10. Kinh An Trú Tầm

216. Tôi nghe như vầy – một thời, Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Tại đó, Thế Tôn gọi các Tỳ khưu: “Này các Tỳ khưu”. “Bạch Thế Tôn”, các Tỳ khưu ấy vâng đáp Thế Tôn. Thế Tôn nói điều này:

Này các tỳ khưu, vị tỳ khưu chuyên tâm vào tăng thượng tâm nên thỉnh thoảng tác ý đến năm tướng. Năm tướng ấy là gì? Này các tỳ khưu, ở đây, khi vị tỳ khưu y cứ vào một tướng nào, tác ý đến một tướng nào, mà các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được sanh khởi, thì này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy nên tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện thay vì tướng ấy. Khi vị ấy tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện thay vì tướng ấy, thì các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được từ bỏ, đi đến chỗ chấm dứt. Do sự từ bỏ các tư duy ấy, nội tâm được an trú, lắng dịu, chuyên nhất, và định tĩnh. Này các tỳ khưu, ví như người thợ mộc lành nghề hay người học việc của thợ mộc dùng cái nêm nhỏ để đánh bật, để lấy ra, để loại bỏ cái nêm lớn; tương tự như thế, này các tỳ khưu, khi vị tỳ khưu y cứ vào một tướng nào, tác ý đến một tướng nào, mà các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được sanh khởi, thì này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy nên tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện thay vì tướng ấy. Khi vị ấy tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện thay vì tướng ấy, thì các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được từ bỏ, đi đến chỗ chấm dứt. Do sự từ bỏ các tư duy ấy, nội tâm được an trú, lắng dịu, chuyên nhất, và định tĩnh.

217. Này các tỳ khưu, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện thay vì tướng ấy, mà các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si vẫn cứ sanh khởi, thì này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy nên quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy rằng: ‘Quả thật, các tư duy này là bất thiện; quả thật, các tư duy này là có tội lỗi; quả thật, các tư duy này có kết quả là đau khổ.’ Khi vị ấy quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy, thì các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được từ bỏ, đi đến chỗ chấm dứt. Do sự từ bỏ các tư duy ấy, nội tâm được an trú, lắng dịu, chuyên nhất, và định tĩnh. Này các tỳ khưu, ví như người nữ hay người nam, trẻ trung, thanh xuân, thích trang điểm, sẽ cảm thấy lo lắng, hổ thẹn, và ghê tởm nếu có xác rắn, hoặc xác chó, hoặc xác người bị cột vào cổ; tương tự như thế, này các tỳ khưu, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện thay vì tướng ấy, mà các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si vẫn cứ sanh khởi, thì này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy nên quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy rằng: ‘Quả thật, các tư duy này là bất thiện; quả thật, các tư duy này là có tội lỗi; quả thật, các tư duy này có kết quả là đau khổ.’ Khi vị ấy quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy, thì các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được từ bỏ, đi đến chỗ chấm dứt. Do sự từ bỏ các tư duy ấy, nội tâm được an trú, lắng dịu, chuyên nhất, và định tĩnh.

218. Này các tỳ khưu, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy, mà các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si vẫn cứ sanh khởi, thì này các tỳ khưu, vị tỳ khưu ấy nên thực hành việc không nhớ nghĩ, không tác ý đến các tư duy ấy. Khi vị ấy thực hành việc không nhớ nghĩ, không tác ý đến các tư duy ấy, thì các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si được từ bỏ, đi đến chỗ chấm dứt. Do sự từ bỏ các tư duy ấy, nội tâm được an trú, lắng dịu, chuyên nhất, và định tĩnh. Này các tỳ khưu, ví như người có mắt sáng không muốn nhìn thấy các sắc pháp đi vào tầm mắt; người ấy có thể nhắm mắt lại hoặc nhìn đi nơi khác. Tương tự như thế, này các tỳ khưu, nếu trong khi vị tỳ khưu ấy đang quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy, mà các tư duy bất thiện xấu ác có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si vẫn cứ sanh khởi, thì các tư duy ấy được từ bỏ, đi đến chỗ chấm dứt. Do sự từ bỏ các tư duy ấy, nội tâm được an trú, lắng dịu, chuyên nhất, và định tĩnh.

219. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu ấy, trong khi không nhớ nghĩ, không tác ý đến các tầm ấy, mà các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên, thì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy nên tác ý đến nền tảng của sự tạo tác các tầm ấy. Khi vị ấy tác ý đến nền tảng của sự tạo tác các tầm ấy, thì các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được đoạn trừ, chúng đi đến chỗ chấm dứt. Do sự đoạn trừ chúng, tâm an trú, lắng xuống, trở nên nhất tâm, được định tĩnh ngay trong nội tâm. Này các Tỳ khưu, ví như một người đang đi nhanh. Người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Tại sao ta lại đi nhanh? Hay là ta nên đi chậm lại.’ Rồi người ấy đi chậm lại. Người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Tại sao ta lại đi chậm? Hay là ta nên đứng lại.’ Rồi người ấy đứng lại. Người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Tại sao ta lại đứng? Hay là ta nên ngồi xuống.’ Rồi người ấy ngồi xuống. Người ấy có thể suy nghĩ như sau: ‘Tại sao ta lại ngồi? Hay là ta nên nằm xuống.’ Rồi người ấy nằm xuống. Này các Tỳ khưu, như vậy người ấy đã từ bỏ oai nghi thô thiển hơn để thực hành oai nghi vi tế hơn. Cũng vậy, này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu ấy, trong khi không nhớ nghĩ, không tác ý đến các tầm ấy, mà các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên, thì chúng được đoạn trừ, chúng đi đến chỗ chấm dứt. Do sự đoạn trừ chúng, tâm an trú, lắng xuống, trở nên nhất tâm, được định tĩnh ngay trong nội tâm.

220. Này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu ấy, trong khi tác ý đến nền tảng của sự tạo tác các tầm ấy, mà các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên, thì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy nên nghiến răng, lưỡi chạm vào vòm miệng, dùng tâm để đàn áp, đè nén, làm khổ não tâm. Khi vị ấy nghiến răng, lưỡi chạm vào vòm miệng, dùng tâm để đàn áp, đè nén, làm khổ não tâm, thì các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được đoạn trừ, chúng đi đến chỗ chấm dứt. Do sự đoạn trừ chúng, tâm an trú, lắng xuống, trở nên nhất tâm, được định tĩnh ngay trong nội tâm. Này các Tỳ khưu, ví như một người đàn ông khỏe mạnh nắm lấy một người đàn ông yếu hơn ở đầu, hoặc ở cổ, hoặc ở vai rồi đàn áp, đè nén, làm cho khổ não; cũng vậy, này các Tỳ khưu, nếu vị Tỳ khưu ấy, trong khi tác ý đến nền tảng của sự tạo tác các tầm ấy, mà các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si vẫn khởi lên, thì này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu ấy nên nghiến răng, lưỡi chạm vào vòm miệng, dùng tâm để đàn áp, đè nén, làm khổ não tâm. Khi vị ấy nghiến răng, lưỡi chạm vào vòm miệng, dùng tâm để đàn áp, đè nén, làm khổ não tâm, thì các tầm ác, bất thiện liên hệ đến tham, liên hệ đến sân, liên hệ đến si được đoạn trừ, chúng đi đến chỗ chấm dứt. Do sự đoạn trừ chúng, tâm an trú, lắng xuống, trở nên nhất tâm, được định tĩnh ngay trong nội tâm.

221. Này các Tỳ khưu, khi một vị Tỳ khưu, do nương vào một tướng nào đó, do tác ý đến một tướng nào đó, mà khởi lên các tư duy bất thiện, xấu xa, có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si, thì vị ấy, từ tướng ấy, nên tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện. Khi vị ấy tác ý đến một tướng khác có liên quan đến thiện, thì các tư duy bất thiện, xấu xa, có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si liền được đoạn trừ, đi đến hoại diệt. Do sự đoạn trừ chúng, nội tâm được an trú, lắng dịu, nhất tâm, và định tĩnh. Vị ấy cũng nên quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy. Khi vị ấy quán xét sự nguy hại của các tư duy ấy, thì các tư duy bất thiện, xấu xa, có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si liền được đoạn trừ, đi đến hoại diệt. Do sự đoạn trừ chúng, nội tâm được an trú, lắng dịu, nhất tâm, và định tĩnh. Vị ấy cũng nên đi đến chỗ không nhớ, không tác ý đến các tư duy ấy. Khi vị ấy đi đến chỗ không nhớ, không tác ý đến các tư duy ấy, thì các tư duy bất thiện, xấu xa, có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si liền được đoạn trừ, đi đến hoại diệt. Do sự đoạn trừ chúng, nội tâm được an trú, lắng dịu, nhất tâm, và định tĩnh. Vị ấy cũng nên tác ý đến sự an tịnh hành tướng của các tư duy ấy. Khi vị ấy tác ý đến sự an tịnh hành tướng của các tư duy ấy, thì các tư duy bất thiện, xấu xa, có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si liền được đoạn trừ, đi đến hoại diệt. Do sự đoạn trừ chúng, nội tâm được an trú, lắng dịu, nhất tâm, và định tĩnh. Vị ấy nên nghiến răng, ép lưỡi lên nóc họng, dùng tâm chế ngự, nhiếp phục, và đả phá tâm. Khi vị ấy nghiến răng, ép lưỡi lên nóc họng, dùng tâm chế ngự, nhiếp phục, và đả phá tâm, thì các tư duy bất thiện, xấu xa, có liên quan đến tham, có liên quan đến sân, có liên quan đến si liền được đoạn trừ, đi đến hoại diệt. Do sự đoạn trừ chúng, nội tâm được an trú, lắng dịu, nhất tâm, và định tĩnh. Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu này được gọi là người làm chủ các đường lối của tư duy. Vị ấy muốn tư duy về điều gì thì sẽ tư duy về điều đó; không muốn tư duy về điều gì thì sẽ không tư duy về điều đó. Vị ấy đã cắt đứt ái dục, đã tháo bỏ kiết sử, do chánh quán thông kiêu mạn, đã chấm dứt khổ đau.

Thế Tôn đã thuyết như vậy. Các Tỳ khưu ấy hoan hỷ, tín thọ lời Thế Tôn dạy.

Kinh An Tịnh Tư Duy, kinh thứ mười, đã chấm dứt.

Phẩm Tiếng Rống Sư Tử, phẩm thứ hai, đã chấm dứt.

Tiểu kinh Sư Tử Rống và kinh Lông Tóc Dựng Ngược (Đại kinh Sư Tử Rống) là những kinh ưu hạng, kinh Đại Khổ Uẩn, kinh Tiểu Khổ Uẩn, và kinh Suy Xét; kinh Hoang Vu, kinh Rừng Rậm, kinh Cục Mật, kinh Song Tầm, và lại nữa là lời dạy về năm tướng – đó là phẩm kinh.