giả Gotama, chính chúng tôi là những kẻ ngạo mạn, khi chúng tôi đã nghĩ rằng có thể công kích Tôn giả Gotama bằng lời tranh luận. Xin Tôn giả Gotama cùng với Tăng đoàn Tỳ khưu nhận lời mời dùng bữa của con vào ngày mai.” Thế Tôn đã im lặng nhận lời.

363. Bấy giờ, Saccaka con của Nigantha, sau khi biết được sự chấp thuận của Thế Tôn, đã nói với các vị Licchavi ấy rằng: ‘Thưa quý ngài Licchavi, xin hãy nghe tôi. Sa-môn Gotama đã được tôi thỉnh mời cho ngày mai cùng với Tăng chúng. Do đó, xin quý ngài hãy mang đến cho tôi những gì mà quý ngài nghĩ là thích hợp cho vị ấy.’ Bấy giờ, sau khi đêm ấy trôi qua, các vị Licchavi ấy đã mang đến cho Saccaka con của Nigantha khoảng năm trăm nồi cơm làm vật thực cúng dường. Bấy giờ, Saccaka con của Nigantha, sau khi cho chuẩn bị các món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm tại khu vườn của mình, đã cho người báo thời gian đến Thế Tôn: ‘Thưa ngài Gotama, đã đến giờ, bữa ăn đã sẵn sàng.’ Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang y bát, đi đến khu vườn của Saccaka con của Nigantha. Sau khi đến, Ngài ngồi xuống trên chỗ ngồi đã được soạn sẵn cùng với Tăng chúng. Bấy giờ, Saccaka con của Nigantha đã tự tay phục vụ, làm cho Tăng chúng với Đức Phật dẫn đầu được thỏa mãn và no đủ với các món ăn thượng vị loại cứng và loại mềm. Bấy giờ, Saccaka con của Nigantha, khi thấy Thế Tôn đã dùng bữa xong, tay đã rời khỏi bát, bèn lấy một chỗ ngồi thấp hơn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Saccaka con của Nigantha bạch với Thế Tôn rằng: ‘Thưa ngài Gotama, phước báo và sự dồi dào phước báo nào có trong sự bố thí này, mong rằng điều ấy sẽ đem lại an lạc cho các thí chủ.’ ‘Này Aggivessana, phước báo nào phát sanh do nương vào một người đáng cúng dường như vậy, người chưa ly tham, chưa ly sân, chưa ly si, phước báo ấy sẽ thuộc về các thí chủ. Này Aggivessana, phước báo nào phát sanh do nương vào một người đáng cúng dường như Ta, người đã ly tham, đã ly sân, đã ly si, phước báo ấy sẽ thuộc về ông.’

Kinh Tiểu Saccaka, kinh thứ năm, chấm dứt.