Bản dịch
MIL 7.8.1 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA CHUM NƯỚC
1. Kumbhaṅgapañha
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Loài nhện, đứa bé, loài rùa, khu rừng, và cây cối là thứ năm, cơn mưa, ngọc ma-ni, người thợ săn, người câu cá, và thêm người thợ mộc.”
“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Một tính chất của chum nước nên được hành trì,’ một tính chất nên được hành trì ấy là điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như chum nước đầy thì không làm thành tiếng vang. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập sau khi đạt đến sự toàn hảo về Kinh điển, về sự chứng đắc, về pháp học, về bản thể Sa-môn thì không nên làm thành tiếng vang, không nên thể hiện sự ngã mạn vì điều ấy, không nên phô bày sự kiêu ngạo, nên có sự ngã mạn được lắng xuống, nên có sự kiêu ngạo được lắng xuống, nên thẳng thắn, không nói nhiều, không có sự khoe khoang. Tâu đại vương, điều này là một tính chất của chum nước nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến ở Kinh Tập:
‘Cái gì thiếu kém cái ấy làm thành tiếng vang, cái gì được đầy cái ấy thật yên tịnh. Kẻ ngu tương tợ cái chum rỗng, bậc sáng trí tợ như hồ nước đầy tràn.’”
Câu hỏi về tính chất của chum nước là thứ nhất.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
1. ‘‘Bhante nāgasena, ‘kumbhassa ekaṃ aṅgaṃ gahetabba’nti yaṃ vadesi, katamaṃ taṃ ekaṃ aṅgaṃ gahetabba’’nti? ‘‘Yathā, mahārāja, kumbho sampuṇṇo na saṇati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena āgame adhigame pariyattiyaṃ sāmaññe pāramiṃ patvā na saṇitabbaṃ, na tena māno karaṇīyo, na dabbo † dassetabbo, nihatamānena nihatadabbena bhavitabbaṃ, ujukena amukharena avikatthinā. Idaṃ, mahārāja, kumbhassa ekaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena suttanipāte –
1. “Venerable Nāgasena, you say, ‘One quality of a pot should be adopted.’ What is that one quality that should be adopted?” “Just as, great king, a full pot does not rattle, so too, great king, a yogi, one engaged in meditation, having attained perfection in the scriptures, in realization, in learning, and in recluseship, should not rattle. He should not be conceited because of it, nor should he display arrogance. He should be one whose conceit and arrogance are struck down, upright, not garrulous, and not boastful. This, great king, is the one quality of a pot that should be adopted. This was also said, great king, by the Blessed One, the god beyond gods, in the Suttanipāta:
7. ‘Bạch ngài Nāgasena, điều ngài đã nói là: ‘Nên thực hành một đặc điểm của cái bình.’ Đặc điểm nào là điều nên được thực hành?’ ‘Tâu Đại vương, giống như cái bình đã được đổ đầy thì không phát ra tiếng động, tương tự y như thế, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định sau khi đã đạt đến sự toàn hảo về kinh điển, về sự chứng đắc, về sự học tập, về quả Sa-môn thì không nên phát ra tiếng động, không nên có sự kiêu mạn về điều ấy, không nên phô trương sự tự mãn, cần phải là người có lòng kiêu mạn đã được dẹp bỏ, có sự tự mãn đã được dẹp bỏ, là người ngay thẳng, không lắm lời, không khoe khoang. Tâu Đại vương, một đặc điểm này của cái bình là điều nên được thực hành. Tâu Đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, bậc trời trong các hàng trời, nói đến ở Kinh Tập:
‘‘‘Yadūnakaṃ taṃ saṇati, yaṃ pūraṃ santameva taṃ;
Aḍḍhakumbhūpamo † bālo, rahado pūrova paṇḍito’’’ti.
‘Whatever is deficient makes a sound; what is full is indeed quiet. The fool is like a half-filled pot; the wise one is like a full lake.’
1. ‘Vật gì vơi thì vật ấy phát ra tiếng động, vật gì đầy thì vật ấy chính là yên lặng. Kẻ ngu giống như cái bình vơi một nửa, bậc trí giống như hồ nước đầy.’
Kumbhaṅgapañho paṭhamo.
The first question on the quality of a pot.
1. Câu hỏi về các đặc điểm của cái bình là câu thứ nhất.