Bản dịch
MIL 6.2.8 — CÂU HỎI VỀ SỰ QUY ĐỊNH ĐIỀU HỌC
8 Anavasesasikkhāpadapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, những người đã là những vị thầy ở thời quá khứ của các người thầy thuốc, tức là: Nārada, Dhammantarī, Aṅgīrasa, Kapila, Kaṇḍaraggi, Sāma, Atula, Pubbakaccāyana. Tất cả các vị thầy này cùng một lúc biết một cách trọn vẹn về tất cả các điều ấy là về sự phát sanh của bệnh, sự khởi đầu, bản chất, nguồn sanh khởi, cách chữa trị, việc cần làm, thành công hay không thành công (nghĩ rằng): ‘Ở cơ thể này chừng này thứ bệnh sẽ phát sanh,’ sau đó gom chung lại một mối rồi buộc lại sợi chỉ (đầu mối). Tất cả những vị này không phải là các bậc Toàn Tri. Trái lại, đức Thế Tôn, trong khi là đấng Toàn Tri, với trí tuệ của vị Phật biết được sự việc ở vị lai rằng: ‘Trong chừng này sự việc, sẽ phải quy định chừng này điều học,’ sau khi xác định tại sao Ngài đã không quy định điều học một cách toàn diện? Đến khi mỗi một sự việc đã được sanh khởi, tiếng xấu đã rõ rệt, sự sai trái đã lan rộng, đã đi xa, trong khi dân chúng phàn nàn, rồi vào từng thời điểm một Ngài đã quy định điều học cho các đệ tử?”
BJT 2“Tâu đại vương, đối với đức Như Lai, điều này đã được biết đến: ‘Vào lúc này, trong lúc những người này đang phàn nàn, một trăm năm mươi điều học có tính cách phụ trội sẽ phải được quy định.’ Tuy nhiên, đức Như Lai đã khởi ý như vầy:—Nếu Ta sẽ quy định một trăm năm mươi điều học có tính cách phụ trội vào một lúc, số đông người sẽ có sự hoảng sợ: ‘Ở đây, có nhiều việc cần phải gin giữ. Quả là việc khó khăn để xuất gia ở Giáo Pháp của Sa-môn Gotama.’ Thậm chí những người có ý định xuất gia cũng sẽ không xuất gia. Và họ sẽ không tin vào lời nói của Ta. Trong khi không tin tưởng, những người ấy sẽ đi đến chốn đọa đày. Đến khi mỗi một sự việc đã được sanh khởi, sau khi làm cho họ nhận thức nhờ vào sự thuyết giảng Giáo Pháp, khi sự sai trái đã rõ rệt, thì ta sẽ quy định điều học.”
BJT 3“Thưa ngài Nāgasena, thật là kỳ diệu đối với chư Phật! Thưa ngài Nāgasena, thật là phi thường đối với chư Phật! Trí Toàn Tri của đức Như Lai lớn lao đến thế! Thưa ngài Nāgasena, điều này là như vậy, ý nghĩa này đã khéo được giải thích bởi đức Như Lai. Sau khi nghe rằng: ‘Ở đây, có nhiều việc cần phải gìn giữ,’ sự hoảng sợ có thể sanh khởi ở chúng sanh, thậm chí không có đến một người có thể xuất gia ở Giáo Pháp của đấng Chiến Thắng. Trẫm chấp nhận điều này đúng theo như vậy.”
Câu hỏi về sự quy định điều học là thứ tám.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
8. ‘‘Bhante nāgasena, ye te ahesuṃ tikicchakānaṃ pubbakā ācariyā seyyathidaṃ, nārado dhammantarī † aṅgiraso kapilo kaṇḍaraggi sāmo atulo pubbakaccāyano, sabbepete ācariyā sakiṃ yeva roguppattiñca nidānañca sabhāvañca samuṭṭhānañca tikicchañca kiriyañca siddhāsiddhañca sabbaṃ taṃ † niravasesaṃ jānitvā ‘imasmiṃ kāye ettakā rogā uppajjissantī’ti ekappahārena kalāpaggāhaṃ karitvā suttaṃ bandhiṃsu, asabbaññuno ete sabbe, kissa pana tathāgato sabbaññū samāno anāgataṃ kiriyaṃ buddhañāṇena jānitvā ‘ettake nāma vatthusmiṃ ettakaṃ nāma sikkhāpadaṃ paññapetabbaṃ bhavissatī’ti paricchinditvā anavasesato sikkhāpadaṃ na paññapesi, uppannuppanne vatthusmiṃ ayase pākaṭe dose vitthārike puthugate ujjhāyantesu manussesu tasmiṃ tasmiṃ kāle sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññapesī’’ti?
8. “Venerable Nāgasena, there were the ancient teachers of medicine, namely: Nārada, Dhammantarī, Aṅgirasa, Kapila, Kaṇḍaraggi, Sāma, Atula, and Pubbakaccāyana. All these teachers, having known at once and without remainder the arising of diseases, their cause, nature, origin, treatment, procedure, and their success or failure, grasped the whole subject at once and composed a treatise, declaring, ‘So many diseases will arise in this body.’ All of these were not omniscient. Why then did the Tathāgata, who is omniscient, not, having foreseen future events with his Buddha-knowledge, determine, ‘In such and such a case, so many training rules will have to be laid down,’ and then lay down the training rules completely and without remainder? Why, instead, did he lay down a training rule for his disciples only at such a time when an incident had occurred, when ill repute had become manifest, the fault widespread and public, and people were complaining?”
8. – Thưa ngài Nāgasena, những vị thầy thuốc thời xưa, ví như là Nārada, Dhammantari, Aṅgirasa, Kapila, Kaṇḍaraggi, Sāma, Atula, Pubbakaccāyana, tất cả các vị thầy này, sau khi đã biết một cách không sót lại tất cả những điều này chỉ trong một lần: sự phát sinh của bệnh, nguyên nhân, bản chất, nguồn gốc, cách chữa trị, diễn tiến, và sự thành công hay thất bại của việc chữa trị, đã nắm bắt toàn bộ trong một lần duy nhất rằng: ‘Trong thân này, chừng ấy bệnh tật sẽ phát sinh,’ rồi đã biên soạn kinh sách. Tất cả những vị này đều không phải là bậc Toàn Tri. Vậy tại sao đức Như Lai, là bậc Toàn Tri, biết được việc làm trong tương lai bằng Phật trí, đã phân định rằng: ‘Trong chừng ấy sự việc, chừng ấy học giới sẽ cần được chế định,’ lại không chế định học giới một cách không sót lại? Tại sao Ngài lại chế định học giới cho các vị đệ tử vào từng thời điểm, khi sự việc đã phát sinh, khi lỗi lầm đã trở nên rõ ràng, lan rộng, phổ biến, và bị người đời khiển trách?
‘‘Ñātametaṃ, mahārāja, tathāgatassa ‘imasmiṃ samaye imesu manussesu sādhikaṃ diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ paññapetabbaṃ bhavissatī’ti, api ca tathāgatassa evaṃ ahosi ‘sace kho ahaṃ sādhikaṃ diyaḍḍhasikkhāpadasataṃ ekappahāraṃ paññapessāmi, mahājano santāsamāpajjissati ‘bahukaṃ idha rakkhitabbaṃ, dukkaraṃ vata bho samaṇassa gotamassa sāsane pabbajitu’nti, pabbajitukāmāpi na pabbajissanti, vacanañca me na saddahissanti, asaddahantā te manussā apāyagāmino bhavissanna-ti uppannuppanne vatthusmiṃ dhammadesanāya viññāpetvā pākaṭe dose sikkhāpadaṃ paññapessāmī’’’ti. ‘‘Acchariyaṃ, bhante nāgasena, buddhānaṃ, abbhutaṃ, bhante nāgasena, buddhānaṃ, yāva mahantaṃ tathāgatassa sabbaññutañāṇaṃ, evametaṃ, bhante nāgasena, suniddiṭṭho eso attho tathāgatena, ‘bahukaṃ idha sikkhitabba’nti sutvā sattānaṃ santāso uppajjeyya, ekopi jinasāsane na pabbajeyya, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
“It was known, great king, to the Tathāgata that ‘At this time, for these people, more than one hundred and fifty training rules will have to be established.’ And yet it occurred to the Tathāgata: ‘If I were to lay down more than one hundred and fifty training rules at a single stroke, the people would become terrified, thinking, “There is much to be observed here! Truly, it is difficult to go forth in the dispensation of the ascetic Gotama.” Even those who wish to go forth would not do so, and they would not have faith in my word. Lacking faith, those people would be bound for a state of loss. Therefore, on each occasion as it arose, having made it known through a Dhamma discourse when the fault became manifest, I shall lay down a training rule.’ ” “Wonderful, venerable Nāgasena, is the nature of the Buddhas! Marvelous, venerable Nāgasena, is the nature of the Buddhas, so very great is the omniscient knowledge of the Tathāgata! So it is, venerable Nāgasena, this matter has been well pointed out by the Tathāgata. Hearing, ‘There is much to be trained in here,’ beings might become terrified, and not even one would go forth in the Jina’s dispensation. Thus, I accept it as so.”
– Tâu đại vương, điều này đã được đức Như Lai biết đến: ‘Vào thời điểm này, đối với những người này, hơn một trăm năm mươi học giới sẽ cần được chế định.’ Tuy nhiên, đức Như Lai đã suy nghĩ như sau: ‘Nếu ta chế định hơn một trăm năm mươi học giới trong một lần, đại chúng sẽ kinh hãi rằng: ‘Có quá nhiều điều phải giữ gìn ở đây, thật khó thay để xuất gia trong giáo pháp của Sa-môn Gotama!’ Những người muốn xuất gia cũng sẽ không xuất gia, và họ sẽ không tin lời của ta. Do không tin, những người ấy sẽ đi đến cõi khổ. Ta sẽ làm cho họ hiểu rõ bằng một bài pháp thoại khi sự việc phát sinh, và sẽ chế định học giới khi lỗi lầm đã trở nên rõ ràng.’ – Thật vi diệu thay, thưa ngài Nāgasena, về các đức Phật! Thật hy hữu thay, thưa ngài Nāgasena, về các đức Phật! Toàn tri của đức Như Lai thật vĩ đại biết bao! Thưa ngài Nāgasena, đúng là như vậy, ý nghĩa này đã được đức Như Lai chỉ dạy rất rõ ràng. Khi nghe rằng: ‘Có nhiều điều phải học tập ở đây,’ chúng sanh có thể sẽ kinh hãi, và không một ai sẽ xuất gia trong giáo pháp của bậc Chiến Thắng. Con xin chấp nhận điều này đúng như vậy.
Anavasesasikkhāpadapañho aṭṭhamo.
The Eighth Question Concerning the Training Rules Without Remainder.
Câu hỏi về việc chế định học giới không sót lại thứ tám.