1. Kinh Lời Khuyên Dạy Anāthapiṇḍika

383. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở Sāvatthī, tại Jetavana, khu vườn của ông Anāthapiṇḍika. Vào lúc bấy giờ, gia chủ Anāthapiṇḍika bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika gọi một người đàn ông và bảo rằng: “Này người kia, hãy đến đây. Ngươi hãy đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, hãy nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn và thưa rằng: ‘Bạch đức Thế Tôn, gia chủ Anāthapiṇḍika bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Vị ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn.’ Và hãy đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, hãy nhân danh ta, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Sāriputta và thưa rằng: ‘Bạch Tôn giả, gia chủ Anāthapiṇḍika bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Vị ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Sāriputta.’ Và hãy thưa thêm như vầy: ‘Lành thay, bạch Tôn giả, mong Tôn giả Sāriputta vì lòng bi mẫn mà đi đến nhà của gia chủ Anāthapiṇḍika.’”

Người đàn ông ấy vâng lời gia chủ Anāthapiṇḍika: “Vâng, thưa ngài,” rồi đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy bạch với đức Thế Tôn điều này: “Bạch đức Thế Tôn, gia chủ Anāthapiṇḍika bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Vị ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân đức Thế Tôn.” Rồi người ấy đi đến chỗ Tôn giả Sāriputta; sau khi đến, đã đảnh lễ Tôn giả Sāriputta rồi ngồi xuống một bên. Sau khi ngồi xuống một bên, người đàn ông ấy thưa với Tôn giả Sāriputta điều này: “Bạch Tôn giả, gia chủ Anāthapiṇḍika bị bệnh, đau đớn, lâm trọng bệnh. Vị ấy cúi đầu đảnh lễ dưới chân Tôn giả Sāriputta; và thưa thêm như vầy: ‘Lành thay, bạch Tôn giả, mong Tôn giả Sāriputta vì lòng bi mẫn mà đi đến nhà của gia chủ Anāthapiṇḍika.’” Tôn giả Sāriputta đã im lặng nhận lời.

384. Rồi Tôn giả Sāriputta, sau khi đắp y, mang theo y bát, cùng với Tôn giả Ānanda làm thị giả đi theo sau, đã đi đến nhà của gia chủ Anāthapiṇḍika; sau khi đến, ngài ngồi xuống trên chỗ đã soạn sẵn. Sau khi ngồi xuống, Tôn giả Sāriputta nói với gia chủ Anāthapiṇḍika điều này: “Này gia chủ, ông có kham nhẫn được không, có chịu đựng được không? Các cảm thọ đau đớn của ông có thuyên giảm, không tăng thêm chứ? Sự thuyên giảm có được nhận thấy, không phải là sự tăng thêm chứ?”

“Bạch Tôn giả Sāriputta, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm; sự tăng thêm được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm. Ví như, bạch Tôn giả Sāriputta, một người đàn ông khỏe mạnh dùng một cái dùi nhọn đâm vào đầu; cũng vậy, bạch Tôn giả Sāriputta, những cơn gió dữ dội đang đâm vào trong đầu con. Bạch Tôn giả Sāriputta, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm; sự tăng thêm được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm. Ví như, bạch Tôn giả Sāriputta, một người đàn ông khỏe mạnh dùng một sợi dây da chắc chắn siết một vòng quanh đầu; cũng vậy, bạch Tôn giả Sāriputta, có những cơn đau đầu dữ dội nơi con. Bạch Tôn giả Sāriputta, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm; sự tăng thêm được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm. Ví như, bạch Tôn giả Sāriputta, một người đồ tể lành nghề hay đệ tử của người đồ tể dùng dao mổ bò sắc bén cắt xoáy vào bụng; cũng vậy, bạch Tôn giả Sāriputta, những cơn gió dữ dội đang cắt xoáy trong bụng con. Bạch Tôn giả Sāriputta, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm; sự tăng thêm được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm. Ví như, bạch Tôn giả Sāriputta, hai người đàn ông khỏe mạnh nắm một người yếu hơn ở hai cánh tay khác nhau rồi hơ nóng, nướng trên hố than hồng; cũng vậy, bạch Tôn giả Sāriputta, có một sự nóng bỏng dữ dội trong thân con. Bạch Tôn giả Sāriputta, con không kham nhẫn được, không chịu đựng được. Các cảm thọ đau đớn mãnh liệt của con đang tăng thêm, không thuyên giảm; sự tăng thêm được nhận thấy, không phải là sự thuyên giảm.”

385. “Này gia chủ, vì thế ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Ta sẽ không chấp thủ con mắt, và thức nương tựa con mắt sẽ không có đối với ta.’ Này gia chủ, ông nên học tập như vậy.

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ tai, và thức nương tựa nơi tai sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ mũi, và thức nương tựa nơi mũi sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ lưỡi, và thức nương tựa nơi lưỡi sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ thân, và thức nương tựa nơi thân sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ ý, và thức nương tựa nơi ý sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ sắc, và thức nương tựa nơi sắc sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ thanh, … cho đến … tôi sẽ không chấp thủ hương … tôi sẽ không chấp thủ vị … tôi sẽ không chấp thủ xúc … tôi sẽ không chấp thủ pháp, và thức nương tựa nơi pháp sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ nhãn thức, và thức nương tựa nơi nhãn thức sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ nhĩ thức, … tôi sẽ không chấp thủ tỷ thức, … tôi sẽ không chấp thủ thiệt thức, … tôi sẽ không chấp thủ thân thức, … tôi sẽ không chấp thủ ý thức, và thức nương tựa nơi ý thức sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ nhãn xúc, và thức nương tựa nơi nhãn xúc sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ nhĩ xúc, … tôi sẽ không chấp thủ tỷ xúc, … tôi sẽ không chấp thủ thiệt xúc, … tôi sẽ không chấp thủ thân xúc, … tôi sẽ không chấp thủ ý xúc, và thức nương tựa nơi ý xúc sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ thọ do nhãn xúc sanh, và thức nương tựa nơi thọ do nhãn xúc sanh sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ thọ do nhĩ xúc sanh, … tôi sẽ không chấp thủ thọ do tỷ xúc sanh, … tôi sẽ không chấp thủ thọ do thiệt xúc sanh, … tôi sẽ không chấp thủ thọ do thân xúc sanh, … tôi sẽ không chấp thủ thọ do ý xúc sanh, và thức nương tựa nơi thọ do ý xúc sanh sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

386. “Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ địa đại, và thức nương tựa nơi địa đại sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ thủy đại, … tôi sẽ không chấp thủ hỏa đại, … tôi sẽ không chấp thủ phong đại, … tôi sẽ không chấp thủ không đại, … tôi sẽ không chấp thủ thức đại, và thức nương tựa nơi thức đại sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ sắc, và thức nương tựa nơi sắc sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ thọ, … tôi sẽ không chấp thủ tưởng, … tôi sẽ không chấp thủ các hành, … tôi sẽ không chấp thủ thức, và thức nương tựa nơi thức sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

“Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ Không Vô Biên Xứ, và thức nương tựa nơi Không Vô Biên Xứ sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy. Này gia chủ, do vậy, ở đây ông nên học tập như vầy: ‘Tôi sẽ không chấp thủ Thức Vô Biên Xứ, … tôi sẽ không chấp thủ Vô Sở Hữu Xứ, … tôi sẽ không chấp thủ Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, và thức nương tựa nơi Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ sẽ không sanh khởi đối với tôi.’ Này gia chủ, quả thật ông nên học tập như vậy.”

‘Này gia chủ, vì vậy ở đây ông nên tu tập như sau: ‘Ta sẽ không chấp thủ đời này, và thức của ta sẽ không nương tựa vào đời này’. Này gia chủ, ông nên tu tập như vậy. Này gia chủ, vì vậy ở đây ông nên tu tập như sau: ‘Ta sẽ không chấp thủ đời sau, và thức của ta sẽ không nương tựa vào đời sau’. Này gia chủ, ông nên tu tập như vậy. Này gia chủ, vì vậy ở đây ông nên tu tập như sau: ‘Bất cứ những gì được thấy, được nghe, được cảm nhận, được nhận biết, được đạt đến, được tìm cầu, được theo đuổi, được tâm ý suy xét, ta cũng sẽ không chấp thủ vào điều ấy, và thức của ta sẽ không nương tựa vào điều ấy’. Này gia chủ, ông nên tu tập như vậy.’

387. Khi được nói như vậy, gia chủ Anāthapiṇḍika đã khóc, nước mắt tuôn rơi. Bấy giờ, tôn giả Ānanda nói với gia chủ Anāthapiṇḍika điều này: ‘Này gia chủ, có phải ông đang luyến tiếc? Này gia chủ, có phải ông đang chán nản?’ ‘Thưa ngài Ānanda, tôi không luyến tiếc, cũng không chán nản. Nhưng, thưa ngài, trong một thời gian dài tôi đã hầu cận Bậc Đạo Sư và các vị tỳ khưu đáng kính; nhưng tôi chưa từng được nghe một bài pháp thoại như thế này.’ ‘Này gia chủ, bài pháp thoại như thế này không hiển lộ cho hàng tại gia mặc y phục trắng; này gia chủ, bài pháp thoại như thế này chỉ hiển lộ cho những người đã xuất gia.’ ‘Nếu vậy, thưa ngài Sāriputta, mong rằng bài pháp thoại như thế này cũng được hiển lộ cho hàng tại gia mặc y phục trắng. Thưa ngài, có những thiện nam tử thuộc hạng ít bụi trong mắt, vì không được nghe Chánh Pháp nên bị suy thoái; họ sẽ là những người có thể hiểu được Chánh Pháp.’

Bấy giờ, tôn giả Sāriputta và tôn giả Ānanda, sau khi giáo huấn gia chủ Anāthapiṇḍika bằng lời khuyên này, đã đứng dậy khỏi chỗ ngồi và ra đi. Rồi gia chủ Anāthapiṇḍika, không lâu sau khi tôn giả Sāriputta và tôn giả Ānanda ra đi, đã mệnh chung và tái sanh vào cõi trời Tusita. Bấy giờ, vị trời Anāthapiṇḍika, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc tuyệt mỹ, làm cho toàn thể khu vườn Jetavana bừng sáng, đã đi đến nơi Thế Tôn; sau khi đến, đã đảnh lễ Thế Tôn rồi đứng sang một bên. Đứng sang một bên, vị trời Anāthapiṇḍika đã bạch với Thế Tôn bằng những câu kệ:

‘Đây chính là khu vườn Jetavana, nơi chúng hội của các vị ẩn sĩ thường lui tới; nơi trú ngụ của bậc Pháp Vương, là nguồn phát sanh hỷ lạc cho con.

‘Hành nghiệp, minh kiến và chánh pháp, giới hạnh và mạng sống tối thượng; nhờ những điều này mà chúng sanh được thanh tịnh, chứ không phải nhờ dòng dõi hay tài sản.

‘Vì vậy, người hiền trí, khi thấy được lợi ích của chính mình, nên như lý thẩm sát Chánh Pháp; như vậy, vị ấy được thanh tịnh ở nơi đó.

‘Chính ngài Sāriputta, về trí tuệ, giới hạnh, và sự an tịnh; bất cứ vị tỳ khưu nào đã đến bờ kia, ngài cũng là bậc tối thượng trong số ấy.’

Vị trời Anāthapiṇḍika đã nói điều này. Bậc Đạo Sư đã chấp thuận. Bấy giờ, vị trời Anāthapiṇḍika, nghĩ rằng: ‘Bậc Đạo Sư đã chấp thuận cho ta’, đã đảnh lễ Thế Tôn, đi quanh theo hướng bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ.

388. Bấy giờ, Thế Tôn, khi đêm ấy đã qua, đã gọi các vị tỳ khưu: ‘Này các tỳ khưu, đêm nay, một vị trời, vào lúc đêm đã khuya, với dung sắc tuyệt mỹ, làm cho toàn thể khu vườn Jetavana bừng sáng, đã đi đến nơi ta; sau khi đến, đã đảnh lễ ta rồi đứng sang một bên. Đứng sang một bên, vị trời ấy đã bạch với ta bằng những câu kệ:

‘Đây chính là khu vườn Jetavana, nơi chúng hội của các vị ẩn sĩ thường lui tới; nơi trú ngụ của bậc Pháp Vương, là nguồn phát sanh hỷ lạc cho con.

‘Hành nghiệp, minh kiến và chánh pháp, giới hạnh và mạng sống tối thượng; nhờ những điều này mà chúng sanh được thanh tịnh, chứ không phải nhờ dòng dõi hay tài sản.

‘Vì vậy, người hiền trí, khi thấy được lợi ích của chính mình, nên như lý thẩm sát Chánh Pháp; như vậy, vị ấy được thanh tịnh ở nơi đó.

‘Chính ngài Sāriputta, về trí tuệ, giới hạnh, và sự an tịnh; bất cứ vị tỳ khưu nào đã đến bờ kia, ngài cũng là bậc tối thượng trong số ấy.’

‘Này các tỳ khưu, vị trời ấy đã nói điều này. Nghĩ rằng: “Bậc Đạo Sư đã chấp thuận cho ta”, vị ấy đã đảnh lễ ta, đi quanh theo hướng bên phải, rồi biến mất ngay tại chỗ.’

Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda bạch với Thế Tôn điều này: ‘Bạch Thế Tôn, chắc chắn vị trời ấy phải là Anāthapiṇḍika. Bạch Thế Tôn, gia chủ Anāthapiṇḍika đã có lòng tịnh tín đặc biệt đối với tôn giả Sāriputta.’ ‘Lành thay, lành thay, Ānanda! Này Ānanda, trong chừng mực có thể đạt được bằng suy luận, ông đã đạt đến điều đó. Này Ānanda, vị trời ấy chính là Anāthapiṇḍika.’

Thế Tôn đã nói điều này. Tôn giả Ānanda, với tâm ý hoan hỷ, đã vui mừng trước lời dạy của Thế Tôn.

Kinh Giáo Giới Cấp Cô Độc, bài kinh thứ nhất, đã chấm dứt.