Bản dịch
MIL 7.7.6 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA CƠN MƯA
6. Meghaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Năm tính chất của cơn mưa nên được hành trì,’ năm tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như cơn mưa làm lắng xuống bụi bặm đã sanh khởi. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên làm lắng xuống bụi bặm phiền não đã sanh khởi. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của cơn mưa nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, cơn mưa làm mát lạnh sức nóng của trái đất. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên làm mát lạnh thế gian luôn cả chư Thiên bằng sự tu tập về từ ái. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của cơn mưa nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, cơn mưa làm nẩy mầm tất cả các loại hạt giống. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên làm cho sanh khởi niềm tin của tất cả chúng sanh, nên gieo hạt giống niềm tin ấy ở ba sự thành tựu, ở sự thành tựu về cõi trời và loài người cho đến sự thành tựu về sự an lạc của chân lý tối thượng Niết Bàn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của cơn mưa nên được hành trì.
BJT 4Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, cơn mưa phát khởi theo mùa bảo vệ các loài cỏ dại, cây cối, dây leo, bụi rậm, dược thảo, cổ thụ đang mọc ở bề mặt trái đất. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên làm sanh khởi sự tác ý, và với sự tác ý đúng đường lối ấy nên bảo vệ pháp Sa-môn. Tất cả các thiện pháp có gốc rễ ở sự tác ý đúng đường lối. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ tư của cơn mưa nên được hành trì.
BJT 5Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, cơn mưa trong khi đổ mưa làm tràn đầy các con sông, hồ nước, đầm sen, và các rãnh, các khe, các suối, các hồ, các giếng nước với những khối lượng nước. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên làm đổ xuống cơn mưa Giáo Pháp về Kinh điển và pháp học, nên làm đầy đủ tâm ý đối với các ước muốn về sự chứng đắc. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ năm của cơn mưa nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp nói đến:
‘Sau khi nhìn thấy chúng sanh có thể giác ngộ dầu ở cách trăm ngàn do-tuần, bậc Đại Hiền Triết đi đến trong khoảnh khắc và giác ngộ người ấy.’”
Câu hỏi về tính chất của cơn mưa là thứ sáu.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
6. ‘‘Bhante nāgasena, ‘meghassa pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, megho uppannaṃ rajojallaṃ vūpasameti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena uppannaṃ kilesarajojallaṃ vūpasametabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, meghassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
6. “Venerable Nāgasena, you say, ‘Five qualities of a cloud are to be adopted.’ What are those five qualities to be adopted?” “Just as, great king, a cloud settles the arisen dust and dirt, so too, great king, a yogi, one engaged in meditation, should settle the arisen dust and dirt of the defilements. This, great king, is the first quality of a cloud to be adopted.”
6. “Bạch Đại đức Nāgasena, ngài nói rằng: ‘Nên thực hành năm đặc điểm của đám mây.’ Năm đặc điểm nào nên được thực hành?” “Tâu Đại vương, giống như đám mây làm lắng dịu bụi bặm và ô uế đã khởi lên, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định nên làm lắng dịu bụi bặm và ô uế của phiền não đã khởi lên. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ nhất của đám mây nên được thực hành.”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, megho pathaviyā uṇhaṃ nibbāpeti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena mettābhāvanāya sadevako loko nibbāpetabbo. Idaṃ, mahārāja, meghassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, just as a cloud extinguishes the heat of the earth, so too, great king, a yogi, one engaged in meditation, should cool the world with its devas through the development of loving-kindness. This, great king, is the second quality of a cloud to be adopted.”
“Lại nữa, tâu Đại vương, giống như đám mây làm dịu đi sức nóng của mặt đất, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định nên làm dịu mát thế gian cùng với chư thiên bằng sự tu tập tâm từ. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ hai của đám mây nên được thực hành.”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, megho sabbabījāni viruhāpeti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sabbasattānaṃ saddhaṃ uppādetvā taṃ saddhābījaṃ tīsu sampattīsu ropetabbaṃ, dibbamānusikāsu sukhasampattīsu yāvaparamatthanibbānasukhasampatti. Idaṃ, mahārāja, meghassa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, just as a cloud causes all seeds to sprout, so too, great king, a yogi, one engaged in meditation, having aroused faith in all beings, should plant that seed of faith in the three kinds of success: the blissful success of the divine and human realms, up to the blissful success of Nibbāna, the ultimate goal. This, great king, is the third quality of a cloud to be adopted.”
“Lại nữa, tâu Đại vương, giống như đám mây làm cho tất cả các hạt giống nảy mầm, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định, sau khi làm phát sinh đức tin cho tất cả chúng sanh, nên gieo trồng hạt giống đức tin ấy vào ba thành tựu: thành tựu hạnh phúc ở cõi trời và cõi người, cho đến thành tựu hạnh phúc tối thượng của Niết-bàn. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ ba của đám mây nên được thực hành.”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, megho ututo samuṭṭhahitvā dharaṇitalaruhe tiṇarukkhalatāgumbaosadhivanappatayo parirakkhati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yoniso manasikāraṃ nibbattetvā tena yoniso manasikārena samaṇadhammo parirakkhitabbo, yoniso manasikāramūlakā sabbe kusalā dhammā. Idaṃ, mahārāja, meghassa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, just as a cloud, arising in due season, protects the grasses, trees, vines, thickets, medicinal herbs, and forest trees growing on the surface of the earth, so too, great king, a yogi, one engaged in meditation, having generated wise attention, should protect the ascetic’s duties with that wise attention. For all wholesome states are rooted in wise attention. This, great king, is the fourth quality of a cloud to be adopted.”
“Lại nữa, tâu Đại vương, giống như đám mây, khởi lên theo mùa, bảo vệ các loài cỏ, cây, dây leo, bụi rậm, dược thảo, và cây rừng mọc trên mặt đất, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định, sau khi làm phát sinh sự tác ý như lý, nên bảo vệ pháp của sa-môn bằng sự tác ý như lý ấy. Tất cả các pháp thiện đều có sự tác ý như lý làm gốc rễ. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ tư của đám mây nên được thực hành.”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, megho vassamāno naditaḷākapokkharaṇiyo kandarapadarasarasobbhaudapānāni ca paripūreti udakadhārāhi, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena āgamapariyattiyā dhammameghamabhivassayitvā adhigamakāmānaṃ mānasaṃ paripūrayitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, meghassa pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –
“Furthermore, great king, just as a cloud, while raining, fills rivers, tanks, ponds, caves, chasms, lakes, pits, and wells with streams of water, so too, great king, a yogi, one engaged in meditation, having rained down the cloud of the Dhamma through his scriptural learning, should fill the minds of those who desire attainment. This, great king, is the fifth quality of a cloud to be adopted. This was said, great king, by the Elder Sāriputta, the General of the Dhamma:”
“Lại nữa, tâu Đại vương, giống như đám mây khi mưa xuống làm đầy các sông, hồ, ao, khe núi, vực thẳm, hồ nước, hố sâu, và giếng nước bằng những dòng nước, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định, thông qua việc học tập kinh điển, nên làm mưa xuống đám mây Chánh pháp và làm sung mãn tâm của những người mong muốn chứng đắc. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ năm của đám mây nên được thực hành. Tâu Đại vương, điều này đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, nói rằng:”
‘‘‘Bodhaneyyaṃ janaṃ disvā, satasahassepi yojane;
Khaṇena upagantvāna, bodheti taṃ mahāmunī’’’ti.
“‘Having seen a person who can be awakened, even a hundred thousand yojanas away, the Great Sage approaches in an instant and awakens him.’”
“‘Khi thấy một người có thể được giác ngộ, dù ở xa trăm ngàn do-tuần, bậc Đại Thánh nhân trong khoảnh khắc liền đến gần và làm cho người ấy được giác ngộ.’”
Meghaṅgapañho chaṭṭho.
The sixth question on the qualities of a cloud.
Câu hỏi về các đặc điểm của đám mây, phần thứ sáu.