10. Kinh Phân Tích Giới

342. Tôi nghe như vầy: Một thời, Thế Tôn đang du hành trong xứ Magadha, Ngài đã đi đến thành Rājagaha; rồi Ngài đi đến chỗ người thợ gốm Bhaggava; sau khi đến, Ngài nói với người thợ gốm Bhaggava điều này: “Này Bhaggava, nếu ông không phiền, chúng tôi muốn ở lại một đêm trong xưởng.” “Bạch ngài, con không phiền. Nhưng có một vị xuất gia đã đến ở đây trước. Nếu vị ấy cho phép, bạch ngài, xin ngài cứ tự nhiên ở lại.”

Vào lúc ấy, có một thiện nam tử tên là Pukkusāti, vì mục đích hướng đến Thế Tôn, với đức tin đã từ bỏ gia đình, sống không gia đình. Vị ấy đã đến ở trước trong xưởng gốm đó. Bấy giờ, Thế Tôn đi đến chỗ Tôn giả Pukkusāti; sau khi đến, Ngài nói với Tôn giả Pukkusāti điều này: “Này tỳ khưu, nếu ông không phiền, chúng tôi muốn ở lại một đêm trong xưởng.” “Thưa hiền giả, xưởng gốm này rộng rãi. Xin Tôn giả cứ tự nhiên ở lại.”

Bấy giờ, Thế Tôn vào trong xưởng gốm, trải một tấm lót bằng cỏ ở một nơi thích hợp, rồi ngồi xuống, xếp bằng, giữ thân thẳng, an trú chánh niệm trước mặt. Bấy giờ, Thế Tôn đã trải qua phần lớn đêm trong tư thế ngồi. Tôn giả Pukkusāti cũng đã trải qua phần lớn đêm trong tư thế ngồi.

Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: “Thiện nam tử này có oai nghi thật đáng kính tín. Ta hãy hỏi vị ấy.” Bấy giờ, Thế Tôn nói với Tôn giả Pukkusāti điều này: “Này tỳ khưu, ông đã xuất gia vì mục đích hướng đến ai? Ai là thầy của ông? Ông ưa thích giáo pháp của ai?” “Thưa hiền giả, có Sa-môn Gotama, là Thích tử, đã xuất gia từ dòng họ Sakya. Tiếng lành đồn xa về Thế Tôn Gotama ấy như sau: ‘Ngài là Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.’ Tôi đã xuất gia vì mục đích hướng đến Thế Tôn ấy. Thế Tôn ấy là thầy của tôi. Tôi ưa thích giáo pháp của Thế Tôn ấy.” “Này tỳ khưu, hiện nay Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy đang ở đâu?” “Thưa hiền giả, ở các xứ phương bắc, có một thành phố tên là Sāvatthī. Hiện nay Thế Tôn, bậc A-la-hán, Chánh Đẳng Giác ấy đang ở đó.” “Này tỳ khưu, ông đã từng thấy Thế Tôn ấy chưa? Và nếu thấy, ông có nhận ra không?” “Thưa hiền giả, tôi chưa từng thấy Thế Tôn ấy; và nếu thấy, tôi cũng không nhận ra.”

Bấy giờ, Thế Tôn khởi lên ý nghĩ này: “Thiện nam tử này đã xuất gia vì mục đích hướng đến ta. Ta hãy thuyết pháp cho vị ấy.” Bấy giờ, Thế Tôn gọi Tôn giả Pukkusāti: “Này tỳ khưu, Ta sẽ thuyết pháp cho ông. Hãy lắng nghe, hãy khéo tác ý; Ta sẽ nói.” “Vâng, thưa hiền giả,” Tôn giả Pukkusāti đã đáp lời Thế Tôn. Thế Tôn đã nói điều này:

344. “‘Này tỳ khưu, con người này có sáu giới’ – điều này đã được nói như vậy. Duyên vào đâu mà điều này được nói? Này tỳ khưu, có sáu giới này: địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, và thức giới. ‘Này tỳ khưu, con người này có sáu giới’ – điều đã được nói đó là duyên vào điều này mà nói.”

369. “‘Vị nào an trú nơi đó, các dòng thác của sự tưởng tri không khởi lên; và khi các dòng thác của sự tưởng tri không khởi lên, vị ấy được gọi là bậc ẩn sĩ an tịnh.’ – Lời nói này đã được nói ra. Y cứ vào điều gì mà nói như vậy? Này Tỷ-kheo, ‘Tôi là’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Đây là tôi’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ là’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ không là’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ có sắc’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ không có sắc’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ có tưởng’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ không có tưởng’ – đây là một sự tưởng tri. ‘Tôi sẽ không phải có tưởng cũng không phải không có tưởng’ – đây là một sự tưởng tri. Này Tỷ-kheo, sự tưởng tri là một căn bệnh, sự tưởng tri là một khối u, sự tưởng tri là một mũi tên. Này Tỷ-kheo, chính nhờ vượt qua tất cả các sự tưởng tri mà bậc ẩn sĩ được gọi là an tịnh. Này Tỷ-kheo, bậc ẩn sĩ an tịnh thì không sanh, không già, không chết, không bị lay động, không khao khát. Này Tỷ-kheo, đối với vị ấy, không có cái nhân nào để vị ấy có thể sanh ra. Khi không sanh ra, làm sao có thể già đi? Khi không già đi, làm sao có thể chết? Khi không chết, làm sao có thể bị lay động? Khi không bị lay động, vị ấy sẽ khao khát điều gì? ‘Vị nào an trú nơi đó, các dòng thác của sự tưởng tri không khởi lên; và khi các dòng thác của sự tưởng tri không khởi lên, vị ấy được gọi là bậc ẩn sĩ an tịnh.’ – Lời nói ấy đã được nói ra là y cứ vào điều này. Này Tỷ-kheo, ngươi hãy ghi nhớ bài Phân tích Sáu giới này mà Ta đã giảng nói một cách tóm tắt.”

347. ‘Này Tỳ khưu, con người này có bốn sự quyết định’, lời này đã được nói ra như vậy. Do duyên vào đâu mà lời này được nói ra? Sự quyết định về trí tuệ, sự quyết định về sự thật, sự quyết định về sự xả ly, sự quyết định về sự an tịnh. ‘Này Tỳ khưu, con người này có bốn sự quyết định’, lời đã được nói ra như vậy là do duyên vào điều này.

348. ‘Không nên xao lãng trí tuệ, nên bảo vệ sự thật, nên vun bồi sự xả ly, vị ấy chỉ nên thực hành sự an tịnh’, lời này đã được nói ra như vậy. Do duyên vào đâu mà lời này được nói ra? Và này Tỳ khưu, thế nào là không xao lãng trí tuệ? Này Tỳ khưu, có sáu giới này: địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại, không đại, và thức đại.

349. Và này Tỳ khưu, thế nào là địa đại? Địa đại có thể là nội phần, có thể là ngoại phần. Và này Tỳ khưu, thế nào là địa đại nội phần? Bất cứ gì thuộc về nội phần, thuộc về cá nhân, có tính cứng, thô, được chấp thủ, ví như: tóc, lông, móng, răng, da, thịt, gân, xương, tủy xương, thận, tim, gan, hoành cách mô, lá lách, phổi, ruột, màng ruột, dạ dày, phân, hoặc bất cứ gì khác thuộc về nội phần, thuộc về cá nhân, có tính cứng, thô, được chấp thủ – này Tỳ khưu, đây được gọi là địa đại nội phần. Và cả địa đại nội phần lẫn địa đại ngoại phần, cả hai chỉ là địa đại. Đối với nó, cần phải được thấy như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Sau khi thấy nó như thật bằng chánh trí tuệ như vậy, vị ấy nhàm chán đối với địa đại, tâm của vị ấy ly tham đối với địa đại.

350. Và này Tỳ khưu, thế nào là thủy đại? Thủy đại có thể là nội phần, có thể là ngoại phần. Và này Tỳ khưu, thế nào là thủy đại nội phần? Bất cứ gì thuộc về nội phần, thuộc về cá nhân, là nước, thuộc về nước, được chấp thủ, ví như: mật, đờm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước mắt, mỡ da, nước bọt, nước mũi, hoạt dịch, nước tiểu, hoặc bất cứ gì khác thuộc về nội phần, thuộc về cá nhân, là nước, thuộc về nước, được chấp thủ – này Tỳ khưu, đây được gọi là thủy đại nội phần. Và cả thủy đại nội phần lẫn thủy đại ngoại phần, cả hai chỉ là thủy đại. Đối với nó, cần phải được thấy như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Sau khi thấy nó như thật bằng chánh trí tuệ như vậy, vị ấy nhàm chán đối với thủy đại, tâm của vị ấy ly tham đối với thủy đại.

351. Và này Tỳ khưu, thế nào là hỏa đại? Hỏa đại có thể là nội phần, có thể là ngoại phần. Và này Tỳ khưu, thế nào là hỏa đại nội phần? Bất cứ gì thuộc về nội phần, thuộc về cá nhân, là lửa, thuộc về lửa, được chấp thủ, ví như: cái gì làm cho thân nóng lên, cái gì làm cho thân già đi, cái gì làm cho thân bị thiêu đốt, và cái gì làm cho những thứ được ăn, uống, nhai, nếm được tiêu hóa hoàn toàn, hoặc bất cứ gì khác thuộc về nội phần, thuộc về cá nhân, là lửa, thuộc về lửa, được chấp thủ – này Tỳ khưu, đây được gọi là hỏa đại nội phần. Và cả hỏa đại nội phần lẫn hỏa đại ngoại phần, cả hai chỉ là hỏa đại. Đối với nó, cần phải được thấy như thật bằng chánh trí tuệ rằng: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Sau khi thấy nó như thật bằng chánh trí tuệ như vậy, vị ấy nhàm chán đối với hỏa đại, tâm của vị ấy ly tham đối với hỏa đại.

352. Này Tỳ khưu, phong đại là gì? Phong đại có khi thuộc nội thân, có khi thuộc ngoại thân. Này Tỳ khưu, phong đại thuộc nội thân là gì? Cái gì thuộc nội thân, thuộc cá nhân, là gió, thuộc về gió, được chấp thủ, ví như là: các luồng gió đi lên, các luồng gió đi xuống, các luồng gió trong bụng, các luồng gió trong ruột, các luồng gió lưu chuyển trong các chi và các phần của chi, hơi thở ra, hơi thở vào; hoặc bất cứ cái gì khác thuộc nội thân, thuộc cá nhân, là gió, thuộc về gió, được chấp thủ. Này Tỳ khưu, cái này được gọi là phong đại thuộc nội thân. Cả phong đại thuộc nội thân và phong đại thuộc ngoại thân, tất cả chỉ là phong đại. Cần phải thấy điều này đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vầy: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Sau khi thấy điều này đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vậy, vị ấy nhàm chán đối với phong đại, tâm vị ấy ly tham đối với phong đại.

353. Này Tỳ khưu, không đại là gì? Không đại có khi thuộc nội thân, có khi thuộc ngoại thân. Này Tỳ khưu, không đại thuộc nội thân là gì? Cái gì thuộc nội thân, thuộc cá nhân, là khoảng không, thuộc về khoảng không, được chấp thủ, ví như là: lỗ tai, lỗ mũi, cửa miệng, và qua đó vật được ăn, uống, nhai, nếm được nuốt vào, và nơi mà vật được ăn, uống, nhai, nếm được chứa đựng, và qua đó vật được ăn, uống, nhai, nếm đi ra ở phần dưới; hoặc bất cứ cái gì khác thuộc nội thân, thuộc cá nhân, là khoảng không, thuộc về khoảng không, là trống rỗng, thuộc về trống rỗng, là khe hở, thuộc về khe hở, không tiếp xúc với thịt và máu, được chấp thủ. Này Tỳ khưu, cái này được gọi là không đại thuộc nội thân. Cả không đại thuộc nội thân và không đại thuộc ngoại thân, tất cả chỉ là không đại. Cần phải thấy điều này đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vầy: ‘Cái này không phải của tôi, cái này không phải là tôi, cái này không phải tự ngã của tôi’. Sau khi thấy điều này đúng như thật bằng chánh trí tuệ như vậy, vị ấy nhàm chán đối với không đại, tâm vị ấy ly tham đối với không đại.

354. Hơn nữa, chỉ còn lại thức trong sạch, thanh tịnh. Và với thức ấy, vị ấy biết gì? Vị ấy biết 'lạc', vị ấy biết 'khổ', vị ấy biết 'bất khổ bất lạc'. Này Tỳ khưu, do duyên xúc cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Vị ấy trong khi cảm thọ lạc thọ, tuệ tri rằng: 'Tôi đang cảm thọ lạc thọ'. Vị ấy tuệ tri rằng: 'Do sự diệt của chính xúc cảm thọ lạc ấy, lạc thọ nào đã sanh khởi do duyên xúc cảm thọ lạc tương ứng ấy, thọ ấy diệt, thọ ấy lắng dịu'.

355. Này Tỳ khưu, do duyên xúc cảm thọ khổ, khổ thọ sanh khởi. Vị ấy trong khi cảm thọ khổ thọ, tuệ tri rằng: 'Tôi đang cảm thọ khổ thọ'. Vị ấy tuệ tri rằng: 'Do sự diệt của chính xúc cảm thọ khổ ấy, khổ thọ nào đã sanh khởi do duyên xúc cảm thọ khổ tương ứng ấy, thọ ấy diệt, thọ ấy lắng dịu'.

356. Này Tỳ khưu, do duyên xúc cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Vị ấy trong khi cảm thọ bất khổ bất lạc, tuệ tri rằng: 'Tôi đang cảm thọ bất khổ bất lạc'. Vị ấy tuệ tri rằng: 'Do sự diệt của chính xúc cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, thọ bất khổ bất lạc nào đã sanh khởi do duyên xúc cảm thọ bất khổ bất lạc tương ứng ấy, thọ ấy diệt, thọ ấy lắng dịu'.

357. Này Tỳ khưu, ví như do sự cọ xát, kết hợp của hai thanh củi, hơi nóng sanh ra, lửa phát sanh; do sự tách rời, phân tán của chính hai thanh củi ấy, hơi nóng tương ứng nào (đã sanh) thì diệt, thì lắng dịu. Cũng vậy, này Tỳ khưu, do duyên xúc cảm thọ lạc, lạc thọ sanh khởi. Vị ấy trong khi cảm thọ lạc thọ, tuệ tri rằng: 'Tôi đang cảm thọ lạc thọ'. Vị ấy tuệ tri rằng: 'Do sự diệt của chính xúc cảm thọ lạc ấy, lạc thọ nào đã sanh khởi do duyên xúc cảm thọ lạc tương ứng ấy, thọ ấy diệt, thọ ấy lắng dịu'.

358. Này Tỳ khưu, do duyên xúc cảm thọ khổ, khổ thọ sanh khởi. Vị ấy trong khi cảm thọ khổ thọ, tuệ tri rằng: 'Tôi đang cảm thọ khổ thọ'. Vị ấy tuệ tri rằng: 'Do sự diệt của chính xúc cảm thọ khổ ấy, khổ thọ nào đã sanh khởi do duyên xúc cảm thọ khổ tương ứng ấy, thọ ấy diệt, thọ ấy lắng dịu'.

359. Này Tỳ khưu, do duyên xúc cảm thọ bất khổ bất lạc, thọ bất khổ bất lạc sanh khởi. Vị ấy trong khi cảm thọ bất khổ bất lạc, tuệ tri rằng: 'Tôi đang cảm thọ bất khổ bất lạc'. Vị ấy tuệ tri rằng: 'Do sự diệt của chính xúc cảm thọ bất khổ bất lạc ấy, thọ bất khổ bất lạc nào đã sanh khởi do duyên xúc cảm thọ bất khổ bất lạc tương ứng ấy, thọ ấy diệt, thọ ấy lắng dịu'.

360. “Này bhikkhu, lại nữa, chỉ còn lại tâm xả, trong sạch, thanh tịnh, nhu nhuyến, dễ sử dụng, và trong sáng. Này bhikkhu, ví như người thợ vàng thiện xảo hay đệ tử của người thợ vàng chuẩn bị lò, sau khi chuẩn bị lò, người ấy đốt miệng lò, sau khi đốt miệng lò, người ấy dùng kẹp gắp vàng bỏ vào miệng lò. Người ấy thỉnh thoảng thổi bễ, thỉnh thoảng rưới nước, thỉnh thoảng quan sát. Vàng ấy được nấu chảy, lọc sạch, loại bỏ tạp chất, không còn cặn bã, trở nên nhu nhuyến, dễ sử dụng, và trong sáng. Người ấy muốn làm bất cứ loại trang sức nào – dù là dây chuyền, bông tai, vòng cổ, hay vòng hoa vàng – thì cũng thành tựu được mục đích ấy. Cũng vậy, này bhikkhu, lại nữa, chỉ còn lại tâm xả, trong sạch, thanh tịnh, nhu nhuyến, dễ sử dụng, và trong sáng.”

361. “Vị ấy biết như sau: ‘Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Không Vô Biên Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy, thì tâm xả này của ta, nương vào xứ ấy, chấp thủ xứ ấy, sẽ tồn tại trong một thời gian dài. Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Thức Vô Biên Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy, thì tâm xả này của ta, nương vào xứ ấy, chấp thủ xứ ấy, sẽ tồn tại trong một thời gian dài. Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Vô Sở Hữu Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy, thì tâm xả này của ta, nương vào xứ ấy, chấp thủ xứ ấy, sẽ tồn tại trong một thời gian dài. Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy, thì tâm xả này của ta, nương vào xứ ấy, chấp thủ xứ ấy, sẽ tồn tại trong một thời gian dài.’”

362. “Vị ấy biết như sau: ‘Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Không Vô Biên Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy; thì (trạng thái) này là pháp hữu vi. Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Thức Vô Biên Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy; thì (trạng thái) này là pháp hữu vi. Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Vô Sở Hữu Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy; thì (trạng thái) này là pháp hữu vi. Nếu ta hướng tâm xả trong sạch, thanh tịnh này đến Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ, và tu tập tâm tương ứng với xứ ấy; thì (trạng thái) này là pháp hữu vi.’”

“Vị ấy không tạo tác, không tác ý đến (tâm xả) ấy vì sự hiện hữu hay không hiện hữu. Do không tạo tác, không tác ý vì sự hiện hữu hay không hiện hữu, vị ấy không chấp thủ bất cứ điều gì ở đời. Không chấp thủ, vị ấy không khao khát. Không khao khát, vị ấy tự mình đạt đến tịch tịnh Niết-bàn. Vị ấy biết: ‘Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm, không còn trở lui trạng thái này nữa.’”

363. “Nếu vị ấy cảm thọ một lạc thọ, vị ấy biết: ‘Thọ này là vô thường,’ vị ấy biết: ‘Thọ này không phải là đối tượng để quyến luyến,’ vị ấy biết: ‘Thọ này không phải là đối tượng để hoan hỷ.’ Nếu vị ấy cảm thọ một khổ thọ, vị ấy biết: ‘Thọ này là vô thường,’ vị ấy biết: ‘Thọ này không phải là đối tượng để quyến luyến,’ vị ấy biết: ‘Thọ này không phải là đối tượng để hoan hỷ.’ Nếu vị ấy cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy biết: ‘Thọ này là vô thường,’ vị ấy biết: ‘Thọ này không phải là đối tượng để quyến luyến,’ vị ấy biết: ‘Thọ này không phải là đối tượng để hoan hỷ.’”

364. “Nếu vị ấy cảm thọ một lạc thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu vị ấy cảm thọ một khổ thọ, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Nếu vị ấy cảm thọ một thọ bất khổ bất lạc, vị ấy cảm thọ nó một cách không bị trói buộc. Khi cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi thân, vị ấy biết: ‘Tôi đang cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi thân.’ Khi cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi mạng sống, vị ấy biết: ‘Tôi đang cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi mạng sống.’ Vị ấy biết: ‘Sau khi thân hoại mạng chung, khi mạng sống chấm dứt, tất cả những gì được cảm nhận ở đây, do không còn được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh.’”

365. “Này bhikkhu, ví như ngọn đèn dầu cháy được là nhờ duyên dầu và bấc. Khi dầu và bấc cạn, và không được châm thêm, ngọn đèn sẽ tắt vì hết nhiên liệu. Cũng vậy, này bhikkhu, khi cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi thân, vị ấy biết: ‘Tôi đang cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi thân.’ Khi cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi mạng sống, vị ấy biết: ‘Tôi đang cảm thọ một cảm thọ có giới hạn nơi mạng sống.’ Vị ấy biết: ‘Sau khi thân hoại mạng chung, khi mạng sống chấm dứt, tất cả những gì được cảm nhận ở đây, do không còn được hoan hỷ, sẽ trở nên nguội lạnh.’ Do đó, vị bhikkhu đã thành tựu như vậy là người đã thành tựu nền tảng trí tuệ tối thượng này. Này bhikkhu, đây là trí tuệ tối thượng, thánh thiện, đó là trí tuệ về sự đoạn tận của tất cả khổ đau.”

366. “Sự giải thoát ấy của vị ấy được an trú trong sự thật, không bị lay chuyển. Này Tỷ-kheo, cái gì có bản chất hư hoại thì là giả dối; cái gì có bản chất không hư hoại, tức là Niết-bàn, thì là sự thật. Do đó, vị Tỷ-kheo đã thành tựu như vậy là đã thành tựu nền tảng sự thật tối thượng này. Này Tỷ-kheo, đây là Thánh đế tối thượng, tức là Niết-bàn, pháp không hư hoại.”

367. “Lại nữa, trước kia, khi còn là người vô văn, chính vị ấy đã có các chấp thủ được tích lũy, được nắm giữ. Đối với vị ấy, chúng đã được đoạn trừ, bị cắt đứt tận gốc, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không còn hiện hữu, có bản chất không sanh khởi trong tương lai. Do đó, vị Tỷ-kheo đã thành tựu như vậy là đã thành tựu nền tảng xả ly tối thượng này. Này Tỷ-kheo, đây là sự xả ly cao thượng, tối thượng, tức là sự từ bỏ tất cả các chấp thủ.”

368. “Lại nữa, trước kia, khi còn là người vô văn, chính vị ấy đã có tham ái, dục vọng, và tham luyến. Đối với vị ấy, chúng đã được đoạn trừ, bị cắt đứt tận gốc, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không còn hiện hữu, có bản chất không sanh khởi trong tương lai. Lại nữa, trước kia, khi còn là người vô văn, chính vị ấy đã có oán hận, sân hận, và ác ý. Đối với vị ấy, chúng đã được đoạn trừ, bị cắt đứt tận gốc, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không còn hiện hữu, có bản chất không sanh khởi trong tương lai. Lại nữa, trước kia, khi còn là người vô văn, chính vị ấy đã có vô minh và si mê. Đối với vị ấy, chúng đã được đoạn trừ, bị cắt đứt tận gốc, làm cho như thân cây ta-la, làm cho không còn hiện hữu, có bản chất không sanh khởi trong tương lai. Do đó, vị Tỷ-kheo đã thành tựu như vậy là đã thành tựu nền tảng an tịnh tối thượng này. Này Tỷ-kheo, đây là sự an tịnh cao thượng, tối thượng, tức là sự lắng dịu của tham, sân, và si. ‘Không nên xao lãng trí tuệ, nên bảo vệ sự thật, nên phát triển sự xả ly, vị ấy chỉ nên tu tập sự an tịnh.’ – Lời nói ấy đã được nói ra là y cứ vào điều này.”

370. Bấy giờ, Tôn giả Pukkusāti nghĩ rằng: “Bậc Đạo Sư của ta đã đến! Bậc Thiện Thệ của ta đã đến! Bậc Chánh Đẳng Giác của ta đã đến!” rồi đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đắp y một bên vai, cúi đầu đảnh lễ dưới chân Đức Thế Tôn và bạch với Ngài rằng: “Bạch Thế Tôn, một lỗi lầm đã xâm chiếm con, do con ngu si, mê muội, không khéo léo, khi con đã nghĩ rằng Đức Thế Tôn có thể được gọi bằng từ ‘hiền giả’. Bạch Thế Tôn, xin Đức Thế Tôn hãy chấp nhận lỗi lầm của con là một lỗi lầm, để con có thể thu thúc trong tương lai.” “Chắc chắn vậy, này Tỷ-kheo, một lỗi lầm đã xâm chiếm ngươi, do ngươi ngu si, mê muội, không khéo léo, khi ngươi đã nghĩ rằng Ta có thể được gọi bằng từ ‘hiền giả’. Nhưng này Tỷ-kheo, vì ngươi thấy lỗi lầm là một lỗi lầm và sửa chữa đúng theo Pháp, nên chúng ta chấp nhận điều đó cho ngươi. Này Tỷ-kheo, đây là sự tăng trưởng trong giới luật của bậc Thánh, khi người nào thấy lỗi lầm là một lỗi lầm, sửa chữa đúng theo Pháp, và thực hành sự thu thúc trong tương lai.” “Bạch Thế Tôn, con mong được nhận lễ xuất gia cụ túc từ nơi Đức Thế Tôn.” “Này Tỷ-kheo, y bát của ngươi đã đầy đủ chưa?” “Bạch Thế Tôn, y bát của con chưa đầy đủ.” “Này Tỷ-kheo, các đấng Như Lai không làm lễ xuất gia cụ túc cho người chưa có đủ y bát.”

Bấy giờ, Tôn giả Pukkusāti hoan hỷ và tín thọ lối dạy của đức Thế Tôn, từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh bén phải rồi ra đi để tìm y bát. Bấy giờ, trong khi Tôn giả Pukkusāti đang đi tìm y bát, một con bò cái hoảng loạn đ húc chết ngài. Bấy giờ, nhiều vị Tỳ khư đi đến nơi đức Thế Tôn ở; sau khi đến, các vị ấy đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống một bén. Sau khi ngồi xuống một bén, các vị Tỳ khư ấy bạch với đức Thế Tôn rằng: ‘Bạch Thế Tôn, thiện nam tử tén Pukkusāti, người đ được đức Thế Tôn giáo huấn bằng lối giáo huấn tóm tắt, đ mệnh chung. Sanh thú của vị ấy là gì, đối sau sẽ ra sao?’ ‘Này các Tỳ khư, thiện nam tử Pukkusāti là người có trí tuệ, đ thực hành pháp và tùy pháp, và đ không làm phiền Ta về các vấn đề liàn quan đến giáo pháp. Này các Tỳ khư, thiện nam tử Pukkusāti, do đ đoạn tận năm hạ phần kiết sử, là vị hóa sanh, sẽ nhập Niết-bàn ở cỗi ấy, không còn trở lại từ thế giối đó.’

Đức Thế Tôn đ thuyết giảng điều này. Các vị Tỳ khư ấy hoan hỷ, tín thọ lối dạy của đức Thế Tôn.

Kinh Phân Biệt Giớ, bài thứ mườ i, đ kết thúc.