6. Kinh Đống Cạm Bẫy

272. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn trú tại Sāvatthī, ở Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Bấy giờ, vào buổi sáng, Thế Tôn đắp y, mang bát và y, vào thành Sāvatthī để khất thực. Lúc ấy, nhiều Tỳ khưu đi đến chỗ Tôn giả Ānanda; sau khi đến, họ nói với Tôn giả Ānanda rằng: 'Thưa hiền giả Ānanda, đã lâu rồi chúng tôi chưa được nghe pháp thoại trực tiếp từ Thế Tôn. Lành thay, thưa hiền giả Ānanda, nếu chúng tôi có thể được nghe một bài pháp thoại trực tiếp từ Thế Tôn.' 'Nếu vậy, thưa các Tôn giả, hãy đi đến am thất của Bà-la-môn Rammaka; có lẽ các ngài sẽ có cơ hội được nghe một bài pháp thoại trực tiếp từ Thế Tôn.' 'Vâng, thưa hiền giả.' Các Tỳ khưu ấy đã vâng đáp Tôn giả Ānanda.

Bấy giờ, sau khi đi khất thực ở Sāvatthī, dùng bữa xong, trên đường từ nơi khất thực trở về, Thế Tôn gọi Tôn giả Ānanda: 'Này Ānanda, chúng ta hãy đi đến Tu viện phía Đông, lâu đài của mẹ Migāra, để nghỉ ban ngày.' 'Vâng, bạch Thế Tôn.' Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn. Bấy giờ, Thế Tôn cùng với Tôn giả Ānanda đi đến Tu viện phía Đông, lâu đài của mẹ Migāra, để nghỉ ban ngày. Rồi vào buổi chiều, Thế Tôn ra khỏi nơi độc cư và gọi Tôn giả Ānanda: 'Này Ānanda, chúng ta hãy đi đến cổng thành phía Đông để tắm rửa.' 'Vâng, bạch Thế Tôn.' Tôn giả Ānanda vâng đáp Thế Tôn.

273. Bấy giờ, Thế Tôn cùng với Tôn giả Ānanda đi đến cổng thành phía Đông để tắm rửa. Sau khi tắm rửa ở cổng thành phía Đông, ngài lên bờ, chỉ mặc một y, đứng hong khô thân thể. Lúc ấy, Tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn: 'Bạch Thế Tôn, am thất của Bà-la-môn Rammaka ở không xa. Bạch Thế Tôn, am thất của Bà-la-môn Rammaka thật khả ái. Bạch Thế Tôn, am thất của Bà-la-môn Rammaka thật đáng ưa. Lành thay, bạch Thế Tôn, xin Thế Tôn vì lòng bi mẫn mà đi đến am thất của Bà-la-môn Rammaka.' Thế Tôn đã im lặng nhận lời.

Bấy giờ, Thế Tôn đi đến am thất của Bà-la-môn Rammaka. Lúc ấy, có nhiều Tỳ khưu đang ngồi lại với nhau trong am thất của Bà-la-môn Rammaka để đàm luận về Chánh pháp. Thế Tôn đứng bên ngoài cổng, chờ cho cuộc đàm luận kết thúc. Khi biết cuộc đàm luận đã kết thúc, Thế Tôn hắng giọng và gõ vào thanh cài cửa. Các Tỳ khưu ấy mở cửa cho Thế Tôn. Bấy giờ, Thế Tôn vào am thất của Bà-la-môn Rammaka và ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi, Thế Tôn hỏi các Tỳ khưu: 'Này các Tỳ khưu, các ông vừa rồi ngồi lại với nhau để bàn luận về vấn đề gì? Và câu chuyện gì của các ông bị dang dở?' 'Bạch Thế Tôn, câu chuyện pháp của chúng con bị dang dở chính là về Thế Tôn, và rồi Thế Tôn đã đến.' 'Lành thay, này các Tỳ khưu! Thật xứng đáng cho các ông, những thiện nam tử đã vì lòng tin mà xuất gia, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, được ngồi lại với nhau để đàm luận về Chánh pháp. Này các Tỳ khưu, khi các ông hội họp, có hai việc nên làm: hoặc là đàm luận về Chánh pháp, hoặc là giữ sự im lặng của bậc Thánh.'

274. Này các Tỳ khưu, có hai sự tìm cầu này: sự tìm cầu cao thượng, và sự tìm cầu không cao thượng.

Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tìm cầu không cao thượng? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tự mình có bản chất sanh lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất sanh; tự mình có bản chất già lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất già; tự mình có bản chất bệnh lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất bệnh; tự mình có bản chất chết lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất chết; tự mình có bản chất sầu muộn lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất sầu muộn; tự mình có bản chất ô nhiễm lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất ô nhiễm.

Và này các Tỳ khưu, cái gì được gọi là có bản chất sanh? Này các Tỳ khưu, vợ con là có bản chất sanh, tôi trai tớ gái là có bản chất sanh, dê và cừu là có bản chất sanh, gà và heo là có bản chất sanh, voi, bò, ngựa đực, và ngựa cái là có bản chất sanh, vàng và bạc là có bản chất sanh. Này các Tỳ khưu, những thứ ấy là các món chấp thủ có bản chất sanh. Ở nơi ấy, chúng sanh này bị tham ái, bị mê muội, bị trói buộc, tự mình có bản chất sanh lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất sanh.

Và này các Tỳ khưu, cái gì được gọi là có bản chất già? Này các Tỳ khưu, vợ con là có bản chất già, tôi trai tớ gái là có bản chất già, dê và cừu là có bản chất già, gà và heo là có bản chất già, voi, bò, ngựa đực, và ngựa cái là có bản chất già, vàng và bạc là có bản chất già. Này các Tỳ khưu, những thứ ấy là các món chấp thủ có bản chất già. Ở nơi ấy, chúng sanh này bị tham ái, bị mê muội, bị trói buộc, tự mình có bản chất già lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất già.

Và này các Tỳ khưu, cái gì được gọi là có bản chất bệnh? Này các Tỳ khưu, vợ con là có bản chất bệnh, tôi trai tớ gái là có bản chất bệnh, dê và cừu là có bản chất bệnh, gà và heo là có bản chất bệnh, voi, bò, ngựa đực, và ngựa cái là có bản chất bệnh. Này các Tỳ khưu, những thứ ấy là các món chấp thủ có bản chất bệnh. Ở nơi ấy, chúng sanh này bị tham ái, bị mê muội, bị trói buộc, tự mình có bản chất bệnh lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất bệnh.

Và này các Tỳ khưu, cái gì được gọi là có bản chất chết? Này các Tỳ khưu, vợ con là có bản chất chết, tôi trai tớ gái là có bản chất chết, dê và cừu là có bản chất chết, gà và heo là có bản chất chết, voi, bò, ngựa đực, và ngựa cái là có bản chất chết. Này các Tỳ khưu, những thứ ấy là các món chấp thủ có bản chất chết. Ở nơi ấy, chúng sanh này bị tham ái, bị mê muội, bị trói buộc, tự mình có bản chất chết lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất chết.

Và này các Tỳ khưu, cái gì được gọi là có bản chất sầu muộn? Này các Tỳ khưu, vợ con là có bản chất sầu muộn, tôi trai tớ gái là có bản chất sầu muộn, dê và cừu là có bản chất sầu muộn, gà và heo là có bản chất sầu muộn, voi, bò, ngựa đực, và ngựa cái là có bản chất sầu muộn. Này các Tỳ khưu, những thứ ấy là các món chấp thủ có bản chất sầu muộn. Ở nơi ấy, chúng sanh này bị tham ái, bị mê muội, bị trói buộc, tự mình có bản chất sầu muộn lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất sầu muộn.

Và này các Tỳ khưu, cái gì được gọi là có bản chất ô nhiễm? Này các Tỳ khưu, vợ con là có bản chất ô nhiễm, tôi trai tớ gái là có bản chất ô nhiễm, dê và cừu là có bản chất ô nhiễm, gà và heo là có bản chất ô nhiễm, voi, bò, ngựa đực, và ngựa cái là có bản chất ô nhiễm, vàng và bạc là có bản chất ô nhiễm. Này các Tỳ khưu, những thứ ấy là các món chấp thủ có bản chất ô nhiễm. Ở nơi ấy, chúng sanh này bị tham ái, bị mê muội, bị trói buộc, tự mình có bản chất ô nhiễm lại đi tìm kiếm cái cũng có bản chất ô nhiễm. Này các Tỳ khưu, đây là sự tìm cầu không cao thượng.

275. Và này các Tỳ khưu, thế nào là sự tìm cầu cao thượng? Này các Tỳ khưu, ở đây, có người tự mình có bản chất sanh, sau khi đã biết sự nguy hại trong cái có bản chất sanh, liền tìm kiếm cái không sanh, vô thượng, an ổn khỏi các ách trược, là Nibbāna; tự mình có bản chất già, sau khi đã biết sự nguy hại trong cái có bản chất già, liền tìm kiếm cái không già, vô thượng, an ổn khỏi các ách trược, là Nibbāna; tự mình có bản chất bệnh, sau khi đã biết sự nguy hại trong cái có bản chất bệnh, liền tìm kiếm cái không bệnh, vô thượng, an ổn khỏi các ách trược, là Nibbāna; tự mình có bản chất chết, sau khi đã biết sự nguy hại trong cái có bản chất chết, liền tìm kiếm cái bất tử, vô thượng, an ổn khỏi các ách trược, là Nibbāna; tự mình có bản chất sầu muộn, sau khi đã biết sự nguy hại trong cái có bản chất sầu muộn, liền tìm kiếm cái không sầu muộn, vô thượng, an ổn khỏi các ách trược, là Nibbāna; tự mình có bản chất ô nhiễm, sau khi đã biết sự nguy hại trong cái có bản chất ô nhiễm, liền tìm kiếm cái không ô nhiễm, vô thượng, an ổn khỏi các ách trược, là Nibbāna. Này các Tỳ khưu, đây là sự tìm cầu cao thượng.

276. “Này các Tỳ khưu, Ta cũng vậy, trước khi giác ngộ, khi chưa chánh đẳng giác, còn là Bồ-tát, bản thân có sanh pháp, đã tìm kiếm cái cũng có sanh pháp; bản thân có lão pháp, đã tìm kiếm cái cũng có lão pháp; bản thân có bệnh pháp, đã tìm kiếm cái cũng có bệnh pháp; bản thân có tử pháp, đã tìm kiếm cái cũng có tử pháp; bản thân có sầu pháp, đã tìm kiếm cái cũng có sầu pháp; bản thân có uế nhiễm pháp, đã tìm kiếm cái cũng có uế nhiễm pháp. Này các Tỳ khưu, rồi Ta suy nghĩ như sau: ‘Tại sao Ta, bản thân có sanh pháp, lại đi tìm kiếm cái cũng có sanh pháp; bản thân có lão pháp... bệnh pháp... tử pháp... sầu pháp... bản thân có uế nhiễm pháp, lại đi tìm kiếm cái cũng có uế nhiễm pháp? Hay là Ta, bản thân có sanh pháp, sau khi thấy sự nguy hại trong cái có sanh pháp, hãy tìm cầu cái vô sanh, vô thượng, an ổn khỏi các ách phược, là Niết-bàn. Bản thân có lão pháp, sau khi thấy sự nguy hại trong cái có lão pháp, hãy tìm cầu cái vô lão, vô thượng, an ổn khỏi các ách phược, là Niết-bàn. Bản thân có bệnh pháp, sau khi thấy sự nguy hại trong cái có bệnh pháp, hãy tìm cầu cái vô bệnh, vô thượng, an ổn khỏi các ách phược, là Niết-bàn. Bản thân có tử pháp, sau khi thấy sự nguy hại trong cái có tử pháp, hãy tìm cầu cái bất tử, vô thượng, an ổn khỏi các ách phược, là Niết-bàn. Bản thân có sầu pháp, sau khi thấy sự nguy hại trong cái có sầu pháp, hãy tìm cầu cái vô sầu, vô thượng, an ổn khỏi các ách phược, là Niết-bàn. Bản thân có uế nhiễm pháp, sau khi thấy sự nguy hại trong cái có uế nhiễm pháp, hãy tìm cầu cái vô uế nhiễm, vô thượng, an ổn khỏi các ách phược, là Niết-bàn’.”

277. “Này các Tỳ khưu, rồi Ta, sau một thời gian, khi còn trẻ, tóc đen nhánh, đầy đủ tuổi thanh xuân, trong thời đầu của cuộc đời, đã cạo bỏ râu tóc, đắp y cà-sa, từ bỏ gia đình, sống không gia đình, trong khi cha mẹ không bằng lòng, nước mắt đầm đìa, khóc lóc. Ta, sau khi xuất gia như vậy, trong khi tìm cầu cái gì là thiện, trong khi tìm cầu trạng thái an tịnh vô thượng, đã đi đến chỗ của Āḷāra Kālāma. Sau khi đến, Ta nói với Āḷāra Kālāma: ‘Thưa hiền giả Kālāma, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong Pháp và Luật này’. Này các Tỳ khưu, khi được nói vậy, Āḷāra Kālāma nói với Ta: ‘Tôn giả hãy ở lại. Giáo pháp này là như vậy, ở đây người có trí không bao lâu có thể tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú vào giáo lý của bậc thầy mình’. Này các Tỳ khưu, Ta đã không bao lâu, một cách nhanh chóng, học thuộc lòng giáo pháp ấy. Này các Tỳ khưu, chỉ với sự mấp máy môi, chỉ với sự nói lặp lại, Ta đã nói lên lời của người có trí và lời của bậc trưởng lão, và Ta cùng những người khác đã xác nhận rằng: ‘Tôi biết, tôi thấy’. Này các Tỳ khưu, rồi Ta suy nghĩ như sau: ‘Āḷāra Kālāma không phải chỉ vì lòng tin mà tuyên bố giáo pháp này rằng: “Tôi tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú”. Chắc chắn Āḷāra Kālāma biết và thấy giáo pháp này mà an trú’.”

“Này các Tỳ khưu, rồi Ta đi đến chỗ của Āḷāra Kālāma; sau khi đến, Ta nói với Āḷāra Kālāma: ‘Thưa hiền giả Kālāma, ngài tuyên bố giáo pháp này, mà ngài tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú, là đến mức độ nào?’. Này các Tỳ khưu, khi được nói vậy, Āḷāra Kālāma đã tuyên bố về Vô Sở Hữu Xứ. Này các Tỳ khưu, rồi Ta suy nghĩ như sau: ‘Không phải chỉ Āḷāra Kālāma mới có tín, ta cũng có tín. Không phải chỉ Āḷāra Kālāma mới có tấn, ta cũng có tấn. Không phải chỉ Āḷāra Kālāma mới có niệm, ta cũng có niệm. Không phải chỉ Āḷāra Kālāma mới có định, ta cũng có định. Không phải chỉ Āḷāra Kālāma mới có tuệ, ta cũng có tuệ. Hay là ta hãy nỗ lực để chứng ngộ giáo pháp mà Āḷāra Kālāma tuyên bố rằng ngài đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú’. Này các Tỳ khưu, Ta đã không bao lâu, một cách nhanh chóng, tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong giáo pháp ấy.”

“Này các Tỳ khưu, rồi Ta đi đến chỗ của Āḷāra Kālāma; sau khi đến, Ta nói với Āḷāra Kālāma rằng –”

“‘Thưa hiền giả Kālāma, có phải ngài tuyên bố giáo pháp này, mà ngài tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến, là chỉ đến mức độ này thôi phải không?’”

“‘Thưa hiền giả, tôi tuyên bố giáo pháp này, mà tôi tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến, là chỉ đến mức độ này thôi’.”

“‘Thưa hiền giả, tôi cũng vậy, đã tự mình với thắng trí chứng ngộ, đạt đến và an trú trong giáo pháp này đến mức độ này’.”

‘Này hiền hữu, thật là lợi ích cho chúng tôi! Này hiền hữu, thật là khéo được cho chúng tôi, khi chúng tôi được thấy một vị đồng phạm hạnh như tôn giả đây. Pháp mà tôi đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và tuyên thuyết, pháp ấy hiền hữu cũng đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú. Pháp mà hiền hữu đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú, pháp ấy tôi cũng đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và tuyên thuyết. Như vậy, pháp mà tôi biết thì hiền hữu cũng biết, pháp mà hiền hữu biết thì tôi cũng biết. Như vậy, tôi thế nào thì hiền hữu thế ấy, hiền hữu thế nào thì tôi thế ấy. Này hiền hữu, bây giờ chúng ta hãy đến, cả hai chúng ta sẽ cùng nhau lãnh đạo giáo đoàn này.’ Này các tỳ khưu, như vậy đó, Āḷāra Kālāma, là thầy của ta, đã đặt ta, là đệ tử, ngang hàng với chính mình, và đã tôn vinh ta bằng sự tôn vinh cao thượng. Này các tỳ khưu, khi ấy ta đã suy nghĩ thế này: ‘Pháp này không đưa đến yếm ly, không đưa đến ly tham, không đưa đến đoạn diệt, không đưa đến an tịnh, không đưa đến thắng tri, không đưa đến giác ngộ, không đưa đến Niết Bàn, mà chỉ đưa đến sự tái sanh vào cõi Vô Sở Hữu Xứ.’ Này các tỳ khưu, ta đã không hài lòng với pháp ấy, đã nhàm chán và từ bỏ pháp ấy mà ra đi.

278. Này các tỳ khưu, khi ấy, ta đang tìm cầu cái gì là thiện, đang tìm kiếm đạo lộ vô thượng, an tịnh, tối thắng, đã đi đến chỗ của Udaka Rāmaputta. Sau khi đến, ta nói với Udaka Rāmaputta rằng: ‘Này hiền hữu, tôi muốn thực hành phạm hạnh trong pháp và luật này.’ Này các tỳ khưu, khi được nói vậy, Udaka Rāmaputta đã nói với ta rằng: ‘Tôn giả hãy ở lại. Pháp này là như vậy, một người có trí không bao lâu sẽ tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú giáo lý của thầy mình.’ Này các tỳ khưu, không bao lâu, ta đã nhanh chóng học thuộc pháp ấy. Này các tỳ khưu, chỉ với mức độ mấp máy môi, mức độ lặp lại lời nói, ta đã tuyên bố lời của người có trí tuệ và lời của bậc trưởng lão, và ta cùng những người khác đã thừa nhận rằng: ‘Tôi biết, tôi thấy.’ Này các tỳ khưu, khi ấy ta đã suy nghĩ thế này: ‘Chắc chắn Rāma không phải chỉ dựa vào lòng tin mà tuyên bố rằng: ‘Tôi đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú pháp này.’ Chắc chắn Rāma đã sống, biết và thấy pháp này.’

Này các tỳ khưu, rồi ta đi đến chỗ của Udaka Rāmaputta. Sau khi đến, ta nói với Udaka Rāmaputta rằng: ‘Này hiền hữu Rāma, đến mức độ nào mà Rāma đã tuyên bố rằng: ‘Tôi đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú pháp này’?’ Này các tỳ khưu, khi được nói vậy, Udaka Rāmaputta đã tuyên thuyết về cõi Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Này các tỳ khưu, khi ấy ta đã suy nghĩ thế này: ‘Không phải chỉ Rāma mới có đức tin, ta cũng có đức tin. Không phải chỉ Rāma mới có tinh tấn, ta cũng có tinh tấn. Không phải chỉ Rāma mới có chánh niệm, ta cũng có chánh niệm. Không phải chỉ Rāma mới có định, ta cũng có định. Không phải chỉ Rāma mới có trí tuệ, ta cũng có trí tuệ. Vậy ta hãy nỗ lực để chứng ngộ pháp mà Rāma đã tuyên bố rằng ngài đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú.’ Này các tỳ khưu, không bao lâu, ta đã nhanh chóng tự mình thắng tri, chứng ngộ, đạt đến và an trú pháp ấy.

Này các tỳ khưu, rồi ta đi đến chỗ của Udaka Rāmaputta. Sau khi đến, ta nói với Udaka Rāmaputta rằng:

‘Này hiền hữu, có phải đến mức độ này mà Rāma đã tuyên bố pháp này cho chúng tôi sau khi tự mình thắng tri, chứng ngộ và chứng đạt không?’

‘Này hiền hữu, quả thực đến mức độ này mà Rāma đã tuyên bố pháp này sau khi tự mình thắng tri, chứng ngộ và chứng đạt.’

‘Này hiền hữu, tôi cũng đã đến mức độ này, tự mình thắng tri, chứng ngộ, chứng đạt và đang an trú trong pháp này.’

‘Thật là lợi lạc cho chúng tôi, này hiền hữu! Thật là khéo đắc cho chúng tôi, này hiền hữu, khi chúng tôi được thấy một vị đồng phạm hạnh như tôn giả. Như vậy, pháp nào mà Rāma đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, chứng đạt và tuyên bố, pháp ấy hiền hữu đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, chứng đạt và đang an trú. Pháp nào mà hiền hữu đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, chứng đạt và đang an trú, pháp ấy Rāma cũng đã tự mình thắng tri, chứng ngộ, chứng đạt và tuyên bố. Như vậy, pháp mà Rāma đã thắng tri thì hiền hữu biết; pháp mà hiền hữu biết thì Rāma đã thắng tri. Như vậy, Rāma thế nào thì hiền hữu thế ấy; hiền hữu thế nào thì Rāma thế ấy. Này hiền hữu, hãy đến đây, giờ đây hiền hữu hãy lãnh đạo hội chúng này.’ Này các tỳ-khưu, như vậy đó, Udaka Rāmaputta là bạn đồng phạm hạnh của Ta, đã đặt Ta vào vị trí của bậc thầy và tôn vinh Ta bằng sự cúng dường cao thượng. Này các tỳ-khưu, khi ấy Ta đã suy nghĩ thế này: ‘Pháp này không đưa đến yếm ly, không đưa đến ly tham, không đưa đến đoạn diệt, không đưa đến an tịnh, không đưa đến thắng tri, không đưa đến giác ngộ, không đưa đến Niết-bàn, mà chỉ đưa đến sự tái sanh vào Phi tưởng phi phi tưởng xứ.’ Này các tỳ-khưu, Ta đã không tôn sùng pháp ấy, cảm thấy nhàm chán pháp ấy và rời bỏ đi.

279. “Này các tỳ-khưu, Ta khi ấy là người tầm cầu cái gì là thiện, tìm cầu trạng thái an tịnh vô thượng tối thắng, đã tuần tự du hành qua xứ Magadha và đi đến thị trấn Senā tại Uruvelā. Tại đó, Ta thấy một vùng đất khả ái, một lùm cây xinh đẹp, một dòng sông đang chảy với làn nước trong lành, có bến nước tốt đẹp và khả ái, xung quanh là làng mạc để khất thực. Này các tỳ-khưu, Ta đã suy nghĩ thế này: ‘Thật khả ái thay vùng đất này, thật xinh đẹp thay lùm cây này, dòng sông đang chảy với làn nước trong lành, bến nước thật tốt và khả ái, xung quanh là làng mạc để khất thực. Nơi này thật vừa đủ cho một thiện nam tử thiết tha tinh cần để tu tập.’ Này các tỳ-khưu, Ta đã ngồi xuống ngay tại đó (với ý nghĩ): ‘Nơi này thật vừa đủ cho sự tinh cần’.”

280. Này các Tỳ khưu, Ta khi ấy, tự mình có bản chất phải sanh, sau khi thấy rõ sự nguy hại trong các pháp có bản chất phải sanh, trong khi tìm cầu trạng thái không sanh, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn, đã chứng đắc trạng thái không sanh, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn. Tự mình có bản chất phải già, sau khi thấy rõ sự nguy hại trong các pháp có bản chất phải già, trong khi tìm cầu trạng thái không già, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn, đã chứng đắc trạng thái không già, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn. Tự mình có bản chất phải bệnh, sau khi thấy rõ sự nguy hại trong các pháp có bản chất phải bệnh, trong khi tìm cầu trạng thái không bệnh, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn, đã chứng đắc trạng thái không bệnh, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn. Tự mình có bản chất phải chết, sau khi thấy rõ sự nguy hại trong các pháp có bản chất phải chết, trong khi tìm cầu trạng thái bất tử, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn, đã chứng đắc trạng thái bất tử, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn. Tự mình có bản chất sầu muộn, sau khi thấy rõ sự nguy hại trong các pháp có bản chất sầu muộn, trong khi tìm cầu trạng thái không sầu muộn, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn, đã chứng đắc trạng thái không sầu muộn, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn. Tự mình có bản chất bị ô nhiễm, sau khi thấy rõ sự nguy hại trong các pháp có bản chất bị ô nhiễm, trong khi tìm cầu trạng thái không ô nhiễm, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn, đã chứng đắc trạng thái không ô nhiễm, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết-bàn. Và tri kiến đã khởi lên nơi Ta: ‘Sự giải thoát của Ta là bất động. Đây là kiếp sống cuối cùng. Nay không còn tái sanh nữa.’

281. Này các Tỳ khưu, Ta đã khởi lên suy nghĩ thế này: ‘Pháp này do Ta chứng đắc thật là sâu xa, khó thấy, khó hiểu, an tịnh, cao siêu, vượt ngoài tầm lý luận, vi tế, chỉ người trí mới có thể thấu hiểu. Còn chúng sanh này thì ưa thích ái luyến, vui thích trong ái luyến, hoan hỷ trong ái luyến. Đối với chúng sanh ưa thích ái luyến, vui thích trong ái luyến, hoan hỷ trong ái luyến, thật khó thấy được trạng thái này, tức là Tương duyên tính, Lý Duyên khởi. Trạng thái này cũng thật khó thấy, tức là sự tịch tịnh của tất cả các hành, sự từ bỏ tất cả các sanh y, sự đoạn tận của ái, sự ly tham, sự diệt, Niết-bàn. Nếu Ta thuyết giảng Pháp, mà những người khác không thể hiểu được, điều đó sẽ là sự mệt nhọc cho Ta, điều đó sẽ là sự phiền não cho Ta.’ Hơn nữa, này các Tỳ khưu, những câu kệ kỳ diệu, chưa từng được nghe trước đây, đã hiện khởi trong Ta:

‘Pháp Ta khó khăn mới chứng được, nay không nên tuyên thuyết làm gì. Pháp này không dễ gì thấu hiểu bởi những kẻ bị tham và sân chi phối.

‘Pháp đi ngược dòng, vi tế, sâu xa, khó thấy, nhiệm mầu; những kẻ nhiễm ái dục, bị khối u minh che lấp, sẽ không thấy được.’

282. Này các Tỳ khưu, khi Ta suy xét như vậy, tâm Ta hướng về sự không nỗ lực, không hướng về việc thuyết Pháp. Khi ấy, này các Tỳ khưu, Phạm thiên Sahampati, với tâm của mình biết được suy tư trong tâm Ta, đã khởi lên ý nghĩ: ‘Thật nguy thay cho thế gian! Thật hoại vong thay cho thế gian! Vì tâm của Như Lai, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, lại hướng về sự không nỗ lực, không hướng về việc thuyết Pháp.’ Khi ấy, này các Tỳ khưu, Phạm thiên Sahampati, ví như người lực sĩ duỗi cánh tay đang co lại, hay co cánh tay đang duỗi ra, cũng vậy, đã biến mất khỏi cõi Phạm thiên và hiện ra trước mặt Ta. Khi ấy, này các Tỳ khưu, Phạm thiên Sahampati vắt thượng y qua một bên vai, chắp tay hướng về Ta và nói lời này: ‘Bạch Thế Tôn, mong Thế Tôn hãy thuyết Pháp! Mong Thiện Thệ hãy thuyết Pháp! Có những chúng sanh ít bụi trong mắt. Vì không được nghe Pháp, họ sẽ bị suy thoái. Sẽ có những người thấu hiểu được Pháp.’ Này các Tỳ khưu, Phạm thiên Sahampati đã nói như vậy. Sau khi nói lời ấy, vị ấy lại nói thêm điều này:

‘Trước đây tại xứ Magadha, đã xuất hiện pháp bất tịnh, do những người còn ô uế suy tư ra. Xin Ngài hãy mở cánh cửa bất tử này, mong họ được nghe Pháp do bậc Vô Nhiễm đã giác ngộ.

‘Như người đứng trên đỉnh núi đá, có thể nhìn thấy dân chúng khắp bốn phương; cũng vậy, hỡi bậc Thiện Tuệ, bậc Toàn Nhãn, xin hãy lên lầu đài Chánh Pháp. Bậc đã thoát ly sầu muộn, xin hãy nhìn xem chúng sanh đang chìm trong sầu muộn, bị sanh và già áp bức.

‘Xin hãy đứng lên, hỡi bậc Anh hùng, bậc Chiến thắng! Hỡi bậc Trưởng đoàn, bậc Vô nợ, xin hãy du hành trong thế gian. Xin Thế Tôn hãy thuyết giảng Pháp, sẽ có những người thấu hiểu.’

283. “Này các Tỳ khưu, khi ấy, sau khi biết được lời thỉnh cầu của Phạm thiên và vì lòng bi mẫn đối với chúng sanh, Ta đã dùng Phật nhãn để quan sát thế gian. Này các Tỳ khưu, khi Ta dùng Phật nhãn quan sát thế gian, Ta thấy có những chúng sanh ít bụi trong mắt, nhiều bụi trong mắt; có chúng sanh căn tánh lanh lợi, căn tánh đần độn; có chúng sanh thiện tướng, ác tướng; có chúng sanh dễ dạy, khó dạy; có một số chúng sanh sống thấy sự đáng sợ trong tội lỗi và đời sau, có một số chúng sanh sống không thấy sự đáng sợ trong tội lỗi và đời sau. Ví như trong hồ sen xanh, hồ sen hồng, hay hồ sen trắng, có một số hoa sen xanh, hoa sen hồng, hay hoa sen trắng sanh trong nước, lớn lên trong nước, chưa vươn khỏi mặt nước, được nuôi dưỡng ngập chìm trong nước. Có một số hoa sen xanh, hoa sen hồng, hay hoa sen trắng sanh trong nước, lớn lên trong nước, đứng ngang bằng mặt nước. Có một số hoa sen xanh, hoa sen hồng, hay hoa sen trắng sanh trong nước, lớn lên trong nước, vươn lên khỏi mặt nước, không bị nước làm ô nhiễm. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, khi Ta dùng Phật nhãn quan sát thế gian, Ta thấy có những chúng sanh ít bụi trong mắt, nhiều bụi trong mắt; có chúng sanh căn tánh lanh lợi, căn tánh đần độn; có chúng sanh thiện tướng, ác tướng; có chúng sanh dễ dạy, khó dạy; có một số chúng sanh sống thấy sự đáng sợ trong tội lỗi và đời sau, có một số chúng sanh sống không thấy sự đáng sợ trong tội lỗi và đời sau. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, Ta đã trả lời Phạm thiên Sahampati bằng một bài kệ:”

“‘Cửa bất tử đã mở ra cho họ, những ai có tai hãy giải phóng lòng tin. Này Phạm thiên, vì nhận thấy sự phiền nhiễu, Ta đã không nói Pháp vi diệu, thù thắng này cho loài người.’”

“Này các Tỳ khưu, khi ấy, Phạm thiên Sahampati, nghĩ rằng: ‘Thế Tôn đã cho phép ta thuyết Pháp,’ đã đảnh lễ Ta, đi nhiễu quanh thân hữu, rồi biến mất ngay tại chỗ ấy.”

284. “Này các Tỳ khưu, Ta suy nghĩ thế này: ‘Ta nên thuyết Pháp cho ai trước tiên? Ai sẽ nhanh chóng hiểu được Pháp này?’ Này các Tỳ khưu, Ta lại suy nghĩ: ‘Vị Āḷāra Kālāma này là bậc hiền trí, thông minh, có tuệ, từ lâu đã là người ít bụi trong mắt. Ta nên thuyết Pháp cho Āḷāra Kālāma trước tiên. Vị ấy sẽ nhanh chóng hiểu được Pháp này.’ Bấy giờ, này các Tỳ khưu, một vị thiên nhân đến gần Ta và nói: ‘Bạch Thế Tôn, Āḷāra Kālāma đã mệnh chung bảy ngày rồi.’ Tri kiến cũng khởi lên nơi Ta: ‘Āḷāra Kālāma đã mệnh chung bảy ngày rồi.’ Này các Tỳ khưu, Ta suy nghĩ: ‘Āḷāra Kālāma đã bị một tổn thất lớn. Nếu vị ấy được nghe Pháp này, chắc chắn đã nhanh chóng hiểu được.’”

“Này các Tỳ khưu, Ta suy nghĩ thế này: ‘Ta nên thuyết Pháp cho ai trước tiên? Ai sẽ nhanh chóng hiểu được Pháp này?’ Này các Tỳ khưu, Ta lại suy nghĩ: ‘Vị Uddaka con của Rāma này là bậc hiền trí, thông minh, có tuệ, từ lâu đã là người ít bụi trong mắt. Ta nên thuyết Pháp cho Uddaka con của Rāma trước tiên. Vị ấy sẽ nhanh chóng hiểu được Pháp này.’ Bấy giờ, này các Tỳ khưu, một vị thiên nhân đến gần Ta và nói: ‘Bạch Thế Tôn, Uddaka con của Rāma đã mệnh chung đêm qua.’ Tri kiến cũng khởi lên nơi Ta: ‘Uddaka con của Rāma đã mệnh chung đêm qua.’ Này các Tỳ khưu, Ta suy nghĩ: ‘Uddaka con của Rāma đã bị một tổn thất lớn. Nếu vị ấy được nghe Pháp này, chắc chắn đã nhanh chóng hiểu được.’”

“Này các Tỳ khưu, Ta suy nghĩ thế này: ‘Ta nên thuyết Pháp cho ai trước tiên? Ai sẽ nhanh chóng hiểu được Pháp này?’ Này các Tỳ khưu, Ta lại suy nghĩ: ‘Năm vị Tỳ khưu thuộc nhóm năm người đã giúp đỡ Ta rất nhiều, họ đã hầu hạ Ta khi Ta đang tinh cần nỗ lực. Ta nên thuyết Pháp cho nhóm năm vị Tỳ khưu trước tiên.’ Này các Tỳ khưu, Ta lại suy nghĩ: ‘Nhóm năm vị Tỳ khưu hiện đang ở đâu?’ Này các Tỳ khưu, với thiên nhãn thanh tịnh, siêu nhân, Ta thấy nhóm năm vị Tỳ khưu đang ở tại Isipatana, trong Vườn Lộc Uyển, gần Bārāṇasī. Bấy giờ, này các Tỳ khưu, sau khi ở Uruvelā tùy thích, Ta lên đường du hành đến Bārāṇasī.”

285. “Này các Tỳ khưu, lữ sĩ Ājīvaka tên là Upaka đã thấy Ta đang đi trên con đường dài giữa Gayā và cây Bồ-đề. Sau khi thấy, ông ta nói với Ta rằng: ‘Này hiền hữu, các căn của ngài thật trong sáng, màu da của ngài thật thanh tịnh, rạng rỡ! Này hiền hữu, ngài đã xuất gia vì ai, ai là thầy của ngài, và ngài ưa thích Pháp của ai?’ Này các Tỳ khưu, khi được hỏi như vậy, Ta đã trả lời lữ sĩ Ājīvaka bằng những bài kệ:”

“‘Ta là bậc chinh phục tất cả, biết tất cả, không bị ô nhiễm trong mọi pháp; Ta đã từ bỏ tất cả, được giải thoát trong sự đoạn tận ái dục. Tự mình chứng ngộ, ta biết chỉ ai làm thầy?’”

“‘Ta không có thầy, không ai sánh bằng Ta; trong thế giới cùng với chư thiên, không có ai đối thủ của Ta.’”

“‘Ta quả là bậc A-la-hán trong đời, Ta là bậc Đạo sư vô thượng; Ta là bậc Chánh Đẳng Giác duy nhất, đã trở nên thanh lương, đã tịch tịnh.’”

‘Để chuyển Pháp luân, Ta đi đến thành của xứ Kāsi; trong thế gian bị mù quáng, Ta sẽ đánh trống bất tử.’

‘Này hiền hữu, theo như điều ngài đã xác nhận, ngài xứng đáng là bậc Vô Thượng Chiến Thắng!’

‘Những bậc chiến thắng thực sự là những người như Ta, những vị đã đạt đến sự đoạn tận các lậu hoặc. Ta đã chiến thắng các pháp ác, vì thế, này Upaka, Ta là bậc Chiến Thắng.’

“Này các Tỳ khưu, khi được nói như vậy, tà sư lõa thể Upaka đã nói: ‘Có thể như vậy, hiền hữu’, rồi lắc đầu, đi theo một con đường khác và rời khỏi nơi ấy.

286. “Rồi, này các Tỳ khưu, Ta tuần tự du hành, đã đi đến Bārāṇasī, đến Isipatana, Migadāya, nơi có nhóm năm vị Tỳ khưu. Này các Tỳ khưu, nhóm năm vị Tỳ khưu đã nhìn thấy Ta đang đi đến từ xa. Sau khi nhìn thấy, họ đã cùng nhau thỏa thuận: ‘Này hiền hữu, sa-môn Gotama này đang đi đến, ngài là người sống trong sự sung túc, đã từ bỏ tinh tấn, đã quay về với đời sống sung túc. Không nên đảnh lễ ngài, không nên đứng dậy đón chào, không nên nhận lấy y bát của ngài. Tuy nhiên, nên chuẩn bị một chỗ ngồi, nếu ngài muốn, ngài sẽ ngồi xuống.’ Khi Ta càng đến gần, này các Tỳ khưu, nhóm năm vị Tỳ khưu càng không thể giữ được thỏa thuận của mình. Một số vị đã ra đón và nhận lấy y bát của Ta, một số vị đã chuẩn bị chỗ ngồi, một số vị đã đặt nước rửa chân. Tuy nhiên, họ đã gọi Ta bằng tên và bằng từ ‘hiền hữu’.

“Khi được nói như vậy, này các Tỳ khưu, Ta đã nói với nhóm năm vị Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, chớ gọi Như Lai bằng tên và bằng từ ‘hiền hữu’. Này các Tỳ khưu, Như Lai là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Này các Tỳ khưu, hãy lắng tai nghe, bất tử đã được chứng đắc, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Khi thực hành theo lời giáo huấn, không bao lâu các thiện nam tử vì mục đích ấy mà đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, các ngươi sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích tối thượng của phạm hạnh, sự kết thúc của phạm hạnh.’ Khi được nói như vậy, này các Tỳ khưu, nhóm năm vị Tỳ khưu đã nói với Ta rằng: ‘Này hiền hữu Gotama, với oai nghi ấy, với pháp hành ấy, với khổ hạnh ấy, ngài đã không chứng đắc được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, huống nữa là bây giờ ngài sống trong sự sung túc, đã từ bỏ tinh tấn, đã quay về với đời sống sung túc, làm sao có thể chứng đắc được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh?’ Khi được nói như vậy, này các Tỳ khưu, Ta đã nói với nhóm năm vị Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Như Lai không sống trong sự sung túc, không từ bỏ tinh tấn, không quay về với đời sống sung túc. Này các Tỳ khưu, Như Lai là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Hãy lắng tai nghe, này các Tỳ khưu, bất tử đã được chứng đắc, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Khi thực hành theo lời giáo huấn, không bao lâu các thiện nam tử vì mục đích ấy mà đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, các ngươi sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích tối thượng của phạm hạnh, sự kết thúc của phạm hạnh.’ Lần thứ hai, này các Tỳ khưu, nhóm năm vị Tỳ khưu đã nói với Ta rằng: ‘Này hiền hữu Gotama, với oai nghi ấy, với pháp hành ấy, với khổ hạnh ấy, ngài đã không chứng đắc được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, huống nữa là bây giờ ngài sống trong sự sung túc, đã từ bỏ tinh tấn, đã quay về với đời sống sung túc, làm sao có thể chứng đắc được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh?’ Lần thứ hai, này các Tỳ khưu, Ta đã nói với nhóm năm vị Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, Như Lai không sống trong sự sung túc... an trú.’ Lần thứ ba, này các Tỳ khưu, nhóm năm vị Tỳ khưu đã nói với Ta rằng: ‘Này hiền hữu Gotama, với oai nghi ấy, với pháp hành ấy, với khổ hạnh ấy, ngài đã không chứng đắc được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh, huống nữa là bây giờ ngài sống trong sự sung túc, đã từ bỏ tinh tấn, đã quay về với đời sống sung túc, làm sao có thể chứng đắc được pháp thượng nhân, tri kiến thù thắng xứng bậc Thánh?’

“Khi được nói như vậy, này các Tỳ khưu, Ta đã nói với nhóm năm vị Tỳ khưu rằng: ‘Này các Tỳ khưu, các ngươi có nhớ rằng trước đây Ta đã từng nói lời như thế này chưa?’ ‘Thưa không, bạch Thế Tôn.’ ‘Này các Tỳ khưu, Như Lai là bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Hãy lắng tai nghe, này các Tỳ khưu, bất tử đã được chứng đắc, Ta sẽ giáo huấn, Ta sẽ thuyết Pháp. Khi thực hành theo lời giáo huấn, không bao lâu các thiện nam tử vì mục đích ấy mà đã chân chánh từ bỏ gia đình, sống đời không gia đình, các ngươi sẽ tự mình với thắng trí chứng ngộ, chứng đạt và an trú ngay trong hiện tại mục đích tối thượng của phạm hạnh, sự kết thúc của phạm hạnh.’

“Này các Tỳ khưu, Ta đã có thể làm cho nhóm năm vị Tỳ khưu hiểu được. Này các Tỳ khưu, khi Ta thuyết giảng cho hai vị Tỳ khưu, thì ba vị đi khất thực. Vật thực mà ba vị Tỳ khưu đi khất thực mang về, sáu người chúng ta dùng để sống qua ngày. Này các Tỳ khưu, khi Ta thuyết giảng cho ba vị Tỳ khưu, thì hai vị đi khất thực. Vật thực mà hai vị Tỳ khưu đi khất thực mang về, sáu người chúng ta dùng để sống qua ngày. Này các Tỳ khưu, khi nhóm năm vị Tỳ khưu được Ta thuyết giảng như vậy, được Ta giáo huấn như vậy, tự mình có bản chất phải sanh, sau khi thấy được sự nguy hiểm trong các pháp có bản chất phải sanh, trong khi tìm cầu trạng thái không sanh, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết Bàn, đã chứng ngộ được trạng thái không sanh, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết Bàn. Tự mình có bản chất phải già, sau khi thấy được sự nguy hiểm trong các pháp có bản chất phải già, trong khi tìm cầu trạng thái không già, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết Bàn, đã chứng ngộ được trạng thái không già, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết Bàn. Tự mình có bản chất phải bệnh... Tự mình có bản chất phải chết... Tự mình có bản chất sầu muộn... Tự mình có bản chất ô nhiễm, sau khi thấy được sự nguy hiểm trong các pháp có bản chất ô nhiễm, trong khi tìm cầu trạng thái không ô nhiễm, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết Bàn, đã chứng ngộ được trạng thái không ô nhiễm, vô thượng, an ổn khỏi các ách縛, tức là Niết Bàn. Và tri kiến đã khởi lên nơi các vị ấy: ‘Sự giải thoát của chúng ta là bất động, đây là kiếp sống cuối cùng, nay không còn tái sanh nữa.’”

287. “Này các Tỳ khưu, có năm loại dục trưởng dưỡng này. Thế nào là năm? Các sắc pháp khả ái, khả hỷ, khả ý, dễ thương, liên hệ đến dục, hấp dẫn, được nhận biết qua mắt; các âm thanh được nhận biết qua tai... các hương được nhận biết qua mũi... các vị được nhận biết qua lưỡi... các vật xúc chạm khả ái, khả hỷ, khả ý, dễ thương, liên hệ đến dục, hấp dẫn, được nhận biết qua thân. Này các Tỳ khưu, đây là năm loại dục trưởng dưỡng. Này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào thọ hưởng năm loại dục trưởng dưỡng này trong khi bị trói buộc, say đắm, chìm ngập, không thấy sự nguy hiểm, không có trí tuệ về sự thoát ly, họ cần được hiểu như sau: ‘Đã gặp bất hạnh, đã gặp tai họa, bị Ác Ma tùy ý sử dụng.’ Ví như, này các Tỳ khưu, một con nai rừng bị trói, nằm trên một đống bẫy rập. Nó cần được hiểu như sau: ‘Đã gặp bất hạnh, đã gặp tai họa, bị người thợ săn tùy ý sử dụng. Và khi người thợ săn đến, nó sẽ không thể đi đến nơi nó muốn.’ Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào thọ hưởng năm loại dục trưởng dưỡng này trong khi bị trói buộc, say đắm, chìm ngập, không thấy sự nguy hiểm, không có trí tuệ về sự thoát ly, họ cần được hiểu như sau: ‘Đã gặp bất hạnh, đã gặp tai họa, bị Ác Ma tùy ý sử dụng.’ Và này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào thọ hưởng năm loại dục trưởng dưỡng này trong khi không bị trói buộc, không say đắm, không chìm ngập, thấy được sự nguy hiểm, có trí tuệ về sự thoát ly, họ cần được hiểu như sau: ‘Không gặp bất hạnh, không gặp tai họa, không bị Ác Ma tùy ý sử dụng.’”

“Ví như, này các Tỳ khưu, một con nai rừng không bị trói, nằm trên một đống bẫy rập. Nó cần được hiểu như sau: ‘Không gặp bất hạnh, không gặp tai họa, không bị người thợ săn tùy ý sử dụng. Và khi người thợ săn đến, nó sẽ có thể đi đến nơi nó muốn.’ Cũng vậy, này các Tỳ khưu, bất cứ Sa-môn hay Bà-la-môn nào thọ hưởng năm loại dục trưởng dưỡng này trong khi không bị trói buộc, không say đắm, không chìm ngập, thấy được sự nguy hiểm, có trí tuệ về sự thoát ly, họ cần được hiểu như sau: ‘Không gặp bất hạnh, không gặp tai họa, không bị Ác Ma tùy ý sử dụng.’”

“Ví như, này các Tỳ khưu, một con nai rừng đi lại trong rừng, trong chốn hoang dã, nó đi lại một cách tin tưởng, đứng một cách tin tưởng, ngồi một cách tin tưởng, nằm một cách tin tưởng. Vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì nó ở ngoài tầm của người thợ săn. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ly dục, ly các pháp bất thiện, chứng và trú thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, có tầm có tứ. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là: đã làm cho Ác Ma bị mù, không còn dấu vết, đã phá hủy con mắt của Ác Ma, đã đi vào nơi Ác Ma không thể thấy.”

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu làm cho tầm và tứ lắng dịu, chứng và trú thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là... đã đi vào nơi Ác Ma không thể thấy.”

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ly hỷ, trú xả, chánh niệm, tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là ‘xả niệm lạc trú,’ chứng và trú thiền thứ ba. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là... đã đi vào nơi Ác Ma không thể thấy.”

“Lại nữa, này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu xả lạc, xả khổ, chấm dứt hỷ và ưu đã có từ trước, chứng và trú thiền thứ tư, không khổ không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là... đã đi vào nơi Ác Ma không thể thấy.”

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu do hoàn toàn vượt qua các sắc tưởng, do chấm dứt các đối ngại tưởng, do không tác ý đến các tưởng sai biệt, nghĩ rằng: ‘Hư không là vô biên,’ chứng và trú Không Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, vị này được gọi là... cho đến... kẻ ác ma.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu do hoàn toàn vượt qua Không Vô Biên Xứ, nghĩ rằng: ‘Thức là vô biên,’ chứng và trú Thức Vô Biên Xứ. Này các Tỳ khưu, vị này được gọi là... cho đến... kẻ ác ma.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu do hoàn toàn vượt qua Thức Vô Biên Xứ, nghĩ rằng: ‘Không có gì cả,’ chứng và trú Vô Sở Hữu Xứ. Này các Tỳ khưu, vị này được gọi là... cho đến... kẻ ác ma.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu do hoàn toàn vượt qua Vô Sở Hữu Xứ, chứng và trú Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ. Này các Tỳ khưu, vị này được gọi là... cho đến... kẻ ác ma.

Này các Tỳ khưu, lại nữa, vị Tỳ khưu do hoàn toàn vượt qua Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, chứng và trú Diệt Thọ Tưởng Định, và sau khi thấy bằng trí tuệ, các lậu hoặc của vị ấy được đoạn tận. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là đã làm cho Ma vương bị mù, không còn dấu vết, đã hủy diệt mắt của Ma vương, đã đi đến chỗ kẻ ác ma không thấy được. Vị ấy đã vượt qua sự dính mắc trong đời. Vị ấy đi không sợ hãi, đứng không sợ hãi, ngồi không sợ hãi, nằm không sợ hãi. Do vì sao vậy? Này các Tỳ khưu, vì vị ấy đã đi ra ngoài tầm của kẻ ác ma.

Thế Tôn đã thuyết giảng như vậy. Các tỳ-khưu ấy hoan hỷ, tán dương lời Thế Tôn dạy.

Kinh Pāsarāsi (Đống Bẫy Sập), kinh thứ sáu, kết thúc.