Bản dịch
MIL 7.5.2 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA LOÀI MÈO
2. Biḷāraṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Hai tính chất của loài mèo nên được hành trì,’ hai tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như loài mèo đi đến hang, đi đến hốc, đi đến ở bên trong tòa nhà dài, và tìm kiếm chỉ mỗi loài chuột. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập đi đến làng, đi đến khu rừng, đi đến gốc cây, đi đến ngôi nhà trống, nên thường xuyên, liên tục, không xao lãng, tìm kiếm chỉ mỗi loại vật thực là niệm đặt ở thân. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của loài mèo nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, loài mèo tìm kiếm thức ăn chỉ ở khu vực lân cận. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên sống có sự quan sát trạng thái sanh và diệt ở chính năm thủ uẩn này: ‘Thế này là sắc, thế này là sự sanh lên của sắc, thế này là sự biến mất của sắc. Thế này là thọ, thế này là sự sanh lên của thọ, thế này là sự biến mất của thọ. Thế này là tưởng, thế này là sự sanh lên của tưởng, thế này là sự biến mất của tưởng. Thế này là các hành, thế này là sự sanh lên của các hành, thế này là sự biến mất của các hành. Thế này là thức, thế này là sự sanh lên của thức, thế này là sự biến mất của thức.’ Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của loài mèo nên được hành trì.
Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến:
‘(Sự giải thoát) là không xa nơi đây, vậy sẽ làm gì với cảnh giới tột cùng của hiện hữu? Theo cách diễn tả ở thời hiện tại, thì ngươi nên tìm hiểu thân thể của mình.’”
Câu hỏi về tính chất của loài mèo là thứ nhì.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
2. ‘‘Bhante nāgasena, ‘biḷārassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, biḷāro guhāgatopi susiragatopi hammiyantaragatopi undūraṃ yeva pariyesati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena gāmagatenāpi araññagatenāpi rukkhamūlagatenāpi suññāgāragatenāpi satataṃ samitaṃ appamattena kāyagatāsatibhojanaṃ yeva pariyesitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, biḷārassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Venerable Nāgasena, you said that ‘two qualities of a cat should be adopted.’ What are these two qualities that should be adopted?” “Just as, great king, a cat, whether it has gone into a cave, a hole, or an inner chamber, seeks only a mouse, so too, great king, should a yogi engaged in meditation, whether he has gone to a village, to a forest, to the foot of a tree, or to an empty dwelling, constantly, continuously, and heedfully seek only the food of mindfulness directed to the body. This, great king, is the first quality of a cat that should be adopted.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài đã nói rằng: ‘Nên thực hành hai đặc điểm của con mèo.’ Hai đặc điểm cần được thực hành ấy là gì?” “Tâu đại vương, giống như con mèo, dù đi vào hang, đi vào hốc cây, hay đi vào trong lâu đài, nó cũng chỉ tìm kiếm con chuột; cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập, dù đi vào làng, đi vào rừng, đi đến gốc cây, hay đi đến ngôi nhà trống, cũng nên luôn luôn, thường xuyên, không dể duôi, tìm kiếm vật thực là niệm thân. Tâu đại vương, đặc điểm thứ nhất này của con mèo cần được thực hành.”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, biḷāro āsanne yeva gocaraṃ pariyesati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imesu yeva pañcasu upādānakkhandhesu udayabbayānupassinā viharitabbaṃ ‘iti rūpaṃ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo, iti vedanā iti vedanāya samudayo iti vedanāya atthaṅgamo, iti saññā iti saññāya samudayo iti saññāya atthaṅgamo, iti saṅkhārā iti saṅkhārānaṃ samudayo iti saṅkhārānaṃ atthaṅgamo, iti viññāṇaṃ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamo’ti. Idaṃ, mahārāja, biḷārassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
2. “Furthermore, great king, a cat seeks its prey close by. So too, great king, a yogi engaged in meditation should dwell observing the arising and passing away in these very five aggregates subject to clinging thus: ‘Such is form, such is the origin of form, such is the passing away of form; such is feeling, such is the origin of feeling, such is the passing away of feeling; such is perception, such is the origin of perception, such is the passing away of perception; such are formations, such is the origin of formations, such is the passing away of formations; such is consciousness, such is the origin of consciousness, such is the passing away of consciousness.’ This, great king, is the second quality of a cat that should be adopted. And this was spoken by the Blessed One, the god beyond gods:”
2. “Lại nữa, tâu đại vương, con mèo chỉ tìm kiếm mồi ở gần; cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập nên sống quán chiếu sự sanh và diệt ngay trong năm thủ uẩn này rằng: ‘Đây là sắc, đây là sự sanh khởi của sắc, đây là sự đoạn diệt của sắc; đây là thọ, đây là sự sanh khởi của thọ, đây là sự đoạn diệt của thọ; đây là tưởng, đây là sự sanh khởi của tưởng, đây là sự đoạn diệt của tưởng; đây là các hành, đây là sự sanh khởi của các hành, đây là sự đoạn diệt của các hành; đây là thức, đây là sự sanh khởi của thức, đây là sự đoạn diệt của thức.’ Tâu đại vương, đặc điểm thứ hai này của con mèo cần được thực hành. Tâu đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, vị trời của các trời, nói đến:”
‘‘‘Na ito dūre bhavitabbaṃ, bhavaggaṃ kiṃ karissati;
Paccuppannamhi vohāre, sake kāyamhi vindathā’’’ti.
2. ‘One should not be far from this; what will the peak of existence accomplish? In the present matter, within one’s own body, you should find it.’
2. “‘Không nên đi xa khỏi nơi đây, cõi Hữu Đảnh sẽ làm được gì? Hãy tìm thấy (chân lý) ngay trong thân của mình, trong thực tại hiện tiền.’”
Biḷāraṅgapañho dutiyo.
The second Question on the Qualities of the Cat.
Câu hỏi về các đặc điểm của con mèo, câu thứ hai.