4. Kinh Trạm Xe

252. Tôi đã nghe như vầy – một thời, đức Thế Tôn trú tại Rājagaha, trong Trúc Lâm, nơi Kalandakanivāpa. Khi ấy, nhiều vị tỳ khưu quê ở Jātibhūmi, sau khi đã an cư mùa mưa tại Jātibhūmi, đã đi đến nơi đức Thế Tôn ngự; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Trong khi các vị tỳ khưu ấy đang ngồi một bên, đức Thế Tôn đã nói điều này:

“Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào ở tại quê hương được các vị Tỳ khưu đồng phạm hạnh ở tại quê hương tán thán như vầy: ‘Vị ấy tự mình thiểu dục và nói về thiểu dục cho các Tỳ khưu; tự mình tri túc và nói về tri túc cho các Tỳ khưu; tự mình sống độc cư và nói về độc cư cho các Tỳ khưu; tự mình không giao du và nói về không giao du cho các Tỳ khưu; tự mình tinh cần tinh tấn và nói về tinh cần tinh tấn cho các Tỳ khưu; tự mình đầy đủ giới hạnh và nói về sự đầy đủ giới hạnh cho các Tỳ khưu; tự mình đầy đủ định và nói về sự đầy đủ định cho các Tỳ khưu; tự mình đầy đủ tuệ và nói về sự đầy đủ tuệ cho các Tỳ khưu; tự mình đầy đủ giải thoát và nói về sự đầy đủ giải thoát cho các Tỳ khưu; tự mình đầy đủ giải thoát tri kiến và nói về sự đầy đủ giải thoát tri kiến cho các Tỳ khưu; là người khuyên dạy, chỉ bảo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị đồng phạm hạnh’?” “Bạch Thế Tôn, Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, ở tại quê hương được các vị Tỳ khưu đồng phạm hạnh ở tại quê hương tán thán như vầy: ‘Vị ấy tự mình thiểu dục và nói về thiểu dục cho các Tỳ khưu; tự mình tri túc... cho đến... là người khuyên dạy, chỉ bảo, khích lệ, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ các vị đồng phạm hạnh’.”

253. Lúc bấy giờ, Tôn giả Sāriputta đang ngồi không xa Thế Tôn. Rồi Tôn giả Sāriputta khởi lên ý nghĩ này: ‘Thật là một điều may mắn cho Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī! Thật là một điều may mắn lớn cho Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, người mà các vị đồng phạm hạnh có trí tuệ đã lần lượt tán thán các đức hạnh trước mặt Bậc Đạo Sư, và Bậc Đạo Sư cũng đã tùy hỷ. Mong rằng có một lúc nào đó, chúng ta có thể được gặp Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī. Mong rằng có thể có một cuộc trò chuyện nào đó’.

254. Rồi Thế Tôn, sau khi ở tại Rājagaha cho đến khi mãn ý, đã lên đường du hành đến Sāvatthī. Du hành tuần tự, Ngài đã đến Sāvatthī. Tại đó, Thế Tôn trú ở Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika. Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, nghe tin rằng: ‘Nghe nói Thế Tôn đã đến Sāvatthī; Ngài đang trú ở Jetavana, trong khu vườn của Anāthapiṇḍika’.

255. Rồi Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, sau khi dọn dẹp chỗ ở, đã mang y bát và lên đường du hành đến Sāvatthī. Du hành tuần tự, ngài đã đi đến Sāvatthī, đến Jetavana, khu vườn của Anāthapiṇḍika, nơi Thế Tôn đang ở. Sau khi đến, ngài đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Thế Tôn đã chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, đang ngồi một bên, bằng một bài pháp thoại. Rồi Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, sau khi được Thế Tôn chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ bằng một bài pháp thoại, đã hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải, rồi đi đến khu rừng Andhavana để an trú ban ngày.

256. Rồi một Tỳ khưu nào đó đi đến Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, vị ấy nói với Tôn giả Sāriputta rằng: ‘Này hiền giả Sāriputta, vị Tỳ khưu tên là Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, mà ngài đã thường xuyên tán dương, vị ấy sau khi được Thế Tôn chỉ dạy, khuyến khích, làm cho phấn khởi, làm cho hoan hỷ bằng một bài pháp thoại, đã hoan hỷ, tín thọ lời dạy của Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ Thế Tôn, đi nhiễu quanh phía bên phải, rồi đã đi đến khu rừng Andhavana để an trú ban ngày’.

Rồi Tôn giả Sāriputta, một cách vội vã, lấy tấm lót ngồi và đi theo sau lưng Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, mắt không rời khỏi đầu của ngài. Rồi Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, sau khi đi vào khu rừng Andhavana, đã ngồi xuống dưới một gốc cây để an trú ban ngày. Tôn giả Sāriputta cũng đi vào khu rừng Andhavana và ngồi xuống dưới một gốc cây để an trú ban ngày.

Rồi Tôn giả Sāriputta, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi nơi độc cư, đã đi đến Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī; sau khi đến, ngài đã cùng Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, trao đổi những lời chào hỏi thân thiện. Sau khi trao đổi những lời chào hỏi thân thiện và đáng ghi nhớ, ngài ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Sāriputta đã nói với Tôn giả Puṇṇa, con của bà Mantāṇī, điều này:

257. “Thưa hiền giả, có phải ngài sống đời phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Thế Tôn không?”

“Thưa hiền giả, có phải ngài sống đời phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Thế Tôn là vì mục đích thanh lọc giới hạnh không?”

“Không phải vậy, thưa hiền giả.”

“Vậy thưa hiền giả, có phải ngài sống đời phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Thế Tôn là vì mục đích thanh lọc tâm không?”

“Không phải vậy, thưa hiền giả.”

“Thưa hiền giả, có phải ngài sống đời phạm hạnh dưới sự chỉ dạy của Thế Tôn là vì mục đích thanh lọc tri kiến không?”

“Không phải vậy, thưa hiền giả.”

“Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích đoạn nghi thanh tịnh chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích đạo tri kiến thanh tịnh chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích tri kiến thanh tịnh chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích giới thanh tịnh chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích tâm thanh tịnh chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải là vì mục đích kiến thanh tịnh... vì mục đích đoạn nghi thanh tịnh... vì mục đích đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh... vì mục đích đạo tri kiến thanh tịnh... Này hiền giả, có phải phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích tri kiến thanh tịnh chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Vậy thì, này hiền giả, phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích gì?” “Thưa hiền giả, phạm hạnh được sống dưới sự chỉ dạy của đức Thế Tôn là vì mục đích vô thủ trước Niết-bàn.”

“Này hiền giả, có phải giới thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải tâm thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải đoạn nghi thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải đạo tri kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải tri kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Này hiền giả, có phải vô thủ trước Niết-bàn là ở ngoài những pháp này chăng?”

“Thưa hiền giả, không phải vậy.”

“Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải giới thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải tâm thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?’... đoạn nghi thanh tịnh... đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh... đạo tri kiến thanh tịnh... ‘Này hiền giả, có phải tri kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Khi được hỏi: ‘Này hiền giả, có phải vô thủ trước Niết-bàn là ở ngoài những pháp này chăng?’ thì hiền giả trả lời: ‘Thưa hiền giả, không phải vậy.’ Vậy thì, này hiền giả, ý nghĩa của lời nói này phải được hiểu như thế nào?”

258. “Này hiền giả, nếu đức Thế Tôn đã tuyên bố giới thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn thì Ngài đã tuyên bố pháp vẫn còn hữu thủ trước là vô thủ trước Niết-bàn. Này hiền giả, nếu đức Thế Tôn đã tuyên bố tâm thanh tịnh... kiến thanh tịnh... đoạn nghi thanh tịnh... đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh... đạo tri kiến thanh tịnh... tri kiến thanh tịnh là vô thủ trước Niết-bàn thì Ngài đã tuyên bố pháp vẫn còn hữu thủ trước là vô thủ trước Niết-bàn. Và này hiền giả, nếu vô thủ trước Niết-bàn là ở ngoài những pháp này thì kẻ phàm phu đã có thể đạt được Niết-bàn. Bởi vì, này hiền giả, kẻ phàm phu là ở ngoài những pháp này. Vì vậy, này hiền giả, tôi sẽ đưa ra một ví dụ cho hiền giả; vì rằng ở đây, có một số người trí hiểu được ý nghĩa của lời nói qua ví dụ.”

259. “Này hiền giả, ví như vua Pasenadi nước Kosala đang trú tại Sāvatthī, lại có công việc khẩn cấp nào đó khởi lên ở Sāketa. Giữa Sāvatthī và Sāketa, người ta cho chuẩn bị sẵn bảy cỗ xe trạm. Này hiền giả, khi ấy, vua Pasenadi nước Kosala sau khi rời khỏi Sāvatthī, từ cổng hoàng cung, ngài sẽ lên cỗ xe trạm thứ nhất. Nhờ cỗ xe trạm thứ nhất, ngài sẽ đến được cỗ xe trạm thứ hai. Ngài sẽ bỏ cỗ xe trạm thứ nhất và lên cỗ xe trạm thứ hai. Nhờ cỗ xe trạm thứ hai, ngài sẽ đến được cỗ xe trạm thứ ba. Ngài sẽ bỏ cỗ xe trạm thứ hai và lên cỗ xe trạm thứ ba. Nhờ cỗ xe trạm thứ ba, ngài sẽ đến được cỗ xe trạm thứ tư. Ngài sẽ bỏ cỗ xe trạm thứ ba và lên cỗ xe trạm thứ tư. Nhờ cỗ xe trạm thứ tư, ngài sẽ đến được cỗ xe trạm thứ năm. Ngài sẽ bỏ cỗ xe trạm thứ tư và lên cỗ xe trạm thứ năm. Nhờ cỗ xe trạm thứ năm, ngài sẽ đến được cỗ xe trạm thứ sáu. Ngài sẽ bỏ cỗ xe trạm thứ năm và lên cỗ xe trạm thứ sáu. Nhờ cỗ xe trạm thứ sáu, ngài sẽ đến được cỗ xe trạm thứ bảy. Ngài sẽ bỏ cỗ xe trạm thứ sáu và lên cỗ xe trạm thứ bảy. Nhờ cỗ xe trạm thứ bảy, ngài sẽ đến được Sāketa, ngay tại cổng hoàng cung. Khi ngài đã đến cổng hoàng cung, bạn bè, bộ trưởng, quyến thuộc và thân thích sẽ hỏi ngài như sau: ‘Tâu đại vương, có phải ngài đã từ Sāvatthī đến cổng hoàng cung ở Sāketa bằng cỗ xe trạm này không?’ Này hiền giả, vua Pasenadi nước Kosala phải trả lời như thế nào để được xem là trả lời đúng đắn?”

“Này hiền giả, vua Pasenadi nước Kosala, khi trả lời như vầy, sẽ được xem là trả lời đúng đắn: ‘Khi tôi đang trú tại Sāvatthī, có một công việc khẩn cấp khởi lên ở Sāketa. Giữa Sāvatthī và Sāketa, người ta đã chuẩn bị sẵn cho tôi bảy cỗ xe trạm. Khi ấy, sau khi rời khỏi Sāvatthī, từ cổng hoàng cung, tôi đã lên cỗ xe trạm thứ nhất. Nhờ cỗ xe trạm thứ nhất, tôi đã đến được cỗ xe trạm thứ hai. Tôi đã bỏ cỗ xe trạm thứ nhất và lên cỗ xe trạm thứ hai. Nhờ cỗ xe trạm thứ hai, tôi đã đến được cỗ xe trạm thứ ba. Tôi đã bỏ cỗ xe trạm thứ hai và lên cỗ xe trạm thứ ba. Nhờ cỗ xe trạm thứ ba, tôi đã đến được cỗ xe trạm thứ tư. Tôi đã bỏ cỗ xe trạm thứ ba và lên cỗ xe trạm thứ tư. Nhờ cỗ xe trạm thứ tư, tôi đã đến được cỗ xe trạm thứ năm. Tôi đã bỏ cỗ xe trạm thứ tư và lên cỗ xe trạm thứ năm. Nhờ cỗ xe trạm thứ năm, tôi đã đến được cỗ xe trạm thứ sáu. Tôi đã bỏ cỗ xe trạm thứ năm và lên cỗ xe trạm thứ sáu. Nhờ cỗ xe trạm thứ sáu, tôi đã đến được cỗ xe trạm thứ bảy. Tôi đã bỏ cỗ xe trạm thứ sáu và lên cỗ xe trạm thứ bảy. Nhờ cỗ xe trạm thứ bảy, tôi đã đến được Sāketa, ngay tại cổng hoàng cung.’ Này hiền giả, vua Pasenadi nước Kosala, khi trả lời như vậy, sẽ được xem là trả lời đúng đắn.”

“Này hiền giả, cũng tương tự như vậy, giới thanh tịnh chỉ có mục đích là tâm thanh tịnh; tâm thanh tịnh chỉ có mục đích là kiến thanh tịnh; kiến thanh tịnh chỉ có mục đích là đoạn nghi thanh tịnh; đoạn nghi thanh tịnh chỉ có mục đích là đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh; đạo phi đạo tri kiến thanh tịnh chỉ có mục đích là đạo tri kiến thanh tịnh; đạo tri kiến thanh tịnh chỉ có mục đích là tri kiến thanh tịnh; tri kiến thanh tịnh chỉ có mục đích là vô thủ trước bát-niết-bàn. Này hiền giả, phạm hạnh này được sống dưới sự chỉ dạy của Thế Tôn là vì mục đích vô thủ trước bát-niết-bàn.”

260. Khi được nói như vậy, Tôn giả Sāriputta nói với Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta rằng: “Thưa Tôn giả, ngài tên là gì, và các vị đồng phạm hạnh biết đến ngài qua danh xưng nào?” “Thưa hiền giả, tên của tôi là Puṇṇa, và các vị đồng phạm hạnh biết đến tôi là con của bà Mantāṇī.” “Thật vi diệu, thưa hiền giả! Thật hy hữu, thưa hiền giả! Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta đã tuần tự giải đáp những câu hỏi vô cùng thâm sâu, giống như một vị thinh văn đệ tử đa văn, người đã thấu hiểu đúng đắn giáo pháp của Bậc Đạo Sư. Thật là một lợi ích cho các vị đồng phạm hạnh, thật là một lợi ích lớn lao cho các vị đồng phạm hạnh, những ai được diện kiến Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta, được thân cận Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta! Ngay cả nếu các vị đồng phạm hạnh đội Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta trên đầu bằng một chiếc khăn xếp mà được diện kiến, được thân cận ngài, thì đó cũng là một lợi ích cho họ, một lợi ích lớn lao cho họ. Thật là một lợi ích cho chúng ta, thật là một lợi ích lớn lao cho chúng ta, khi chúng ta được diện kiến Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta, được thân cận Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta!”

Khi được nói vậy, Tôn giả Puṇṇa Mantāṇiputta nói với Tôn giả Sāriputta điều này: "Tôn giả tên là gì, và các vị đồng phạm hạnh biết Tôn giả như thế nào?" "Này hiền giả, tên của tôi là Upatissa; và các vị đồng phạm hạnh biết tôi là Sāriputta." "Thưa ngài, thật vậy, khi đang đàm luận cùng với một vị đệ tử sánh ngang với bậc Đạo Sư, chúng tôi đã không biết đó là 'Tôn giả Sāriputta'. Nếu quả thật chúng tôi biết đó là 'Tôn giả Sāriputta', thì chừng ấy lời nói cũng đã không khởi lên nơi chúng tôi. Thật hy hữu, hiền giả! Thật vi diệu, hiền giả! Giống như một vị đệ tử đa văn, biết rõ giáo pháp của bậc Đạo Sư một cách chân chánh, cũng vậy, Tôn giả Sāriputta đã hỏi những câu hỏi vô cùng thâm sâu, sau khi đã suy xét, suy xét. Thật là lợi ích cho các vị đồng phạm hạnh, thật là lợi ích lớn lao cho các vị đồng phạm hạnh, những vị được diện kiến Tôn giả Sāriputta, được thân cận Tôn giả Sāriputta. Và nếu các vị đồng phạm hạnh đội Tôn giả Sāriputta trên đầu bằng một cái khăn đệm mà được diện kiến, được thân cận, thì đó cũng là lợi ích cho họ, cũng là lợi ích lớn lao cho họ. Cũng là lợi ích cho chúng tôi, cũng là lợi ích lớn lao cho chúng tôi, vì chúng tôi được diện kiến Tôn giả Sāriputta, được thân cận Tôn giả Sāriputta."

Như vậy, cả hai vị đại long tượng ấy đã cùng nhau hoan hỷ lời khéo nói của nhau.

Kinh Trạm Xe (Rathavinīta), kinh thứ tư, đã kết thúc.