Bản dịch
MIL 6.2.9 — CÂU HỎI VỀ SỰ CHIẾU SÁNG CỦA MẶT TRỜI
9. Sūriyatapanapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, mặt trời này luôn luôn chiếu sáng thô tháo, hay là vào lúc nào đó thì chiếu sáng yếu ớt?”
“Tâu đại vương, mặt trời luôn luôn chiếu sáng thô tháo, và không lúc nào chiếu sáng yếu ớt.”
“Thưa ngài Nāgasena, nếu mặt trời luôn luôn chiếu sáng thô tháo, vậy thì tại sao mặt trời một đôi khi chiếu sáng thô tháo, một đôi khi chiếu sáng yếu ớt?”
BJT 2“Tâu đại vương, bốn điều này là bệnh của mặt trời, bị quấy nhiễu bởi một bệnh nào đó trong bốn bệnh ấy, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Bốn bệnh nào? Tâu đại vương, mây là bệnh của mặt trời, bị quấy nhiễu bởi bệnh ấy, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, sương mù là bệnh của mặt trời, bị quấy nhiễu bởi bệnh ấy, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, mưa là bệnh của mặt trời, bị quấy nhiễu bởi bệnh ấy, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, nhật thực là bệnh của mặt trời, bị quấy nhiễu bởi bệnh ấy, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, bốn điều này là bệnh của mặt trời, bị quấy nhiễu bởi một bệnh nào đó trong bốn bệnh ấy, mặt trời chiếu sáng yếu ớt.”
“Thưa ngài Nāgasena, thật là kỳ diệu! Thưa ngài Nāgasena, thật là phi thường! Đối với vật có năng lượng thậm chí cho đến mặt trời mà bệnh còn sanh khởi, vậy thì có điều gì đối với những chúng sanh khác? Thưa ngài, cách phân loại này không có ở người khác, ngoại trừ bậc có sự giác ngộ như là ngài vậy.”
Câu hỏi về sự chiếu sáng của mặt trời là thứ chín.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
9. ‘‘Bhante nāgasena, ayaṃ sūriyo sabbakālaṃ kaṭhinaṃ tapati, udāhu kiñcikālaṃ mandaṃ tapatī’’ti? ‘‘Sabbakālaṃ, mahārāja, sūriyo kaṭhinaṃ tapati, na kiñcikālaṃ mandaṃ tapatī’’ti. ‘‘Yadi, bhante nāgasena, sūriyo sabbakālaṃ kaṭhinaṃ tapati, kissa pana appekadā sūriyo kaṭhinaṃ tapati, appekadā mandaṃ tapatī’’ti? ‘‘Cattārome, mahārāja, sūriyassa rogā, yesaṃ aññatarena rogena paṭipīḷito sūriyo mandaṃ tapati. Katame cattāro? Abbhaṃ, mahārāja, sūriyassa rogo, tena rogena paṭipīḷito sūriyo mandaṃ tapati. Mahikā, mahārāja, sūriyassa rogo, tena rogena paṭipīḷito sūriyo mandaṃ tapati. Megho, mahārāja, sūriyassa rogo, tena rogena paṭipīḷito sūriyo mandaṃ tapati. Rāhu, mahārāja, sūriyassa rogo, tena rogena paṭipīḷito sūriyo mandaṃ tapati. Ime kho, mahārāja, cattāro sūriyassa rogā, yesaṃ aññatarena rogena paṭipīḷito sūriyo mandaṃ tapatī’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante nāgasena, abbhutaṃ, bhante nāgasena, sūriyassapi tāva tejosampannassa rogo uppajjissati, kimaṅgaṃ pana aññesaṃ sattānaṃ, natthi, bhante, esā vibhatti aññassa aññatra tavādisena buddhimatā’’ti.
9. “Venerable Nāgasena, does this sun always shine intensely, or does it at times shine weakly?” “At all times, great king, the sun shines intensely; it never shines weakly at any time.” “If, venerable Nāgasena, the sun always shines intensely, why then does the sun at one time shine intensely, and at another time shine weakly?” “There are these four afflictions of the sun, great king, and when oppressed by any one of them, the sun shines weakly. What are the four? A cloud, great king, is an affliction of the sun; oppressed by this affliction, the sun shines weakly. Mist, great king, is an affliction of the sun; oppressed by this affliction, the sun shines weakly. A rain cloud, great king, is an affliction of the sun; oppressed by this affliction, the sun shines weakly. Rāhu, great king, is an affliction of the sun; oppressed by this affliction, the sun shines weakly. These, great king, are the four afflictions of the sun, and when oppressed by any one of them, the sun shines weakly.” “Wonderful, venerable Nāgasena! Marvelous, venerable Nāgasena! If even the sun, so endowed with radiance, is subject to affliction, what then of other beings? Venerable, this analysis could not be made by another, save for a wise one such as yourself.”
9. – Thưa ngài Nāgasena, mặt trời này có phải lúc nào cũng chiếu sáng gay gắt, hay có lúc nào đó chiếu sáng yếu ớt không? – Tâu đại vương, mặt trời lúc nào cũng chiếu sáng gay gắt, không có lúc nào chiếu sáng yếu ớt. – Thưa ngài Nāgasena, nếu mặt trời lúc nào cũng chiếu sáng gay gắt, tại sao có lúc mặt trời lại chiếu sáng gay gắt, có lúc lại chiếu sáng yếu ớt? – Tâu đại vương, có bốn bệnh này của mặt trời, khi bị một trong các bệnh ấy hành hạ, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Bốn bệnh ấy là gì? Tâu đại vương, mây là bệnh của mặt trời, khi bị bệnh ấy hành hạ, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, sương mù là bệnh của mặt trời, khi bị bệnh ấy hành hạ, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, mưa là bệnh của mặt trời, khi bị bệnh ấy hành hạ, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, Rāhu là bệnh của mặt trời, khi bị bệnh ấy hành hạ, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. Tâu đại vương, đây chính là bốn bệnh của mặt trời, khi bị một trong các bệnh ấy hành hạ, mặt trời chiếu sáng yếu ớt. – Thật vi diệu thay, thưa ngài Nāgasena! Thật hy hữu thay, thưa ngài Nāgasena! Ngay cả mặt trời đầy năng lượng mà cũng có bệnh phát sinh, huống chi là các chúng sanh khác! Thưa ngài, không có sự phân tích này cho người nào khác ngoài một người có trí tuệ như ngài.
Sūriyatapanapañho navamo.
The Ninth Question Concerning the Sun's Shining.
Câu hỏi về sự nóng bức của mặt trời thứ chín.