Bản dịch
MIL 7.3.3 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA HẠT GIỐNG
3. Bījaṅgapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Hai tính chất của hạt giống nên được hành trì,’ hai tính chất nên được hành trì ấy là các điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như hạt giống dầu là ít ỏi, đã được gieo ở thửa ruộng tốt, trong khi trời ban cho cơn mưa đúng đắn, thì sẽ tạo ra được rất nhiều kết quả. Tâu đại vương, tương tợ y như thế, giới đã được thực hành theo cách nào mà sẽ tạo ra được toàn bộ quả vị của Sa-môn, thì vị hành giả thiết tha tu tập nên thực hành đúng đắn theo cách như vậy. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhất của hạt giống nên được hành trì.
BJT 2Tâu đại vương, còn có điều khác nữa, hạt giống đã được trồng ở thửa ruộng khéo được làm sạch sẽ thì phát triển vô cùng nhanh chóng. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập khéo nắm giữ được ý, làm cho ý được thanh tịnh ở căn nhà trống vắng, rồi đặt ý vào thửa ruộng cao quý là sự thiết lập niệm, thì ý phát triển vô cùng nhanh chóng. Tâu đại vương, điều này là tính chất thứ nhì của hạt giống nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Anuruddha nói đến:
‘Giống như hạt giống được thiết lập ở thửa ruộng sạch sẽ, kết quả của nó là dồi dào, và còn làm cho người nông dân mừng rỡ.
Y như thế ấy, tâm của vị hành giả đã được làm cho thanh tịnh ở căn nhà trống vắng thì phát triển vô cùng nhanh chóng ở thửa ruộng là sự thiết lập niệm.’”
Câu hỏi về tính chất của hạt giống là thứ ba.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
3. ‘‘Bhante nāgasena, ‘bījassa dve aṅgāni gahetabbānī’ti yaṃ vadesi, katamāni tāni dve aṅgāni gahetabbānī’’ti? ‘‘Yathā, mahārāja, bījaṃ appakampi samānaṃ bhaddake khette vuttaṃ deve sammā dhāraṃ pavecchante subahūni phalāni anudassati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena yathā paṭipāditaṃ sīlaṃ kevalaṃ sāmaññaphalamanudassati. Evaṃ sammā paṭipajjitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, bījassa paṭhamaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ.
“Venerable Nāgasena, you say, ‘Two qualities of a seed should be adopted.’ What are those two qualities to be adopted?” “Just as, great king, a seed, though small, when sown in a good field while the sky-god sends down rain properly, yields abundant fruit, so too, great king, for a yogi devoted to the practice, the virtue that is rightly undertaken yields the entire fruit of recluseship. Thus one should practice rightly. This, great king, is the first quality of a seed to be adopted.
3. – Kính bạch Đại đức Nāgasena, ngài đã nói rằng: ‘Nên thực hành theo hai đặc tính của hạt giống.’ Vậy hai đặc tính nên thực hành ấy là gì? – Tâu Đại vương, ví như hạt giống, dù nhỏ bé, khi được gieo vào mảnh ruộng tốt và trời ban mưa thuận gió hòa, sẽ cho ra rất nhiều hoa trái. Tâu Đại vương, cũng tương tự như thế, đối với vị hành giả tu tập thiền định, giới hạnh được thực hành sẽ mang lại toàn bộ quả vị Sa-môn. Vị ấy nên thực hành đúng đắn như vậy. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ nhất của hạt giống nên thực hành.
‘‘Puna caparaṃ, mahārāja, bījaṃ suparisodhite khette ropitaṃ khippameva saṃvirūhati, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena mānasaṃ supariggahitaṃ suññāgāre parisodhitaṃ satipaṭṭhānakhettavare khittaṃ khippameva virūhati. Idaṃ, mahārāja, bījassa dutiyaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena anuruddhena –
“Furthermore, great king, just as a seed planted in a well-cleared field quickly sprouts, so too, great king, the mind of a yogi devoted to the practice—well-grasped and purified in an empty dwelling—when sown in the excellent field of the foundations of mindfulness, quickly grows. This, great king, is the second quality of the seed to be adopted. And this was said, great king, by the Elder Anuruddha:
– Lại nữa, tâu Đại vương, hạt giống được trồng trong một mảnh ruộng đã được dọn dẹp sạch sẽ sẽ nảy mầm nhanh chóng. Tâu Đại vương, cũng tương tự như thế, đối với vị hành giả tu tập thiền định, tâm ý được nắm giữ kỹ càng, được thanh lọc ở nơi vắng vẻ, được gieo vào mảnh ruộng Tứ Niệm Xứ tuyệt vời, sẽ nảy mầm nhanh chóng. Tâu Đại vương, đây là đặc tính thứ hai của hạt giống nên thực hành. Tâu Đại vương, điều này đã được Trưởng lão Anuruddha nói đến:
‘‘‘Yathāpi khette † parisuddhe, bījañcassa patiṭṭhitaṃ;
Vipulaṃ tassa phalaṃ hoti, api toseti kassakaṃ.
“‘Just as in a purified field, when a seed is well-established, its fruit is abundant and also pleases the farmer.
‘Ví như trong mảnh ruộng đã được dọn sạch, hạt giống được gieo trồng, hoa trái của nó sẽ dồi dào, và cũng làm hài lòng người nông dân.
‘‘‘Tatheva yogino cittaṃ, suññāgāre visodhitaṃ;
Satipaṭṭhānakhettamhi, khippameva virūhatī’’’ti.
“‘Even so the yogi’s mind, purified in an empty dwelling, quickly grows in the field of the foundations of mindfulness.’”
Cũng thế, tâm của vị hành giả, được thanh lọc ở nơi vắng vẻ, trong mảnh ruộng Tứ Niệm Xứ, sẽ nảy mầm nhanh chóng.’
Bījaṅgapañho tatiyo.
The Third Question on the Qualities of a Seed.
Câu hỏi về các đặc tính của hạt giống là câu thứ ba.