3. Kinh Thừa Tự Pháp

29. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú tại Sāvatthī, trong khu vườn của ông Anāthapiṇḍika ở Jeta. Tại đấy, đức Thế Tôn gọi các vị tỳ khưu: 'Này các tỳ khưu.' Các vị tỳ khưu ấy vâng đáp đức Thế Tôn: 'Bạch ngài.' Đức Thế Tôn nói điều này:

“Này các tỳ khưu, hãy là những người thừa tự Pháp của ta, đừng là những người thừa tự vật chất. Ta có lòng thương tưởng đến các ngươi: 'Làm thế nào để các đệ tử của ta là những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự vật chất?' Này các tỳ khưu, nếu các ngươi là những người thừa tự vật chất của ta, không phải là những người thừa tự Pháp, thì do đó các ngươi sẽ bị chỉ trích: 'Các đệ tử của bậc Đạo Sư sống như những người thừa tự vật chất, không phải là những người thừa tự Pháp;' và ta cũng sẽ bị chỉ trích do đó: 'Các đệ tử của bậc Đạo Sư sống như những người thừa tự vật chất, không phải là những người thừa tự Pháp.' Này các tỳ khưu, nếu các ngươi là những người thừa tự Pháp của ta, không phải là những người thừa tự vật chất, thì do đó các ngươi sẽ không bị chỉ trích: 'Các đệ tử của bậc Đạo Sư sống như những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự vật chất;' và ta cũng sẽ không bị chỉ trích do đó: 'Các đệ tử của bậc Đạo Sư sống như những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự vật chất.' Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây hãy là những người thừa tự Pháp của ta, đừng là những người thừa tự vật chất. Ta có lòng thương tưởng đến các ngươi: 'Làm thế nào để các đệ tử của ta là những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự vật chất?'”

30. “Này các tỳ khưu, ở đây, giả sử ta đã ăn xong, đã từ chối (thức ăn thêm), đã no đủ, đã mãn nguyện, đã thỏa thích, đã ăn vừa đủ; và có thức ăn khất thực của ta còn thừa lại, đáng được vứt bỏ. Rồi có hai vị tỳ khưu đến, bị đói và yếu sức hành hạ. Ta nói với họ như vầy: 'Này các tỳ khưu, ta đã ăn xong, đã từ chối, đã no đủ, đã mãn nguyện, đã thỏa thích, đã ăn vừa đủ; và đây là thức ăn khất thực của ta còn thừa lại, đáng được vứt bỏ. Nếu các ngươi muốn, hãy ăn đi. Nếu các ngươi không ăn, thì bây giờ ta sẽ vứt nó ở nơi không có cỏ xanh, hoặc nhận chìm nó vào nước không có chúng sanh.' Khi ấy, một vị tỳ khưu có thể nghĩ như vầy: 'Đức Thế Tôn đã ăn xong, đã từ chối, đã no đủ, đã mãn nguyện, đã thỏa thích, đã ăn vừa đủ; và đây là thức ăn khất thực của đức Thế Tôn còn thừa lại, đáng được vứt bỏ. Nếu chúng ta không ăn, bây giờ đức Thế Tôn sẽ vứt nó ở nơi không có cỏ xanh, hoặc nhận chìm nó vào nước không có chúng sanh. Lại nữa, điều này đã được đức Thế Tôn nói: 'Này các tỳ khưu, hãy là những người thừa tự Pháp của ta, đừng là những người thừa tự vật chất.' Thức ăn khất thực này là một trong những thứ vật chất. Vậy thì, ta hãy không ăn phần thức ăn khất thực này và trải qua đêm ngày này với cơn đói và sự yếu sức này.' Vị ấy có thể không ăn phần thức ăn khất thực đó và trải qua đêm ngày ấy với chính cơn đói và sự yếu sức đó. Rồi vị tỳ khưu thứ hai có thể nghĩ như vầy: 'Đức Thế Tôn đã ăn xong, đã từ chối, đã no đủ, đã mãn nguyện, đã thỏa thích, đã ăn vừa đủ; và đây là thức ăn khất thực của đức Thế Tôn còn thừa lại, đáng được vứt bỏ. Nếu chúng ta không ăn, bây giờ đức Thế Tôn sẽ vứt nó ở nơi không có cỏ xanh, hoặc nhận chìm nó vào nước không có chúng sanh. Vậy thì, ta hãy ăn phần thức ăn khất thực này, xua tan cơn đói và sự yếu sức, và trải qua đêm ngày này.' Vị ấy có thể ăn phần thức ăn khất thực đó, xua tan cơn đói và sự yếu sức, và trải qua đêm ngày ấy. Này các tỳ khưu, mặc dù vị tỳ khưu ấy, sau khi ăn phần thức ăn khất thực đó, xua tan cơn đói và sự yếu sức, và trải qua đêm ngày ấy, tuy nhiên, vị tỳ khưu đầu tiên đáng được ta tôn kính và tán thán hơn. Vì sao vậy? Này các tỳ khưu, vì điều đó sẽ dẫn dắt vị tỳ khưu ấy trong một thời gian dài đến sự ít ham muốn, sự biết đủ, sự khắc khổ, sự dễ nuôi dưỡng, và sự tinh tấn. Vì vậy, này các tỳ khưu, ở đây hãy là những người thừa tự Pháp của ta, đừng là những người thừa tự vật chất. Ta có lòng thương tưởng đến các ngươi: 'Làm thế nào để các đệ tử của ta là những người thừa tự Pháp, không phải là những người thừa tự vật chất?'”

Đức Thế Tôn nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ đứng dậy khỏi chỗ ngồi và đi vào tịnh xá.

31. Lúc ấy, không lâu sau khi đức Thế Tôn rời đi, tôn giả Sāriputta gọi các vị tỳ khưu: 'Này chư hiền tỳ khưu.' Các vị tỳ khưu ấy vâng đáp tôn giả Sāriputta: 'Thưa hiền giả.' Tôn giả Sāriputta nói điều này:

“Này chư hiền, trong trường hợp nào, khi bậc Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử không thực hành theo sự viễn ly? Và, trong trường hợp nào, khi bậc Đạo Sư sống viễn ly, các đệ tử thực hành theo sự viễn ly?” “Thưa hiền giả, chúng con từ xa đến đây, đến trước tôn giả Sāriputta để tìm hiểu ý nghĩa của lời nói này. Lành thay, nếu chính tôn giả Sāriputta giải thích ý nghĩa của lời nói này. Sau khi nghe từ tôn giả Sāriputta, các vị tỳ khưu sẽ ghi nhớ.” “Vậy thì, này chư hiền, hãy lắng nghe và chú tâm, ta sẽ nói.” “Vâng, thưa hiền giả,” các vị tỳ khưu ấy vâng đáp tôn giả Sāriputta. Tôn giả Sāriputta nói điều này:

Này các hiền hữu, đến mức độ nào, các đệ tử không học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly? Này các hiền hữu, ở đây, các đệ tử không học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly; và những pháp nào Bậc Đạo Sư dạy cần phải từ bỏ, thì họ không từ bỏ những pháp ấy, họ lại còn sống sung túc, buông thả, đi đầu trong sự thoái hóa, và từ bỏ gánh nặng trong sự viễn ly. Này các hiền hữu, trong trường hợp ấy, các tỳ khưu trưởng lão đáng bị khiển trách vì ba lý do. ‘Các đệ tử không học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly’ – vì lý do thứ nhất này, các tỳ khưu trưởng lão đáng bị khiển trách. ‘Những pháp nào Bậc Đạo Sư dạy cần phải từ bỏ, thì họ không từ bỏ những pháp ấy’ – vì lý do thứ hai này, các tỳ khưu trưởng lão đáng bị khiển trách. ‘Họ lại còn sống sung túc, buông thả, đi đầu trong sự thoái hóa, và từ bỏ gánh nặng trong sự viễn ly’ – vì lý do thứ ba này, các tỳ khưu trưởng lão đáng bị khiển trách. Này các hiền hữu, các tỳ khưu trưởng lão đáng bị khiển trách vì ba lý do này. Này các hiền hữu, trong trường hợp ấy, các tỳ khưu trung niên... ... các tỳ khưu mới tu đáng bị khiển trách vì ba lý do. ‘Các đệ tử không học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly’ – vì lý do thứ nhất này, các tỳ khưu mới tu đáng bị khiển trách. ‘Những pháp nào Bậc Đạo Sư dạy cần phải từ bỏ, thì họ không từ bỏ những pháp ấy’ – vì lý do thứ hai này, các tỳ khưu mới tu đáng bị khiển trách. ‘Họ lại còn sống sung túc, buông thả, đi đầu trong sự thoái hóa, và từ bỏ gánh nặng trong sự viễn ly’ – vì lý do thứ ba này, các tỳ khưu mới tu đáng bị khiển trách. Này các hiền hữu, các tỳ khưu mới tu đáng bị khiển trách vì ba lý do này. Này các hiền hữu, đến mức độ này, các đệ tử không học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly.

32. Này các hiền hữu, đến mức độ nào, các đệ tử học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly? Này các hiền hữu, ở đây, các đệ tử học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly – và những pháp nào Bậc Đạo Sư dạy cần phải từ bỏ, thì họ từ bỏ những pháp ấy; họ không sống sung túc, không buông thả, từ bỏ gánh nặng trong sự thoái hóa, và đi đầu trong sự viễn ly. Này các hiền hữu, trong trường hợp ấy, các tỳ khưu trưởng lão đáng được tán dương vì ba lý do. ‘Các đệ tử học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly’ – vì lý do thứ nhất này, các tỳ khưu trưởng lão đáng được tán dương. ‘Những pháp nào Bậc Đạo Sư dạy cần phải từ bỏ, thì họ từ bỏ những pháp ấy’ – vì lý do thứ hai này, các tỳ khưu trưởng lão đáng được tán dương. ‘Họ không sống sung túc, không buông thả, từ bỏ gánh nặng trong sự thoái hóa, và đi đầu trong sự viễn ly’ – vì lý do thứ ba này, các tỳ khưu trưởng lão đáng được tán dương. Này các hiền hữu, các tỳ khưu trưởng lão đáng được tán dương vì ba lý do này. Này các hiền hữu, trong trường hợp ấy, các tỳ khưu trung niên... ... các tỳ khưu mới tu đáng được tán dương vì ba lý do. ‘Các đệ tử học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly’ – vì lý do thứ nhất này, các tỳ khưu mới tu đáng được tán dương. ‘Những pháp nào Bậc Đạo Sư dạy cần phải từ bỏ, thì họ từ bỏ những pháp ấy’ – vì lý do thứ hai này, các tỳ khưu mới tu đáng được tán dương. ‘Họ không sống sung túc, không buông thả, từ bỏ gánh nặng trong sự thoái hóa, và đi đầu trong sự viễn ly’ – vì lý do thứ ba này, các tỳ khưu mới tu đáng được tán dương. Này các hiền hữu, các tỳ khưu mới tu đáng được tán dương vì ba lý do này. Này các hiền hữu, đến mức độ này, các đệ tử học theo sự viễn ly của Bậc Đạo Sư, vị đang sống viễn ly.

33. Này các hiền hữu, trong đó, tham là xấu ác và sân là xấu ác. Để từ bỏ tham và để từ bỏ sân, có con đường trung đạo, tạo ra tuệ nhãn, tạo ra trí kiến, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Và này các hiền hữu, con đường trung đạo ấy là gì, con đường tạo ra tuệ nhãn, tạo ra trí kiến, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Chính là Bát Chánh Đạo này, tức là: Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định. Này các hiền hữu, đây chính là con đường trung đạo, tạo ra tuệ nhãn, tạo ra trí kiến, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.

“Này các hiền hữu, trong các pháp ấy, phẫn nộ là xấu xa, oán hận là xấu xa… cho đến… gièm pha là xấu xa, ganh đua là xấu xa, tật đố là xấu xa, bỏn xẻn là xấu xa, xảo trá là xấu xa, gian manh là xấu xa, ngoan cố là xấu xa, hiếu thắng là xấu xa, ngã mạn là xấu xa, quá mạn là xấu xa, say sưa là xấu xa, phóng dật là xấu xa. Và để đoạn trừ sự say sưa, để đoạn trừ sự phóng dật, có con đường trung đạo, tạo ra nhãn quan, tạo ra tri kiến, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn. Và này các hiền hữu, thế nào là con đường trung đạo, tạo ra nhãn quan, tạo ra tri kiến, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn? Đó chính là Thánh đạo Tám ngành này, tức là: chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tấn, chánh niệm, chánh định. Này các hiền hữu, đây chính là con đường trung đạo, tạo ra nhãn quan, tạo ra tri kiến, đưa đến an tịnh, thắng trí, giác ngộ, Niết-bàn.”

Tôn giả Sāriputta đã nói như vậy. Các vị tỳ khưu ấy, với tâm ý hoan hỷ, đã tán thưởng lời dạy của Tôn giả Sāriputta.

Kinh Người Thừa Tự Pháp, bài kinh thứ ba, đã chấm dứt.