Bản dịch
MIL 7.8.2 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA SẮT ĐEN
2. Kāḷāyasaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Hai tính chất của sắt đen nên được hành trì,’ hai tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như sắt đen hoạt động khi đã được tẩm nước đầy đủ. Tâu đại vương, tương tợ y như thế tâm của vị hành giả thiết tha tu tập hoạt động khi được gắn chặt ở sự tác ý đúng đường lối. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của sắt đen nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, sắt đen một khi đã được tẩm nước thì không loại bỏ nước. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập, một khi niềm tin đã được sanh khởi rằng: ‘Đức Thế Tôn ấy là bậc Chánh Đẳng Giác cao cả, Giáo Pháp đã khéo được tuyên thuyết, hội chúng đã thực hành tốt đẹp,’ thì không nên để vuột mất lần nữa; một khi trí tuệ đã được sanh khởi rằng: ‘Sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường,’ thì không nên để vuột mất lần nữa. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của sắt đen nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến:
‘Người đã được thanh tịnh về sự nhận thức,
vững chãi, biết được đặc điểm ở Thánh Pháp,
thì không bị lay chuyển về nhiều khía cạnh,
và vị ấy có trạng thái đứng đầu so với tất cả.’”
Câu hỏi về tính chất của sắt đen là thứ nhì.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
2. ‘‘Bhante nāgasena, ‘kāḷāyasassa † dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, kāḷāyaso supīto † vamati †, evameva kho, mahārāja, yogino yogāvacarassa mānasaṃ yoniso manasikārena † apītaṃ vamati. Idaṃ, mahārāja, kāḷāyasassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
2. “Venerable Nāgasena, you say, ‘Two qualities of the Indian cuckoo should be adopted.’ What are those two qualities that should be adopted?” “Just as, great king, the Indian cuckoo, having drunk its fill, vomits, even so, great king, the mind of a yogi practicing meditation, through wise attention, vomits what is unpalatable. This, great king, is the first quality of the Indian cuckoo that should be adopted.
‘Bạch ngài Nāgasena, điều ngài đã nói là: ‘Nên thực hành hai đặc điểm của con chim gõ kiến.’ Hai đặc điểm nào là điều nên được thực hành?’ ‘Tâu Đại vương, giống như con chim gõ kiến sau khi đã uống rượu thì ói ra, tương tự y như thế, tâu Đại vương, tâm của vị hành giả tu tập thiền định do có sự tác ý như lý nên ói ra điều không được ưa thích. Tâu Đại vương, đặc điểm đầu tiên này của con chim gõ kiến là điều nên được thực hành.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, kāḷāyaso sakiṃ pītaṃ udakaṃ na vamati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yo sakiṃ uppanno pasādo, na puna so vamitabbo ‘uḷāro so bhagavā sammāsambuddho, svākkhāto dhammo, suppaṭipanno saṅgho’ti. ‘Rūpaṃ aniccaṃ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṃ aniccanti yaṃ sakiṃ uppannaṃ ñāṇaṃ, na puna taṃ vamitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, kāḷāyasassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
“Furthermore, great king, just as the Indian cuckoo does not vomit the water it has once drunk, even so, great king, a yogi practicing meditation should not relinquish the confidence that has once arisen, that is: ‘Exalted is the Blessed One, the Perfectly Self-Enlightened One; the Dhamma is well-expounded; the Saṅgha is practicing the good way.’ The knowledge that has once arisen, that is: ‘Form is impermanent, feeling is impermanent, perception is impermanent, formations are impermanent, consciousness is impermanent,’ should not be relinquished again. This, great king, is the second quality of the Indian cuckoo that should be adopted. This was also said, great king, by the Blessed One, the god beyond gods:
“Lại nữa, tâu Đại vương, con chim chìa vôi một khi đã uống nước thì không nôn ra; cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định, niềm tịnh tín một khi đã sanh khởi thì không nên nôn ra nữa, (nghĩ rằng): ‘Vị Thế Tôn ấy là bậc cao thượng, là bậc Chánh Đẳng Giác, Giáo Pháp đã được khéo thuyết giảng, Tăng chúng là bậc khéo thực hành.’ Trí tuệ một khi đã sanh khởi (biết rằng): ‘Sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, các hành là vô thường, thức là vô thường,’ thì không nên nôn ra nữa. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ hai của con chim chìa vôi cần được ghi nhận. Tâu Đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, bậc Thiên Trung Thiên, nói đến:
‘‘‘Dassanamhi parisodhito † naro, ariyadhamme niyato visesagū;
Nappavedhati anekabhāgaso, sabbaso ca mukhabhāvameva so’’’ti.
‘A person purified in vision, established in the Noble Dhamma, who has attained distinction, does not tremble in many ways; and in every respect, he attains only preeminence.’
“‘Người có tri kiến đã được thanh tịnh, vững chắc trong Thánh Pháp, đạt đến sự thù thắng; không còn run sợ trong nhiều phương diện, và về mọi mặt, người ấy chỉ hướng đến trạng thái cao thượng.’”
Kāḷāyasaṅgapañho dutiyo.
The second question on the qualities of the Indian cuckoo.
Câu hỏi về các đặc điểm của con chim chìa vôi, thứ hai.
3. Chattaṅgapañho
3. The Question on the Qualities of an Umbrella
3. Câu hỏi về các đặc điểm của cây lọng