12. Kinh Phân Tích về Cúng Dường

376. Tôi nghe như vầy: Một thời, đức Thế Tôn trú ở giữa dân chúng Sakka, tại Kapilavatthu, trong tu viện Nigrodha. Bấy giờ, bà Mahāpajāpati Gotamī mang một cặp y mới đi đến chỗ đức Thế Tôn; sau khi đến, bà đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, bà Mahāpajāpati Gotamī bạch với đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch ngài, cặp y mới này do chính con kéo sợi, chính con dệt, chỉ dành cho đức Thế Tôn. Bạch ngài, xin đức Thế Tôn hãy vì lòng bi mẫn mà thọ nhận cho con.’ Khi được nói vậy, đức Thế Tôn nói với bà Mahāpajāpati Gotamī rằng: ‘Này Gotamī, hãy cúng dường cho Tăng chúng. Khi con cúng dường cho Tăng chúng, thì Như Lai cũng sẽ được cúng dường, và Tăng chúng cũng vậy.’ Lần thứ hai, bà Mahāpajāpati Gotamī bạch với đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch ngài, cặp y mới này do chính con kéo sợi, chính con dệt, chỉ dành cho đức Thế Tôn. Bạch ngài, xin đức Thế Tôn hãy vì lòng bi mẫn mà thọ nhận cho con.’ Lần thứ hai, đức Thế Tôn cũng nói với bà Mahāpajāpati Gotamī rằng: ‘Này Gotamī, hãy cúng dường cho Tăng chúng. Khi con cúng dường cho Tăng chúng, thì Như Lai cũng sẽ được cúng dường, và Tăng chúng cũng vậy.’ Lần thứ ba, bà Mahāpajāpati Gotamī bạch với đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch ngài, cặp y mới này do chính con kéo sợi, chính con dệt, chỉ dành cho đức Thế Tôn. Bạch ngài, xin đức Thế Tôn hãy vì lòng bi mẫn mà thọ nhận cho con.’ Lần thứ ba, đức Thế Tôn cũng nói với bà Mahāpajāpati Gotamī rằng: ‘Này Gotamī, hãy cúng dường cho Tăng chúng. Khi con cúng dường cho Tăng chúng, thì Như Lai cũng sẽ được cúng dường, và Tăng chúng cũng vậy.’

377. Khi được nói như vậy, tôn giả Ānanda đã bạch với đức Thế Tôn rằng: – Kính bạch ngài, xin đức Thế Tôn hãy nhận lấy cặp y mới của bà Mahāpajāpati Gotamī. Kính bạch ngài, bà Mahāpajāpati Gotamī đã có nhiều công ơn đối với đức Thế Tôn, là dì mẫu, là người nuôi nấng, là người dưỡng dục, là người cho sữa; khi mẫu thân của đức Thế Tôn qua đời, bà đã cho đức Thế Tôn bú sữa. Kính bạch ngài, đức Thế Tôn cũng có nhiều công ơn đối với bà Mahāpajāpati Gotamī. Kính bạch ngài, nhờ vào đức Thế Tôn mà bà Mahāpajāpati Gotamī đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng. Kính bạch ngài, nhờ vào đức Thế Tôn mà bà Mahāpajāpati Gotamī đã từ bỏ việc sát sanh, đã từ bỏ việc lấy của không cho, đã từ bỏ việc tà hạnh trong các dục, đã từ bỏ việc nói dối, đã từ bỏ việc dùng các loại rượu men, rượu nấu làm nhân sanh ra sự dể duôi. Kính bạch ngài, nhờ vào đức Thế Tôn mà bà Mahāpajāpati Gotamī đã thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật, đã thành tựu niềm tin bất động đối với Chánh Pháp, đã thành tựu niềm tin bất động đối với Tăng chúng, đã thành tựu các giới đức được các bậc Thánh yêu mến. Kính bạch ngài, nhờ vào đức Thế Tôn mà bà Mahāpajāpati Gotamī không còn hoài nghi về Khổ, không còn hoài nghi về Khổ Tập, không còn hoài nghi về Khổ Diệt, không còn hoài nghi về Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt. Kính bạch ngài, đức Thế Tôn cũng có nhiều công ơn đối với bà Mahāpajāpati Gotamī.

378. – Này Ānanda, điều này là đúng như vậy. Này Ānanda, do một người nhờ vào một người mà đã quy y Phật, đã quy y Pháp, đã quy y Tăng, này Ānanda, Ta không nói rằng người này có thể đền ơn một cách trọn vẹn cho người kia bằng cách đảnh lễ, đứng dậy chào đón, chắp tay, cung kính, cúng dường y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng.

Này Ānanda, do một người nhờ vào một người mà đã từ bỏ việc sát sanh, đã từ bỏ việc lấy của không cho, đã từ bỏ việc tà hạnh trong các dục, đã từ bỏ việc nói dối, đã từ bỏ việc dùng các loại rượu men, rượu nấu làm nhân sanh ra sự dể duôi, này Ānanda, Ta không nói rằng người này có thể đền ơn một cách trọn vẹn cho người kia bằng cách đảnh lễ, đứng dậy chào đón, chắp tay, cung kính, cúng dường y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng.

Này Ānanda, do một người nhờ vào một người mà đã thành tựu niềm tin bất động đối với đức Phật, đối với Chánh Pháp, đối với Tăng chúng, đã thành tựu các giới đức được các bậc Thánh yêu mến, này Ānanda, Ta không nói rằng người này có thể đền ơn một cách trọn vẹn cho người kia bằng cách đảnh lễ, đứng dậy chào đón, chắp tay, cung kính, cúng dường y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng.

Này Ānanda, do một người nhờ vào một người mà không còn hoài nghi về Khổ, không còn hoài nghi về Khổ Tập, không còn hoài nghi về Khổ Diệt, không còn hoài nghi về Con Đường Đưa Đến Khổ Diệt, này Ānanda, Ta không nói rằng người này có thể đền ơn một cách trọn vẹn cho người kia bằng cách đảnh lễ, đứng dậy chào đón, chắp tay, cung kính, cúng dường y, vật thực, sàng tọa, dược phẩm trị bệnh và các vật dụng.

379. – Này Ānanda, có mười bốn sự cúng dường đến cá nhân này. Mười bốn là những gì? Vị ấy dâng cúng đến bậc Như Lai, là bậc A-la-hán, là bậc Chánh Đẳng Giác – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ nhất. Vị ấy dâng cúng đến bậc Độc Giác Phật – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ nhì. Vị ấy dâng cúng đến vị đệ tử của đức Như Lai là bậc A-la-hán – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ ba. Vị ấy dâng cúng đến vị đang thực hành để chứng ngộ quả vị A-la-hán – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ tư. Vị ấy dâng cúng đến bậc Bất Lai – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ năm. Vị ấy dâng cúng đến vị đang thực hành để chứng ngộ quả vị Bất Lai – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ sáu. Vị ấy dâng cúng đến bậc Nhất Lai – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ bảy. Vị ấy dâng cúng đến vị đang thực hành để chứng ngộ quả vị Nhất Lai – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ tám. Vị ấy dâng cúng đến bậc Dự Lưu – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ chín. Vị ấy dâng cúng đến vị đang thực hành để chứng ngộ quả vị Dự Lưu – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ mười. Vị ấy dâng cúng đến người ngoại đạo đã ly tham đối với các dục – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ mười một. Vị ấy dâng cúng đến người phàm phu có giới đức – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ mười hai. Vị ấy dâng cúng đến người phàm phu không có giới đức – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ mười ba. Vị ấy dâng cúng đến loài súc sanh – đây là sự cúng dường đến cá nhân thứ mười bốn.

Này Ānanda, trong các trường hợp ấy, sau khi cúng dường cho loài bàng sanh, sự cúng dường được mong đợi có phước báu gấp trăm lần; sau khi cúng dường cho phàm phu ác giới, sự cúng dường được mong đợi có phước báu gấp ngàn lần; sau khi cúng dường cho phàm phu có giới, sự cúng dường được mong đợi có phước báu gấp trăm ngàn lần; sau khi cúng dường cho người ngoại đạo đã ly tham trong các dục, sự cúng dường được mong đợi có phước báu gấp trăm ngàn ức lần; sau khi cúng dường cho người đang thực hành để chứng ngộ quả Dự Lưu, sự cúng dường được mong đợi có phước báu vô số, vô lượng. Huống nữa là cúng dường cho bậc Dự Lưu, huống nữa là cho người đang thực hành để chứng ngộ quả Nhất Lai, huống nữa là cho bậc Nhất Lai, huống nữa là cho người đang thực hành để chứng ngộ quả Bất Lai, huống nữa là cho bậc Bất Lai, huống nữa là cho người đang thực hành để chứng ngộ quả A-la-hán, huống nữa là cho bậc A-la-hán, huống nữa là cho bậc Độc Giác Phật, huống nữa là cho bậc Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác!

380. Này Ānanda, lại nữa, có bảy sự cúng dường đến Tăng chúng này. Bảy là gì? Vị ấy cúng dường cho cả hai Tăng chúng với đức Phật là vị đứng đầu – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ nhất. Sau khi đức Như Lai đã nhập Niết-bàn, vị ấy cúng dường cho cả hai Tăng chúng – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ hai. Vị ấy cúng dường cho Tăng chúng tỳ khưu – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ ba. Vị ấy cúng dường cho Tăng chúng tỳ khưu ni – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ tư. Vị ấy cúng dường và nói rằng: ‘Xin hãy chỉ định cho tôi chừng này tỳ khưu và tỳ khưu ni từ Tăng chúng’ – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ năm. Vị ấy cúng dường và nói rằng: ‘Xin hãy chỉ định cho tôi chừng này tỳ khưu từ Tăng chúng’ – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ sáu. Vị ấy cúng dường và nói rằng: ‘Xin hãy chỉ định cho tôi chừng này tỳ khưu ni từ Tăng chúng’ – đây là sự cúng dường đến Tăng chúng thứ bảy.

Này Ānanda, lại nữa, trong tương lai sẽ có những người chỉ là dòng dõi tu sĩ, cổ quấn y vàng, là người ác giới, có pháp ác. Người ta sẽ cúng dường đến Tăng chúng nhắm đến những người ác giới ấy. Này Ānanda, ngay cả khi ấy, Ta cũng nói rằng sự cúng dường đến Tăng chúng là vô số, vô lượng. Này Ānanda, Ta không hề nói rằng, bằng bất cứ cách nào, sự cúng dường cá nhân lại có quả lớn hơn sự cúng dường đến Tăng chúng.

381. Này Ānanda, có bốn sự thanh tịnh của cúng dường này. Bốn là gì? Này Ānanda, có sự cúng dường thanh tịnh về phía người cho, không thanh tịnh về phía người nhận. Này Ānanda, có sự cúng dường thanh tịnh về phía người nhận, không thanh tịnh về phía người cho. Này Ānanda, có sự cúng dường không thanh tịnh về phía người cho lẫn không thanh tịnh về phía người nhận. Này Ānanda, có sự cúng dường thanh tịnh về phía người cho và cả về phía người nhận.

Và này Ānanda, thế nào là sự cúng dường thanh tịnh về phía người cho, không thanh tịnh về phía người nhận? Này Ānanda, ở đây, người cho là người có giới, có thiện pháp; còn những người nhận là người ác giới, có pháp ác. Này Ānanda, như vậy là sự cúng dường thanh tịnh về phía người cho, không thanh tịnh về phía người nhận.

Và này Ānanda, thế nào là sự cúng dường thanh tịnh về phía người nhận, không thanh tịnh về phía người cho? Này Ānanda, ở đây, người cho là người ác giới, có pháp ác; còn những người nhận là người có giới, có thiện pháp. Này Ānanda, như vậy là sự cúng dường thanh tịnh về phía người nhận, không thanh tịnh về phía người cho.

Và này Ānanda, thế nào là sự cúng dường không thanh tịnh về phía người cho lẫn không thanh tịnh về phía người nhận? Này Ānanda, ở đây, người cho là người ác giới, có pháp ác; và những người nhận cũng là người ác giới, có pháp ác. Này Ānanda, như vậy là sự cúng dường không thanh tịnh về phía người cho lẫn không thanh tịnh về phía người nhận.

Và này Ānanda, thế nào là sự cúng dường thanh tịnh về phía người cho và cả về phía người nhận? Này Ānanda, ở đây, người cho là người có giới, có thiện pháp; và những người nhận cũng là người có giới, có thiện pháp. Này Ānanda, như vậy là sự cúng dường thanh tịnh về phía người cho và cả về phía người nhận. Này Ānanda, đây là bốn sự thanh tịnh của cúng dường.

Thế Tôn đã nói điều này. Sau khi nói điều này, bậc Thiện Thệ, bậc Đạo Sư lại nói thêm điều này:

Người có giới nào cúng dường cho những người ác giới, với vật thí được thu hoạch đúng pháp, với tâm hết sức trong sạch, tin tưởng vào quả nghiệp cao thượng, sự cúng dường ấy thanh tịnh về phía người cho.

Người ác giới nào cúng dường cho những người có giới, với vật thí được thu hoạch không đúng pháp, với tâm không trong sạch, không tin tưởng vào quả nghiệp cao thượng, sự cúng dường ấy thanh tịnh về phía người nhận.

Người ác giới nào cúng dường cho những người ác giới, với vật thí được thu hoạch không đúng pháp, với tâm không trong sạch, không tin tưởng vào quả nghiệp cao thượng, Ta không nói rằng sự cúng dường ấy có quả lớn.

Người có giới nào cúng dường cho những người có giới, với vật thí được thu hoạch đúng pháp, với tâm hết sức trong sạch, tin tưởng vào quả nghiệp cao thượng, Ta nói rằng sự cúng dường ấy thật sự có quả lớn.

Người đã ly tham nào cúng dường cho những người đã ly tham, với vật thí được thu hoạch đúng pháp, với tâm hết sức trong sạch, tin tưởng vào quả nghiệp cao thượng, Ta nói rằng sự cúng dường ấy thật sự là tối thượng trong các sự cúng dường vật chất.

Kinh Phân Biệt Cúng Dường, thứ mười hai, đã chấm dứt.

Phẩm Phân Biệt, thứ tư, đã chấm dứt.

Phần tóm lược của phẩm ấy: Bhaddeka, Ānanda, và Kaccāna, Lomasakaṅgiya, và Subha; Mahākamma, Saḷāyatana-vibhaṅga, Uddesa, Araṇa, Dhātu, và Sacca.

Kinh Phân Biệt Cúng Dường.