Bản dịch
MIL 7.3.6 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA CÁI NEO THUYỀN
6. Nāvālagganakaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Hai tính chất của cái neo thuyền nên được hành trì,’ hai tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như cái neo thuyền giữ chặt, duy trì con thuyền ở nơi biển cả to lớn khổng lồ, trên mặt nước bị hỗn độn, bị khuấy động bởi những đợt dồn dập của nhiều làn sóng, không cho lôi đi theo hướng chính hướng phụ. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập nên giữ chặt tâm ở sự xung đột lớn lao vĩ đại của các suy tư, ở sự dồn dập của những làn sóng luyến ái, sân hận, si mê, không cho lôi đi theo hướng chính hướng phụ. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của cái neo thuyền nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa cái neo thuyền không nổi lên, nó chìm xuống thậm chí cả trăm cánh tay ở trong nước, nó giữ chặt con thuyền, duy trì ở vị trí. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập không nên nổi lên ở trên đỉnh của lợi lộc, ở trên đỉnh của danh vọng, ở các sự lợi lộc, danh vọng, tôn vinh, kính nể, đảnh lễ, cúng dường, trọng vọng, nên duy trì tâm chỉ ở mỗi việc làm cho cơ thể được sống còn. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của cái neo thuyền nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, nói đến:
‘Giống như cái neo không nổi lên ở biển, mà chìm xuống, y như thế ấy các ngươi chớ nổi lên ở lợi lộc và tôn vinh, mà hãy chìm xuống.’”
Câu hỏi về tính chất của cái neo thuyền là thứ sáu.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
6. ‘‘Bhante nāgasena, ‘nāvālagganakassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, nāvālagganakaṃ bahuūmijālākulavikkhobhitasalilatale mahatimahāsamudde nāvaṃ laggeti ṭhapeti, na deti disāvidisaṃ harituṃ, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena rāgadosamohūmijāle mahatimahāvitakkasampahāre cittaṃ laggetabbaṃ, na dātabbaṃ disāvidisaṃ harituṃ. Idaṃ, mahārāja, nāvālagganakassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
6. “Venerable Nāgasena, you said, ‘Two qualities of an anchor are to be adopted.’ What are those two qualities to be adopted?” “Just as, great king, an anchor, on the surface of the water of the great ocean, which is agitated and confused by a net of many waves, makes a boat fast and holds it steady, not allowing it to be carried away in any direction, so too, great king, a yogi, one devoted to the practice, should make his mind fast amidst the great assault of thoughts, not allowing it to be carried away in any direction by the net of waves of lust, hatred, and delusion. This, great king, is the first quality of an anchor to be adopted.
6. “Bạch ngài Nāgasena, điều ngài nói: ‘Nên tiếp nhận hai đặc điểm của cái neo thuyền,’ hai đặc điểm nên được tiếp nhận ấy là gì?” “Tâu đại vương, ví như cái neo thuyền giữ cho thuyền đứng yên, đứng vững trong đại dương vĩ đại, trên mặt nước bị khuấy động rối ren bởi mạng lưới nhiều con sóng, không để cho thuyền bị cuốn đi khắp nơi, cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập thiền định nên giữ tâm đứng yên trong sự va đập mạnh mẽ của các tầm lớn, trong mạng lưới sóng tham, sân, si, không để cho tâm bị cuốn đi khắp nơi. Tâu đại vương, đây là đặc điểm thứ nhất của cái neo thuyền nên được tiếp nhận.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, nāvālagganakaṃ na plavati † visīdati, hatthasatepi udake nāvaṃ laggeti ṭhānamupaneti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena lābhayasasakkāramānanavandanapūjanaapacitīsu lābhaggayasaggepi na plavitabbaṃ, sarīrayāpanamattake yeva cittaṃ ṭhapetabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, nāvālagganakassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā –
“Furthermore, great king, just as an anchor does not float but sinks down, and even in water a hundred cubits deep, it makes the boat fast and brings it to a standstill, so too, great king, a yogi, one devoted to the practice, should not float amidst gain, fame, honor, reverence, veneration, homage, and respect, even when at the peak of gain and fame. His mind should be established merely on what is sufficient for the maintenance of the body. This, great king, is the second quality of an anchor to be adopted. This was said, great king, by the Elder Sāriputta, the General of the Dhamma:
“Lại nữa, tâu đại vương, ví như cái neo thuyền không nổi lên mà chìm xuống, giữ cho thuyền đứng yên, đưa đến chỗ đứng vững ngay cả trong nước sâu trăm tay, cũng vậy, tâu đại vương, vị hành giả tu tập thiền định không nên nổi lên giữa lợi lộc, danh vọng, cung kính, tôn trọng, đảnh lễ, cúng dường, kính trọng, ngay cả khi ở đỉnh cao của lợi lộc và danh vọng, mà chỉ nên đặt tâm vào những vật dụng vừa đủ để duy trì thân mạng. Tâu đại vương, đây là đặc điểm thứ hai của cái neo thuyền nên được tiếp nhận. Tâu đại vương, điều này đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, nói đến:
‘‘‘Yathā samudde lagganakaṃ, na plavati visīdati;
Tatheva lābhasakkāre, mā plavatha visīdathā’’’ti.
“‘Just as an anchor in the ocean does not float but sinks down, so too, amidst gain and honor, do not float; sink down.’”
“‘Ví như cái neo ở trong biển, không nổi lên mà chìm xuống; cũng vậy, giữa lợi lộc và cung kính, các ngươi chớ nổi lên mà hãy chìm xuống.’”
Nāvālagganakaṅgapañho chaṭṭho.
The sixth question on the qualities of an anchor.
Câu hỏi về các đặc điểm của cái neo thuyền thứ sáu.