Bản dịch
MIL 6.2.10 — CÂU HỎI THỨ NHÌ VỀ SỰ CHIẾU SÁNG CỦA MẶT TRỜI
10. Kaṭhinatapanapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, tại sao mặt trời chiếu sáng thô tháo vào mùa lạnh, nhưng không như thế vào mùa nắng?”
BJT 2“Tâu đại vương, vào mùa nắng bụi bặm không bị tiêu hoại. Các bụi phấn, bị khuấy động bởi gió, đi vào không trung, thậm chí ở không trung mây là vô cùng dày đặc, và gió lớn thổi mạnh hơn. Tất cả các điều ấy với nhiều nguồn khác nhau, được tổng hợp lại, che chắn các tia sáng của mặt trời. Vì thế, vào mùa nắng mặt trời chiếu sáng yếu ớt.
Tâu đại vương, trái lại vào mùa lạnh, ở phía bên dưới, trái đất thì lạnh. Ở phía bên trên, đám mây lớn được lắng đọng lại, bụi bặm thì yên tịnh. Và bụi phấn di chuyển vô cùng êm ả ở không trung, bầu trời không có mây đen, và gió thổi vô cùng yếu ớt. Do sự lắng đọng của những việc này, các tia sáng của mặt trời là trong trẻo, khi mặt trời được thoát khỏi việc bị tổn hại, ánh sáng của nó chiếu sáng cực kỳ. Tâu đại vương, ở đây điều này là lý do mà với lý do ấy mặt mặt trời chiếu sáng thô tháo vào mùa lạnh, không như thế vào mùa nắng.”
BJT 3“Thưa ngài, mặt trời, khi được thoát khỏi tất cả các tai ương thì chiếu sáng thô tháo, khi đồng hành cùng các đám mây, v.v… thì không chiếu sáng thô tháo.”
Câu hỏi về sự chiếu sáng của mặt trời là thứ mười.
Phẩm không chướng ngại là phẩm thứ nhì.
(Ở phẩm này có mười câu hỏi)
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
10. ‘‘Bhante nāgasena, kissa hemante sūriyo kaṭhinaṃ tapati, no tathā gimhe’’ti? ‘‘Gimhe, mahārāja, anupahataṃ hoti rajojallaṃ, vātakkhubhitā reṇū gaganānugatā honti, ākāsepi abbhā subahalā honti, mahāvāto ca adhimattaṃ vāyati, te sabbe nānākulā samāyutā sūriyaraṃsiyo pidahanti, tena gimhe sūriyo mandaṃ tapati.
10. “Venerable Nāgasena, why does the sun shine intensely in the winter, but not so in the summer?” “In the summer, great king, dust and dirt are abundant; dust particles stirred up by the wind fill the sky, and in the sky the clouds are very thick, and a great wind blows excessively. All these, variously mixed and combined, obstruct the sun’s rays. Therefore, in the summer the sun shines weakly.”
10. – Thưa ngài Nāgasena, tại sao vào mùa đông mặt trời lại chiếu sáng gay gắt, mà không như vậy vào mùa hè? – Tâu đại vương, vào mùa hè, có nhiều bụi bặm và rác rưởi tích tụ, bụi do gió khuấy động bay lên không trung, trên trời mây cũng rất dày đặc, và gió lớn thổi rất mạnh. Tất cả những thứ ấy, hỗn tạp và kết hợp lại, che khuất các tia nắng mặt trời. Do đó, vào mùa hè, mặt trời chiếu sáng yếu ớt.
‘‘Hemante pana, mahārāja, heṭṭhā pathavī nibbutā hoti, upari mahāmegho upaṭṭhito hoti, upasantaṃ hoti rajojallaṃ, reṇu ca santasantaṃ gagane carati, vigatavalāhako ca hoti ākāso, vāto ca mandamandaṃ vāyati, etesaṃ uparatiyā visuddhā † honti sūriyaraṃsiyo, upaghātavimuttassa sūriyassa tāpo ati viya tapati. Idamettha, mahārāja, kāraṇaṃ, yena kāraṇena sūriyo hemante kaṭhinaṃ tapati, no tathā gimhe’’ti. ‘‘Sabbītimutto, bhante, sūriyo kaṭhinaṃ tapati, meghādisahagato kaṭhinaṃ na tapatī’’ti.
“In the winter, however, great king, the earth below is cool, and great moisture is present above; the dust and dirt are settled, and fine dust moves gently in the sky; the sky is free of clouds, and the wind blows softly. Due to the cessation of these hindrances, the sun’s rays are very clear. The heat of the sun, freed from obstruction, shines exceedingly. This, great king, is the reason why the sun shines intensely in the winter, but not so in the summer.” “Venerable, the sun shines intensely when freed from all calamities, but when accompanied by clouds and the like, it does not shine intensely.”
“Tâu Đại vương, vào mùa đông, mặt đất ở bên dưới được mát mẻ, ở bên trên có đám mây lớn hiện hữu, bụi bặm và rác rưởi được lắng xuống, và hạt bụi di chuyển lơ lửng trên bầu trời, và bầu trời không có mây, và gió thổi nhè nhẹ. Do sự chấm dứt của các chướng ngại ấy, các tia nắng mặt trời trở nên trong sạch. Sức nóng của mặt trời, được giải thoát khỏi các chướng ngại, chiếu sáng rất gay gắt. Tâu Đại vương, đây là nguyên nhân, do nguyên nhân này mà mặt trời chiếu sáng gay gắt vào mùa đông, không như thế vào mùa hè.” “Bạch ngài, mặt trời được giải thoát khỏi mọi tai ương thì chiếu sáng gay gắt, mặt trời còn bị mây che phủ v.v... thì không chiếu sáng gay gắt.”
Kaṭhinatapanapañho dasamo.
The Tenth Question Concerning Intense Shining.
Câu hỏi về sự chiếu sáng gay gắt, câu thứ mười.
Nippapañcavaggo dutiyo.
The Second Chapter: On Non-Proliferation.
Phẩm Vô Hý Luận, phẩm thứ hai.
Imasmiṃ vagge dasa pañhā.
In this chapter, there are ten questions.
Trong phẩm này có mười câu hỏi.