Bản dịch
MIL 7.8.4 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA THỬA RUỘNG
4. Khettaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Ba tính chất của thửa ruộng nên được hành trì,’ ba tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như thửa ruộng có đầy đủ đường dẫn nước. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ đường lối về phận sự và công việc được hành xử tốt đẹp. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của thửa ruộng nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, thửa ruộng có đầy đủ bờ bao, và với bờ bao ấy bảo vệ nước và làm cho thóc lúa kết hạt. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ bờ bao về giới và sự hổ thẹn tội lỗi, với bờ bao về giới và sự hổ thẹn tội lỗi ấy nên bảo vệ bản thể Sa-môn rồi nên nắm lấy bốn quả vị Sa-môn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của thửa ruộng nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, thửa ruộng có đầy đủ khả năng sản xuất, là nguồn sanh lên niềm vui cho người nông dân, hạt giống được gieo dầu ít mà đạt được nhiều, được gieo nhiều thì đạt được nhiều hơn. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có đầy đủ khả năng sản xuất, có sự ban cho các quả báu lớn lao, nên là nguồn sanh lên niềm vui cho các thí chủ để rồi vật được bố thí ít trở thành nhiều, vật được bố thí nhiều trở thành nhiều hơn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của thửa ruộng nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Upāli, vị rành rẽ về Luật nói đến:
‘Nên giống như thửa ruộng có sự ban cho lớn lao về khả năng sản xuất, vị nào ban cho quả báu lớn lao, vị ấy gọi là thửa ruộng cao quý.’”
Câu hỏi về tính chất của thửa ruộng là thứ tư.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
4. ‘‘Bhante nāgasena, ‘khettassa tīṇi aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni tīṇi aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, khettaṃ mātikāsampannaṃ hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sucaritavattappaṭivattamātikāsampannena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, khettassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
4. “Venerable Nāgasena, you said, ‘Three qualities of a field should be adopted.’ What are those three qualities that should be adopted?” “Just as, great king, a field is endowed with irrigation channels, so too, great king, a yogi practicing meditation should be endowed with the irrigation channels of good conduct and the observance of duties. This, great king, is the first quality of a field to be adopted.
4. “Kính bạch ngài Nāgasena, điều ngài nói rằng: ‘Cần phải ghi nhận ba đặc điểm của thửa ruộng,’ ba đặc điểm ấy là những gì cần được ghi nhận?” “Tâu Đại vương, giống như thửa ruộng có đầy đủ các mương dẫn nước, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định cần phải có đầy đủ các mương dẫn nước là các bổn phận và phận sự được thực hành tốt đẹp. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ nhất của thửa ruộng cần được ghi nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, khettaṃ mariyādāsampannaṃ hoti, tāya ca mariyādāya udakaṃ rakkhitvā dhaññaṃ paripāceti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlahirimariyādāsampannena bhavitabbaṃ, tāya ca sīlahirimariyādāya sāmaññaṃ rakkhitvā cattāri sāmaññaphalāni gahetabbāni. Idaṃ, mahārāja, khettassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, a field is endowed with dikes. By means of those dikes, it protects the water and ripens the grain. So too, great king, a yogi practicing meditation should be endowed with the dikes of virtue and moral shame. By means of those dikes of virtue and moral shame, by protecting the ascetic life, he should obtain the four fruits of the ascetic life. This, great king, is the second quality of a field to be adopted.
“Lại nữa, tâu Đại vương, thửa ruộng có đầy đủ bờ đê; và nhờ bờ đê ấy, nước được giữ lại và làm cho lúa chín. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định cần phải có đầy đủ bờ đê là giới và tàm; và nhờ bờ đê giới và tàm ấy, cần phải bảo vệ đời sống Sa-môn và đạt được bốn quả Sa-môn. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ hai của thửa ruộng cần được ghi nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, khettaṃ uṭṭhānasampannaṃ hoti, kassakassa hāsajanakaṃ appampi bījaṃ vuttaṃ bahu hoti, bahu vuttaṃ bahutaraṃ hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena uṭṭhānasampannena vipulaphaladāyinā bhavitabbaṃ, dāyakānaṃ hāsajanakena bhavitabbaṃ, yathā appaṃ dinnaṃ bahu hoti, bahu dinnaṃ bahutaraṃ hoti. Idaṃ, mahārāja, khettassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena upālinā vinayadharena –
“Furthermore, great king, a field is productive, a source of joy to the farmer: even a little seed sown becomes much, and much sown becomes even more. So too, great king, a yogi practicing meditation should be productive, yielding abundant fruit, a source of joy to donors, so that a little given becomes much, and much given becomes even more. This, great king, is the third quality of a field to be adopted. This was said, great king, by the Elder Upāli, the expert in the Vinaya:
“Lại nữa, tâu Đại vương, thửa ruộng có đầy đủ sản phẩm, làm cho người nông dân vui mừng; hạt giống gieo xuống ít cũng thành nhiều, gieo nhiều thì thành nhiều hơn. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định cần phải có đầy đủ sản phẩm, mang lại quả báo to lớn, làm cho các thí chủ vui mừng, sao cho vật cúng dường ít cũng thành nhiều, cúng dường nhiều thì thành nhiều hơn. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ ba của thửa ruộng cần được ghi nhận. Tâu Đại vương, điều này đã được trưởng lão Upāli, bậc trì Luật, nói đến:
‘‘‘Khettūpamena bhavitabbaṃ, uṭṭhānavipuladāyinā;
Esa khettavaro nāma, yo dadāti vipulaṃ phala’’’nti.
“‘One should be like a field, yielding an abundant product; this is called the best of fields, the one that gives abundant fruit.’”
“‘Nên giống như thửa ruộng, mang lại sản phẩm to lớn; người nào cho quả báo to lớn, người ấy được gọi là thửa ruộng tối thắng.’”
Khettaṅgapañho catuttho.
The fourth question on the qualities of a field.
Câu hỏi về các đặc điểm của thửa ruộng, thứ tư.
5. Agadaṅgapañho
5. The Question on the Qualities of an Antidote
5. Câu hỏi về các đặc điểm của thuốc giải độc