2. Kinh Giáo Giới Channa

389. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú tại Rājagaha (Vương Xá), trong Trúc Lâm, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Bấy giờ, Tôn giả Sāriputta, Tôn giả Mahācunda, và Tôn giả Channa đang trú tại núi Gijjhakūṭa (Linh Thứu). Và bấy giờ, Tôn giả Channa bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Rồi Tôn giả Sāriputta, vào buổi chiều, sau khi xuất khỏi nơi độc cư, đã đi đến chỗ Tôn giả Mahācunda; sau khi đến, đã nói với Tôn giả Mahācunda rằng: 'Này hiền giả Cunda, chúng ta hãy đi đến chỗ Tôn giả Channa để thăm bệnh.' 'Vâng, thưa hiền giả,' Tôn giả Mahācunda đã đáp lời Tôn giả Sāriputta.

Rồi Tôn giả Sāriputta và Tôn giả Mahācunda đã đi đến chỗ Tôn giả Channa; sau khi đến, đã cùng Tôn giả Channa nói lời chào hỏi thân mật. Sau khi trao đổi những lời thăm hỏi đáng ghi nhớ, họ ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, Tôn giả Sāriputta đã nói với Tôn giả Channa rằng: 'Này hiền giả Channa, hiền giả có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn của hiền giả có thuyên giảm, không tăng trưởng chứ? Sự thuyên giảm có biểu hiện rõ, không phải là sự tăng trưởng chứ?'

Thưa hiền giả Sāriputta, tôi không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của tôi đang tăng trưởng, không thuyên giảm; sự tăng trưởng biểu hiện rõ, không phải là sự thuyên giảm. Thưa hiền giả Sāriputta, ví như một người đàn ông khỏe mạnh dùng một mũi nhọn sắc bén để khoan vào đầu; cũng vậy, thưa hiền giả Sāriputta, những cơn gió dữ dội đang đâm vào đầu tôi. Thưa hiền giả Sāriputta, tôi không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của tôi đang tăng trưởng, không thuyên giảm; sự tăng trưởng biểu hiện rõ, không phải là sự thuyên giảm. Thưa hiền giả Sāriputta, ví như một người đàn ông khỏe mạnh dùng một sợi dây da chắc chắn để siết chặt đầu; cũng vậy, thưa hiền giả Sāriputta, tôi bị những cơn đau đầu dữ dội. Thưa hiền giả Sāriputta, tôi không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của tôi đang tăng trưởng, không thuyên giảm; sự tăng trưởng biểu hiện rõ, không phải là sự thuyên giảm. Thưa hiền giả Sāriputta, ví như một người đồ tể lành nghề hay đệ tử của người đồ tể dùng con dao mổ bò sắc bén để rạch bụng; cũng vậy, thưa hiền giả Sāriputta, những cơn gió dữ dội đang cắt xé bụng tôi. Thưa hiền giả Sāriputta, tôi không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của tôi đang tăng trưởng, không thuyên giảm; sự tăng trưởng biểu hiện rõ, không phải là sự thuyên giảm. Thưa hiền giả Sāriputta, ví như hai người đàn ông khỏe mạnh nắm một người yếu hơn ở hai cánh tay rồi hơ nóng, nướng trên hố than hồng; cũng vậy, thưa hiền giả Sāriputta, có một sự nóng bỏng dữ dội trong thân tôi. Thưa hiền giả Sāriputta, tôi không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn của tôi đang tăng trưởng, không thuyên giảm; sự tăng trưởng biểu hiện rõ, không phải là sự thuyên giảm. Thưa hiền giả Sāriputta, tôi sẽ dùng đến dao, tôi không còn ham sống nữa.

390. Mong Tôn giả Channa đừng dùng đến dao. Mong Tôn giả Channa hãy cố gắng chịu đựng. Chúng tôi mong muốn Tôn giả Channa hãy cố gắng chịu đựng. Nếu Tôn giả Channa không có vật thực thích hợp, tôi sẽ tìm kiếm vật thực thích hợp cho Tôn giả Channa. Nếu Tôn giả Channa không có dược phẩm thích hợp, tôi sẽ tìm kiếm dược phẩm thích hợp cho Tôn giả Channa. Nếu Tôn giả Channa không có người thị giả thích hợp, tôi sẽ chăm sóc cho Tôn giả Channa. Mong Tôn giả Channa đừng dùng đến dao. Mong Tôn giả Channa hãy cố gắng chịu đựng. Chúng tôi mong muốn Tôn giả Channa hãy cố gắng chịu đựng.

Thưa hiền giả Sāriputta, không phải là tôi không có vật thực thích hợp; không phải là tôi không có dược phẩm thích hợp; không phải là tôi không có người thị giả thích hợp. Hơn nữa, thưa hiền giả Sāriputta, tôi đã hầu hạ bậc Đạo Sư trong một thời gian dài với tâm hoan hỷ, không phải với tâm không hoan hỷ. Thưa hiền giả Sāriputta, đây là điều thích hợp cho một người đệ tử, tức là hầu hạ bậc Đạo Sư với tâm hoan hỷ, không phải với tâm không hoan hỷ. 'Tỳ khưu Channa sẽ dùng dao một cách không thể chê trách,' thưa hiền giả Sāriputta, mong hiền giả hãy ghi nhớ điều này như vậy. 'Chúng tôi muốn hỏi Tôn giả Channa một vài điều, nếu Tôn giả Channa cho phép để trả lời câu hỏi.' 'Thưa hiền giả Sāriputta, xin cứ hỏi, sau khi nghe, tôi sẽ biết.'

391. Này hiền giả Channa, đối với con mắt, nhãn thức, và các pháp do nhãn thức nhận biết, hiền giả có xem xét rằng: 'Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi' không? Này hiền giả Channa, đối với tai, nhĩ thức... này hiền giả Channa, đối với mũi, tỷ thức... này hiền giả Channa, đối với lưỡi, thiệt thức... này hiền giả Channa, đối với thân, thân thức... này hiền giả Channa, đối với ý, ý thức, và các pháp do ý thức nhận biết, hiền giả có xem xét rằng: 'Cái này là của tôi, cái này là tôi, cái này là tự ngã của tôi' không?

‘Này hiền giả Sāriputta, đối với mắt, nhãn thức, và các pháp được nhận biết bở i nhãn thức, tôi quán xét rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngà của tôi’. Này hiền giả Sāriputta, đối với tai... (v.v...)... mũ i... lưỡi... thân... Này hiền giả Sāriputta, đối với ý, ý thức, và các pháp được nhận biết bở i ý thức, tôi quán xét rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngà của tôi’.’

392. “Này hiền giả Channa, ở nơi con mắt, ở nơi nhãn thức, ở nơi các pháp được nhận biết bởi nhãn thức, do thấy gì, do thắng tri gì mà hiền giả quán xét con mắt, nhãn thức, và các pháp được nhận biết bởi nhãn thức rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’? Này hiền giả Channa, ở nơi tai, ở nơi nhĩ thức... Này hiền giả Channa, ở nơi mũi, ở nơi tỷ thức... Này hiền giả Channa, ở nơi lưỡi, ở nơi thiệt thức... Này hiền giả Channa, ở nơi thân, ở nơi thân thức... Này hiền giả Channa, ở nơi ý, ở nơi ý thức, ở nơi các pháp được nhận biết bởi ý thức, do thấy gì, do thắng tri gì mà hiền giả quán xét ý, ý thức, và các pháp được nhận biết bởi ý thức rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’?”

“Này hiền giả Sāriputta, ở nơi con mắt, ở nơi nhãn thức, ở nơi các pháp được nhận biết bởi nhãn thức, do thấy sự đoạn diệt, do thắng tri sự đoạn diệt mà tôi quán xét con mắt, nhãn thức, và các pháp được nhận biết bởi nhãn thức rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Này hiền giả Sāriputta, ở nơi tai, ở nơi nhĩ thức... Này hiền giả Sāriputta, ở nơi mũi, ở nơi tỷ thức... Này hiền giả Sāriputta, ở nơi lưỡi, ở nơi thiệt thức... Này hiền giả Sāriputta, ở nơi thân, ở nơi thân thức... Này hiền giả Sāriputta, ở nơi ý, ở nơi ý thức, ở nơi các pháp được nhận biết bởi ý thức, do thấy sự đoạn diệt, do thắng tri sự đoạn diệt mà tôi quán xét ý, ý thức, và các pháp được nhận biết bởi ý thức rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’.”

393. Khi được nói như vậy, trưởng lão Mahācunda đã nói với trưởng lão Channa điều này: ‘Do vậy, này hiền giả Channa, lời giáo huấn này của Thế Tôn cũng nên được thường xuyên tác ý trong tâm: ‘Đối với người có nương tựa thì có dao động; đối với người không nương tựa thì không có dao động. Khi không có dao động thì có sự an tịnh; khi có sự an tịnh thì không có sự thiên về. Khi không có sự thiên về thì không có sự đến và đi. Khi không có sự đến và đi thì không có sự chết và sanh. Khi không có sự chết và sanh thì không có đời này, không có đời sau, không có ở khoảng giữa cả hai. Đây chính là sự chấm dứt của khổ đau’’. Sau đó, trưởng lão Sāriputta và trưởng lão Mahācunda, sau khi đã khuyên dạy trưởng lão Channa bằng lời giáo huấn này, đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi rồi ra đi.

394. Rồi, không lâu sau khi trưởng lão Sāriputta và trưởng lão Mahācunda ra đi, trưởng lão Channa đã dùng đến dao. Bấy giờ, trưởng lão Sāriputta đi đến chỗ Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, trưởng lão Sāriputta bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, trưởng lão Channa đã dùng đến dao. Sanh thú của vị ấy là gì, đời sau sẽ ra sao?’ ‘Này Sāriputta, chẳng phải tỳ khưu Channa đã tuyên bố ngay trước mặt ông về việc không có đối tượng để tái sanh hay sao?’ ‘Bạch Thế Tôn, có một ngôi làng của người Vajjī tên là Pubbajira. Ở đấy, trưởng lão Channa có những gia đình bạn bè, những gia đình thân hữu, những gia đình đáng được lui tới.’ ‘Này Sāriputta, tỳ khưu Channa có những gia đình bạn bè, những gia đình thân hữu, những gia đình đáng được lui tới ấy. Nhưng này Sāriputta, Ta không nói rằng chỉ với chừng ấy là ‘có đối tượng để tái sanh’. Này Sāriputta, người nào từ bỏ thân này và lại chấp thủ một thân khác, người ấy Ta gọi là ‘có đối tượng để tái sanh’. Điều ấy không có đối với tỳ khưu Channa. ‘Tỳ khưu Channa không có đối tượng để tái sanh đã dùng đến dao’, này Sāriputta, ông hãy ghi nhớ điều này như vậy.’

Thế Tôn đã nói điều này. Trưởng lão Sāriputta, với tâm hoan hỷ, đã tín thọ lời dạy của Thế Tôn.

Kinh Giáo Giới Channa, kinh thứ hai, kết thúc.