Bản dịch
MIL 6.2.4 — CÂU HỎI VỀ VẬT THỂ KHÔNG CÓ Ở THẾ GIAN
4. Lokenatthibhāvapañha
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, chư Phật được thấy ở thế gian, chư Phật Độc Giác được thấy, các đệ tử của đức Như Lai được thấy, các vị vua Chuyển Luân được thấy, các vị vua của các xứ sở được thấy, chư Thiên và loài người được thấy, những người có tài sản được thấy, những người không có tài sản được thấy, những người may mắn được thấy, những người bất hạnh được thấy, tướng trạng người nữ xuất hiện ở người nam được thấy, tướng trạng người nam xuất hiện ở người nữ được thấy, hành động khéo làm và vụng làm được thấy, các chúng sanh thọ hưởng quả thành tựu của các nghiệp thiện và ác được thấy. Có ở thế gian các chúng sanh hạng noãn sanh, hạng thai sanh, hạng thấp sanh, hạng hóa sanh; có các chúng sanh không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân. Có ở thế gian các hàng Dạ-xoa, quỷ sứ, người dạng quỷ, A-tu-la, người khổng lồ, Càn-thát-bà, ngạ quỷ, yêu tinh; có các hạng chim đầu người, rắn chúa, long vương, điểu vương, thầy phù thủy, thầy pháp; có các loài voi, ngựa, bò, trâu, lạc đà, lừa, dê, cừu, nai, heo rừng, sư tử, cọp, beo, gấu, chó sói, linh cẩu, chó hoang, chó rừng; có nhiều loại chim; có vàng, bạc, ngọc trai, ngọc ma-ni, vỏ sò, đá, san-hô, hồng ngọc, ngọc mắt mèo, ngọc bích, kim cương, pha-lê, đồng đen, đồng đỏ, đồng hỗn hợp, đồng thau; có sợi lanh, tơ lụa, bông vải, gai thô, chỉ bố, sợi len; có lúa gạo sāli, lúa gạo, lúa mạch, kê, bắp, đậu varaka, lúa mì, đậu tây, đậu māsa, mè, đậu tằm; có hương của rễ cây, hương của lõi cây, hương của giác cây, hương của vỏ cây, hương của lá cây, hương của bông hoa, hương của trái cây, hương thơm của tất cả các loại; có cỏ dại, dây leo, bụi rậm, cây cối, dược thảo, cổ thụ, sông, núi, biển, cá, rùa. Tất cả có ở thế gian. Thưa ngài, vật gì không có ở thế gian, xin ngài hãy nói về vật ấy cho trẫm.”
BJT 2“Tâu đại vương, ba vật này không có ở thế gian. Ba vật nào? Vật có tâm thức hoặc không có tâm thức mà không già hoặc không chết là không có, tính chất thường còn của các hành là không có, cái được thừa nhận là chúng sanh theo ý nghĩa rốt ráo là không có. Tâu đại vương, đây là ba vật không có ở thế gian.”
“Thưa ngài Nāgasena, tốt lắm! Trẫm chấp nhận điều này đúng theo như vậy.”
Câu hỏi về vật thể không có ở thế gian là thứ tư.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
4. ‘‘Bhante nāgasena, dissanti loke buddhā, dissanti paccekabuddhā, dissanti tathāgatassa sāvakā, dissanti cakkavattirājāno, dissanti padesarājāno, dissanti devamanussā, dissanti sadhanā, dissanti adhanā, dissanti sugatā, dissanti duggatā, dissati purisassa itthiliṅgaṃ pātubhūtaṃ, dissati itthiyā purisaliṅgaṃ pātubhūtaṃ, dissati sukataṃ dukkataṃ kammaṃ, dissanti kalyāṇapāpakānaṃ kammānaṃ vipākūpabhogino sattā, atthi loke sattā aṇḍajā jalābujā saṃsedajā opapātikā, atthi sattā apadā dvipadā catuppadā bahuppadā, atthi loke yakkhā rakkhasā kumbhaṇḍā asurā dānavā gandhabbā petā pisācā, atthi kinnarā mahoragā nāgā supaṇṇā siddhā vijjādharā, atthi hatthī assā gāvo mahiṃsā † oṭṭhā gadrabhā ajā eḷakā migā sūkarā sīhā byagghā dīpī acchā kokā taracchā soṇā siṅgālā, atthi bahuvidhā sakuṇā, atthi suvaṇṇaṃ rajataṃ muttā maṇi saṅkho silā pavāḷaṃ lohitaṅko masāragallaṃ veḷuriyo vajiraṃ phalikaṃ kāḷalohaṃ tambalohaṃ vaṭṭalohaṃ kaṃsalohaṃ, atthi khomaṃ koseyyaṃ kappāsikaṃ sāṇaṃ bhaṅgaṃ kambalaṃ, atthi sāli vīhi yavo kaṅgu kudrūso varako godhūmo muggo, māso tilaṃ kulatthaṃ, atthi mūlagandho sāragandho pheggugandho tacagandho pattagandho pupphagandho phalagandho sabbagandho, atthi tiṇa latā gaccha rukkha osadhi vanappati nadī pabbata samudda macchakacchapā sabbaṃ loke atthi. Yaṃ, bhante, loke natthi, taṃ me kathehī’’ti.
4. “Venerable Nāgasena, in the world there are Buddhas, there are Paccekabuddhas, there are disciples of the Tathāgata, there are wheel-turning monarchs, there are regional kings, there are gods and humans, there are the wealthy, there are the poor, there are the fortunate, there are the unfortunate, there is the manifestation of the female sex in a man, there is the manifestation of the male sex in a woman, there are well-done and ill-done deeds, there are beings experiencing the results of good and bad actions, there are beings born from eggs, born from wombs, born from moisture, and born spontaneously, there are footless beings, two-footed beings, four-footed beings, and many-footed beings, there are in the world yakkhas, rakkhasas, kumbhaṇḍas, asuras, dānavas, gandhabbas, petas, pisācas, there are kinnaras, mahoragas, nāgas, supaṇṇas, siddhas, vijjādharas, there are elephants, horses, cattle, buffaloes, camels, donkeys, goats, sheep, deer, pigs, lions, tigers, leopards, bears, wolves, hyenas, dogs, jackals, there are many kinds of birds, there is gold, silver, pearls, gems, conch shells, stones, coral, rubies, cat’s-eyes, lapis lazuli, diamonds, crystal, black iron, copper, tin, bronze, there is linen, silk, cotton, hemp, flax, wool, there is rice, barley, millet, kodo millet, common millet, wheat, mung beans, black gram, sesame, horse gram, there are root scents, heartwood scents, sapwood scents, bark scents, leaf scents, flower scents, fruit scents, all kinds of scents, there are grasses, creepers, shrubs, trees, medicinal plants, forest trees, rivers, mountains, oceans, fish, turtles—everything exists in the world. Tell me, venerable sir, what does not exist in the world.”
4. “Bạch ngài Nāgasena, ở đời có thể thấy được các vị Phật, có thể thấy được các vị Phật Độc Giác, có thể thấy được các vị Thinh Văn của đức Như Lai, có thể thấy được các vị vua Chuyển Luân, có thể thấy được các vị vua địa phương, có thể thấy được chư thiên và loài người, có thể thấy được người giàu, có thể thấy được người nghèo, có thể thấy được người hạnh phúc, có thể thấy được người bất hạnh, có thể thấy được tướng nữ xuất hiện nơi người nam, có thể thấy được tướng nam xuất hiện nơi người nữ, có thể thấy được nghiệp thiện và nghiệp ác, có thể thấy được các chúng sanh đang thọ hưởng quả báo của các nghiệp thiện và ác. Ở đời có các chúng sanh noãn sanh, thai sanh, thấp sanh, hóa sanh; có các chúng sanh không chân, hai chân, bốn chân, nhiều chân. Ở đời có các loài dạ-xoa, la-sát, cưu-bàn-trà, a-tu-la, đà-nava, càn-thát-bà, ngạ quỷ, tỳ-xá-xà. Có các loài khẩn-na-la, đại mãng xà, rồng, kim xí điểu, tất-đạt, trì-chú-tiên. Có voi, ngựa, bò, trâu, lạc đà, lừa, dê, cừu, nai, heo, sư tử, cọp, báo, gấu, chó sói, chó rừng, chó nhà, cáo. Có nhiều loại chim. Có vàng, bạc, ngọc trai, ngọc ma-ni, ốc xà cừ, đá, san hô, hồng ngọc, ngọc bích, ngọc mắt mèo, kim cương, pha lê, sắt đen, đồng đỏ, đồng thiếc, đồng trắng. Có vải lanh, vải lụa, vải bông, vải gai, vải gai dầu, vải len. Có lúa tẻ, lúa nếp, đại mạch, lúa miến, lúa kê, lúa mì, đậu xanh, đậu đen, mè, đậu ngựa. Có hương rễ, hương lõi cây, hương giác cây, hương vỏ cây, hương lá, hương hoa, hương quả, tất cả các loại hương. Có cỏ, dây leo, bụi cây, cây gỗ, dược thảo, cây chúa rừng, sông, núi, biển, cá, rùa; tất cả đều có ở đời. Bạch ngài, điều gì không có ở đời, xin ngài hãy nói cho con biết.”
‘‘Tīṇimāni, mahārāja, loke natthi. Katamāni tīṇi? Sacetanā vā acetanā vā ajarāmarā loke natthi, saṅkhārānaṃ niccatā natthi, paramatthena sattūpaladdhi natthi, imāni kho, mahārāja, tīṇi loke natthī’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
“Great king, these three things do not exist in the world. What three? Whether sentient or insentient, there is nothing in the world that is ageless and deathless. There is no permanence of conditioned things. In an ultimate sense, no being is to be found. These, great king, are the three things that do not exist in the world.” “Excellent, Venerable Nāgasena, I accept it as such.”
“Tâu Đại vương, có ba điều này không có ở đời. Ba điều nào? Dù là hữu tình hay vô tình, không có gì ở đời là không già không chết. Không có sự thường hằng của các pháp hữu vi. Theo nghĩa chân đế, không thể tìm thấy một chúng sanh. Tâu Đại vương, ba điều này quả thật không có ở đời.” “Lành thay, bạch ngài Nāgasena, con xin thọ nhận điều ấy đúng là như vậy.”
Loke natthibhāvapañho catuttho.
The Fourth Question on Non-Existence in the World.
Câu hỏi về những điều không có ở đời, chương thứ tư.