Bản dịch
MIL 7.2.1 — CÂU HỎI VỀ TÍNH CHẤT CỦA LOÀI LỪA
1. Gadrabhaṅgapañha
“Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài nói là: ‘Một tính chất của con vật có tiếng kêu ghê rợn (loài lừa) nên được hành trì,’ một tính chất nên được hành trì ấy là điều nào?”
“Tâu đại vương, giống như loài lừa nằm ở bất cứ nơi đâu: ở đỉnh đống rác, ở ngã tư đường, ở giao lộ, ở cổng làng, ở đống trấu, và không nằm nhiều. Tâu đại vương, tương tợ y như thế vị hành giả thiết tha tu tập có thể nằm sau khi đã trải xuống mảnh da ở bất cứ nơi đâu: ở tấm trải bằng cỏ, ở tấm trải bằng lá, ở chiếc giường nhỏ bằng cây gỗ, ở nền đất, không nên nằm nhiều. Tâu đại vương, điều này là một tính chất của con vật có tiếng kêu ghê rợn (loài lừa) nên được hành trì. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn, vị Trời vượt trội các vị Trời, nói đến:
‘Này các tỳ khưu, giờ đây các đệ tử của Ta, với gối kê đầu là khúc gỗ mục, sống không xao lãng, có nhiệt tâm trong việc nỗ lực.’
Tâu đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng Quân Chánh Pháp, nói đến:
‘Đối với vị đang ngồi với thế kiết già, trời mưa còn chưa làm ướt đầu gối, vậy là quá đủ cho sự an trú thoải mái của vị tỳ khưu có bản tánh cương quyết.’”
Câu hỏi về tính chất của loài lừa là thứ nhất.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
1. ‘‘Bhante nāgasena, ‘gadrabhassa ekaṃ aṅgaṃ gahetabba’nti yaṃ vadesi, katamaṃ taṃ ekaṃ aṅgaṃ gahetabba’’nti? ‘‘Yathā, mahārāja, gadrabho nāma saṅkārakūṭepi catukkepi siṅghāṭakepi gāmadvārepi thusarāsimhipi yattha katthaci sayati, na sayanabahulo hoti, evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena tiṇasanthārepi paṇṇasanthārepi kaṭṭhamañcakepi chamāyapi yattha katthaci cammakhaṇḍaṃ pattharitvā yattha katthaci sayitabbaṃ, na sayanabahulena bhavitabbaṃ. Idaṃ, mahārāja, gadrabhassa ekaṃ aṅgaṃ gahetabbaṃ. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā devātidevena ‘kaliṅgarūpadhānā, bhikkhave, etarahi mama sāvakā viharanti appamattā ātāpino padhānasmi’nti. Bhāsitampetaṃ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatināpi –
1. “Venerable Nāgasena, you say, ‘One quality of a donkey should be adopted.’ What is that one quality to be adopted?” “Just as, great king, a donkey lies down anywhere—on a rubbish heap, at a crossroads, in a square, at a village gate, or on a pile of chaff—and is not given to much sleeping, so too, great king, a yogi, a practitioner of yoga, should lie down anywhere—on a spread of grass, on a spread of leaves, on a wooden bench, or on the bare ground—having spread out a piece of hide, and he should not be given to much sleeping. This, great king, is the one quality of a donkey that should be adopted. This has been said, great king, by the Blessed One, the god beyond gods: ‘Monks, my disciples now dwell using a log for a pillow, heedful, ardent, and resolute in their striving.’ And this has also been said, great king, by the Elder Sāriputta, the General of the Dhamma:—
1. – Kính bạch Đại đức Nāgasena, ngài đã nói rằng: ‘Cần phải tiếp thu một đức tánh của con lừa.’ Đức tánh duy nhất cần phải tiếp thu ấy là gì? – Tâu Đại vương, ví như con lừa có thể nằm ngủ bất cứ nơi đâu, hoặc ở đống rác, hoặc ở ngã tư đường, hoặc ở ngã ba đường, hoặc ở cổng làng, hoặc ở đống trấu, và nó không ngủ nhiều. Tâu Đại vương, tương tự y như thế, vị hành giả tu tập thiền định nên nằm ngủ bất cứ nơi đâu, sau khi đã trải một miếng da ở bất cứ nơi nào, hoặc trên thảm cỏ, hoặc trên thảm lá, hoặc trên giường gỗ, hoặc trên nền đất, và không nên ngủ nhiều. Tâu Đại vương, đây là đức tánh duy nhất của con lừa cần phải tiếp thu. Tâu Đại vương, điều này đã được đức Thế Tôn, bậc Thiên-nhơn-sư, nói đến rằng: ‘Này các Tỳ khưu, hiện nay các vị đệ tử của ta đang sống không dể duôi, nhiệt tâm, tinh cần, giống như khúc gỗ mục.’ Tâu Đại vương, điều này cũng đã được trưởng lão Sāriputta, vị Tướng quân Chánh pháp, nói đến rằng:
‘‘‘Pallaṅkena nisinnassa, jaṇṇukenābhivassati;
Alaṃ phāsuvihārāya, pahitattassa bhikkhuno’’’ti.
“For one sitting cross-legged, if the rain does not wet his knees, it is sufficient for a comfortable dwelling for a monk of resolute mind.”
‘Đối với vị Tỳ khưu có tâm chí đã được hướng đến, đang ngồi kiết-già, (nếu có nơi trú ẩn) mà mưa không làm ướt đến đầu gối, thì (nơi ấy) là vừa đủ để an trú thoải mái.’
Gadrabhaṅgapañho paṭhamo.
The First Question on the Qualities of a Donkey.
Dứt câu hỏi thứ nhất về đức tánh của con lừa.