Bản dịch
MIL 7.4.10 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA VỊ CHUYỂN LUÂN
10. Cakkavattiṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Bốn tính chất của vị Chuyển Luân nên được hành trì,’ bốn tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như vị Chuyển Luân thu phục người bằng bốn việc thu phục. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên thu phục, nên hỗ trợ, nên làm hài lòng tâm của bốn tập thể. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của vị Chuyển Luân nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, bọn trộm cướp không nổi dậy ở trong lãnh địa của vị Chuyển Luân. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập không nên để cho các ý nghĩ suy tầm về ái dục, oán hận, và hãm hại sanh khởi. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của vị Chuyển Luân nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến:
‘Và người nào thích thú trong sự yên tịnh của tư duy, tu tập về đề mục tử thi, luôn luôn có niệm, quả vậy người ấy sẽ thủ tiêu, người ấy sẽ cắt đứt sự trói buộc của Ma Vương.’
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, vị Chuyển Luân ngày ngày di chuyển dọc theo đại địa cầu được bao bọc bởi biển cả, trong khi xem xét các việc thiện ác. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập ngày ngày nên quán xét hành động của thân, hành động của khẩu, và hành động của ý rằng: ‘Có phải ngày trôi qua mà ta sẽ không có lỗi lầm do ba chỗ (thân, khẩu, ý)?’ Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của vị Chuyển Luân nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến ở Tăng Chi Bộ quý giá:
‘Bậc xuất gia nên thường xuyên quán xét rằng: Ta đã như thế nào khi ngày và đêm trôi qua?’
BJT 4Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, vị Chuyển Luân có sự bảo vệ bên trong và bên ngoài khéo được bố trí. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên thiết lập người gác cổng là niệm nhằm sự bảo vệ đối với các phiền não bên trong và bên ngoài. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ tư của vị Chuyển Luân nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến:
‘Này các tỳ khưu, có người gác cổng là niệm, vị Thánh đệ tử dứt bỏ bất thiện, phát triển thiện, dứt bỏ điều lầm lỗi, phát triển điều không lầm lỗi, gìn giữ bản thân trong sạch.’”
Câu hỏi về tính chất của vị Chuyển Luân là thứ mười.
Phẩm đất là phẩm thứ ba.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
10. ‘‘Bhante nāgasena, ‘cakkavattissa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, cakkavattī catūhi saṅgahavatthūhi janaṃ saṅgaṇhāti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena catassannaṃ parisānaṃ mānasaṃ saṅgahetabbaṃ anuggahetabbaṃ sampahaṃsetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
10. “Venerable Nāgasena, you said, 'Four qualities of a wheel-turning monarch should be adopted.' What are those four qualities to be adopted?” “Just as, great king, a wheel-turning monarch wins over the populace with the four bases of beneficence, so too, great king, a yogi engaged in meditation should win over, support, and gladden the minds of the four assemblies. This, great king, is the first quality of a wheel-turning monarch to be adopted.”
10. “Bạch Đại đức Nāgasena, ngài nói rằng ‘cần phải học hỏi bốn đặc tính của Chuyển luân vương,’ vậy bốn đặc tính cần phải học hỏi ấy là những gì?” “Tâu Đại vương, cũng như vị Chuyển luân vương nhiếp phục dân chúng bằng bốn nhiếp pháp, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập thiền định cần phải nhiếp phục, nâng đỡ, và làm hoan hỷ tâm của bốn chúng. Tâu Đại vương, đây là đặc tính đầu tiên của Chuyển luân vương cần phải học hỏi.”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa vijite corā na uṭṭhahanti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāmarāgabyāpādavihiṃsāvitakkā na uppādetabbā. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
Furthermore, great king, in the realm of a wheel-turning monarch, thieves do not arise. So too, great king, a yogi engaged in meditation should not generate thoughts of sensual desire, ill will, and cruelty. This, great king, is the second quality of a wheel-turning monarch to be adopted. And this was stated, great king, by the Blessed One, the god beyond gods:
“Lại nữa, tâu đại vương, trong lãnh thổ của vị Chuyển Luân Vương, trộm cướp không khởi lên; cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập không nên làm phát sanh các tầm về dục, tầm về sân, và tầm về hại. Tâu đại vương, đặc điểm thứ hai này của vị Chuyển Luân Vương cần được thực hành. Tâu đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, vị trời của các trời, nói đến:”
‘‘‘Vitakkūpasame ca yo rato, asubhaṃ bhāvayate † sadā sato;
Esa kho byantikāhiti, esa checchati mārabandhana’nti.
“‘One who delights in the stilling of thoughts, ever mindful, develops the perception of unattractiveness; this one will surely make an end, this one will sever Māra’s bond.’”
“‘Vị nào thích thú trong sự an tịnh các tầm, luôn chánh niệm tu tập về sự bất tịnh; vị ấy chắc chắn sẽ chấm dứt (phiền não), vị ấy sẽ cắt đứt được sự trói buộc của Ma vương.’”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattī divase divase samuddapariyantaṃ mahāpathaviṃ anuyāyati kalyāṇapāpakāni vicinamāno, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ divase divase paccavekkhitabbaṃ ‘kiṃ nu kho me imehi tīhi ṭhānehi anupavajjassa divaso vītivattatī’ti. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena aṅguttaranikāyavare –
Furthermore, great king, just as a wheel-turning monarch travels day by day over the great earth bounded by the ocean, investigating good and evil, so too, great king, should a yogi engaged in meditation review day by day his bodily, verbal, and mental conduct, reflecting: ‘Has my day passed without my being blameworthy in these three areas?’ This, great king, is the third quality of a wheel-turning monarch to be adopted. And this was stated, great king, by the Blessed One, the god beyond gods, in the excellent Aṅguttara Nikāya:
“Lại nữa, tâu đại vương, vị Chuyển Luân Vương mỗi ngày đi tuần du khắp đại địa cho đến bờ biển để xem xét điều thiện và điều ác; cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập mỗi ngày nên quán xét về thân nghiệp, khẩu nghiệp, và ý nghiệp rằng: ‘Có phải ngày của ta đã trôi qua mà không có điều đáng chê trách ở ba phương diện này chăng?’ Tâu đại vương, đặc điểm thứ ba này của vị Chuyển Luân Vương cần được thực hành. Tâu đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, vị trời của các trời, nói đến trong bộ Tăng Chi Bộ ưu việt:”
‘Kathambhūtassa me rattindivā vītivattantīti † pabbajitena abhiṇhaṃ paccavekkhitabba’nti.
‘One who has gone forth should frequently reflect: “In what state do my days and nights pass?”’
“‘Vị xuất gia nên thường xuyên quán xét rằng: “Ngày và đêm của ta đã trôi qua như thế nào?”’”
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, cakkavattissa abbhantarabāhirārakkhā susaṃvihitā hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena abbhantarānaṃ bāhirānaṃ kilesānaṃ ārakkhāya satidovāriko ṭhapetabbo. Idaṃ, mahārāja, cakkavattissa catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena –
Furthermore, great king, just as a wheel-turning monarch has his internal and external guards well-arranged, so too, great king, should a yogi engaged in meditation establish the gatekeeper of mindfulness to guard against internal and external defilements. This, great king, is the fourth quality of a wheel-turning monarch to be adopted. And this was stated, great king, by the Blessed One, the god beyond gods:
“Lại nữa, tâu đại vương, sự phòng hộ bên trong và bên ngoài của vị Chuyển Luân Vương được sắp đặt chu đáo; cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập nên thiết lập người gác cổng là chánh niệm để phòng hộ các phiền não bên trong và bên ngoài. Tâu đại vương, đặc điểm thứ tư này của vị Chuyển Luân Vương cần được thực hành. Tâu đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, vị trời của các trời, nói đến:”
‘Satidovāriko, bhikkhave, ariyasāvako akusalaṃ pajahati kusalaṃ bhāveti, sāvajjaṃ pajahati, anavajjaṃ bhāveti, suddhamattānaṃ pariharatī’’’ti.
‘With mindfulness as his gatekeeper, bhikkhus, a noble disciple abandons the unwholesome and develops the wholesome, abandons the blameworthy and develops the blameless, and maintains himself in purity.’
“‘Này các Tỳ khưu, vị Thánh đệ tử có chánh niệm làm người gác cổng sẽ từ bỏ điều bất thiện, tu tập điều thiện; từ bỏ điều có tội lỗi, tu tập điều không có tội lỗi; và giữ cho tự thân được trong sạch.’”
Cakkavattiṅgapañho dasamo.
The tenth Question on the Qualities of a Wheel-Turning Monarch.
Câu hỏi về các đặc điểm của Chuyển Luân Vương, câu thứ mười.
Pathavīvaggo tatiyo.
The third Chapter on Earth.
Phẩm Đất, phẩm thứ ba.
Tassuddānaṃ –
The summary:
Phần tóm lược như sau: –
Pathavī āpo ca tejo ca, vāyo ca pabbatena ca;
Ākāso candasūriyo ca, sakko ca cakkavattināti.
Earth, water, and fire, air and the mountain; space, the moon and sun, Sakka, and the wheel-turner.
Đất, nước, và lửa, gió, và núi; không gian, mặt trăng, mặt trời, và Sakka, và Chuyển Luân Vương.