Bản dịch
MIL 7.4.1 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT
1. Pathavīaṅgapañha
TÓM LƯỢC PHẨM NÀY
“Dây bầu, và cây sen, hạt giống, cây sālā xinh đẹp, chiếc thuyền, và cái neo thuyền, cột buồm, người thuyền trưởng là tương tợ, người làm công, và biển cả, phẩm (này) được gọi với tên ấy.”
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Năm tính chất của đất nên được hành trì,’ năm tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như đất là khi có kẻ đang vung vãi các vật được ưa thích hay không được ưa thích như là long não, gỗ tagara, gỗ trầm hương, nghệ, v.v… cũng như đang vung vãi mật, đàm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước miếng, nước mũi, nước ở khớp xương, nước tiểu, phân, v.v… thì cũng y như thế ấy. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập trong mọi trường hợp về các việc được ưa thích hay không được ưa thích như là về có lợi lộc và không có lợi lộc, về có danh tiếng và không có danh tiếng, về chê trách và khen ngợi, về an lạc và khổ đau thì cũng nên là y như thế ấy. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của đất nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, đất lánh xa việc trang điểm, trang sức, và được bao phủ bằng mùi hương của chính nó. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên lánh xa việc trang sức, nên bao phủ bằng mùi hương giới hạnh của chính mình. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của đất nên được hành trì.
BJT 3Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, đất không có khoảng trống, không có chỗ nứt, không có lỗ hổng, dày, đặc, được trải rộng. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên có giới không có khoảng trống, không có mảnh bể, không có chỗ nứt, không có lỗ hổng, dày, đặc, được trải rộng. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ ba của đất nên được hành trì.
BJT 4Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, đất là không mệt nhọc trong khi nâng đỡ làng mạc, thị trấn, thành phố, xứ sở, cây cối, núi, sông, ao, hồ, thú rừng, chim, con người, đàn ông, đàn bà, tập thể. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập là không mệt nhọc trong những việc thuyết giảng Giáo Pháp, trong khi giáo giới, trong khi giáo hóa, trong khi giải thích, trong khi chỉ dạy, trong khi thức tỉnh, trong khi khuyến khích, trong khi tạo niềm phấn khởi. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ tư của đất nên được hành trì.
BJT 5Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, đất được thoát ra khỏi sự nuông chiều hay ghét bỏ. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên sống với tâm ý tương tợ như trái đất, là được thoát ra khỏi sự nuông chiều hay ghét bỏ. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ năm của đất nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được nữ cư sĩ Cullasubhaddā nói đến trong lúc công bố về pháp Sa-môn của mình:
‘Với tâm ý bị nổi giận, nếu một tay có lưỡi búa thì có thể chém; khi được vui thích, nếu một tay có vật thơm thì có thể bôi thoa.
Không có sự ghét bỏ ở người ấy, thì sự luyến ái ở người này không được biết đến, những tâm ấy tương tợ như đất, các pháp Sa-môn của tôi là tương tợ như thế.’”
Câu hỏi về tính chất của đất là thứ nhất.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
1. ‘‘Bhante nāgasena, ‘pathaviyā pañca aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni pañca aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, pathavī iṭṭhāniṭṭhāni kappūrāgarutagaracandanakuṅkumādīni ākirantepi pittasemhapubbaruhirasedamedakheḷasiṅghāṇikalasika- muttakarīsādīni ākirantepi tādisā yeva, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena iṭṭhāniṭṭhe lābhālābhe yasāyase nindāpasaṃsāya sukhadukkhe sabbattha tādinā yeva bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Venerable Nāgasena, you say, ‘five qualities of the earth should be adopted.’ What are those five qualities that should be adopted?” “Just as, great king, the earth remains the same whether people scatter upon it desirable and undesirable things like camphor, agalloch, tagara, sandalwood, saffron, and so on, or scatter upon it bile, phlegm, pus, blood, sweat, fat, saliva, mucus, bilious liquid, urine, and feces—in the same way, great king, a yogi, devoted to practice, should be imperturbable in all circumstances, whether desirable or undesirable, gain or loss, fame or infamy, praise or blame, happiness or suffering. This, great king, is the first quality of the earth that should be adopted.”
3. “Bạch Đại đức Nāgasena, ngài nói rằng: ‘Năm đặc điểm của đất cần được ghi nhận.’ Năm đặc điểm nào cần được ghi nhận?” “Tâu Đại vương, ví như đất vẫn như thế dù người ta rải lên đó những thứ vừa ý và không vừa ý, như long não, trầm hương, tagara, chiên-đàn, nghệ tây, v.v... hay rải lên đó mật, đờm, mủ, máu, mồ hôi, mỡ, nước bọt, nước mũi, nước nhờn khớp xương, nước tiểu, phân, v.v... Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập yoga cần phải giữ tâm không lay động trong mọi hoàn cảnh: trong điều vừa ý và không vừa ý, trong được và không được, trong danh và không danh, trong chê và khen, trong khổ và vui. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ nhất của đất cần được ghi nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī maṇḍanavibhūsanāpagatā sakagandhaparibhāvitā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena vibhūsanāpagatena sakasīlagandhaparibhāvitena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Furthermore, great king, just as the earth is free from adornments and decorations, yet pervaded by its own fragrance, so too, great king, should a yogi, a practitioner of yoga, be free from adornments and decorations, yet pervaded by the fragrance of his own virtue. This, great king, is the second quality of the earth to be adopted.”
1. “Lại nữa, tâu Đại vương, đất không cần trang điểm hay tô điểm, mà tự tỏa hương thơm của chính nó. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập yoga không cần tô điểm, mà cần phải tỏa hương thơm giới hạnh của chính mình. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ hai của đất cần được ghi nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī nirantarā akhaṇḍacchiddā asusirā bahalā ghanā vitthiṇṇā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena nirantaramakhaṇḍacchiddamasusirabahalaghanavitthiṇṇasīlena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā tatiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
Furthermore, great king, the earth is continuous, without breaks or holes, not hollow, thick, dense, and extensive. In the same way, great king, a yogi, a practitioner of yoga, should have morality that is continuous, without breaks or holes, not hollow, thick, dense, and extensive. This, great king, is the third quality of the earth to be adopted.
1. “Lại nữa, tâu Đại vương, đất thì liền lạc, không gián đoạn, không có lỗ hổng, không rỗng, dày, đặc, và rộng lớn. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập yoga cần phải có giới hạnh liền lạc, không gián đoạn, không có lỗ hổng, không rỗng, dày, đặc, và rộng lớn. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ ba của đất cần được ghi nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī gāmanigamanagarajanapadarukkhapabbatanadītaḷākapokkharaṇīmigapakkhimanujanaranārigaṇaṃ dhārentīpi akilāsu hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena ovadantenapi anusāsantenapi viññāpentenapi sandassentenapi samādapentenapi samuttejentenapi sampahaṃsentenapi dhammadesanāsu akilāsunā bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā catutthaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
Furthermore, great king, the earth, though bearing villages, towns, cities, districts, trees, mountains, rivers, lakes, ponds, herds of animals, flocks of birds, humans, men, and women, does not grow weary. In the same way, great king, a yogi, a practitioner of yoga, should not grow weary in giving discourses on the Dhamma—advising, instructing, informing, showing, establishing, arousing, and gladdening. This, great king, is the fourth quality of the earth to be adopted.
“Lại nữa, tâu Đại vương, đất nâng đỡ các làng, thị trấn, thành phố, xứ sở, cây cối, núi non, sông ngòi, hồ, ao, các loài thú, chim, người, đàn ông, đàn bà, mà không mệt mỏi. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập yoga cần phải không mệt mỏi trong việc thuyết pháp, khi khuyên dạy, chỉ bảo, giải thích, trình bày, khuyến khích, khích lệ, và làm cho hoan hỷ. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ tư của đất cần được ghi nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, pathavī anunayappaṭighavippamuttā, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena anunayappaṭighavippamuttena pathavisamena cetasā viharitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, pathaviyā pañcamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, upāsikāya cūḷasubhaddāya sakasamaṇe parikittayamānāya –
Furthermore, great king, the earth is free from attraction and repulsion; in the same way, great king, a yogi, a practitioner of yoga, should dwell with a mind like the earth, free from attraction and repulsion. This, great king, is the fifth quality of the earth to be adopted. This was also spoken, great king, by the female lay follower Cūḷasubhaddā while extolling her own ascetics:
“Lại nữa, tâu Đại vương, đất thoát khỏi sự thiên vị và ác cảm. Cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả tu tập yoga cần phải an trú với tâm giống như đất, thoát khỏi sự thiên vị và ác cảm. Tâu Đại vương, đây là đặc điểm thứ năm của đất cần được ghi nhận. Tâu Đại vương, điều này đã được nữ cận sự Cūḷasubhaddā nói khi tán thán các vị sa-môn của mình:
‘‘‘Ekañce bāhaṃ vāsiyā, tacche kupitamānasā †;
Ekañcebāhaṃ gandhena, ālimpeyya pamoditā †.
‘If with an angry mind one should shave one arm with an adze, and if, delighted, one should anoint the other arm with perfume,
‘Nếu một người với tâm sân hận, dùng rìu đẽo một cánh tay; và một người khác với tâm hoan hỷ, xoa ướp cánh tay kia bằng hương thơm.
‘‘‘Amusmiṃ paṭigho natthi, rāgo asmiṃ na vijjati;
Pathavīsamacittā te, tādisā samaṇā mamā’’’ti.
‘Towards the former, there is no aversion; towards the latter, no lust is found. They have minds like the earth; such are my ascetics.’
‘Đối với người kia, không có ác cảm; đối với người này, không có tham ái. Các vị ấy có tâm giống như đất; các vị sa-môn của tôi là như vậy.’”
Pathavīaṅgapañho paṭhamo.
The First Question on the Qualities of the Earth.
Câu hỏi về các đặc điểm của đất, phần thứ nhất.