Bản dịch
MIL 5.4.1 — CÂU HỎI VỀ QUẢ THÀNH TỰU CỦA NGHIỆP
1 Iddhikammavipākapañha
CÓ NĂNG LỰC LỚN HƠN THẦN THÔNG
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này các tỳ khưu, vị đứng đầu trong số các tỳ khưu đệ tử có thần thông của Ta tức là Mahāmoggallāna.’ Và thêm nữa, nghe nói vị ấy bị đánh bằng những cây côn, có đầu bị vỡ, xương thịt gân bị nghiền nát thành bột, và toàn thân bị chặt đứt, rồi viên tịch Niết Bàn. Thưa ngài Nāgasena, nếu vị trưởng lão Mahāmoggallāna đã đạt đến tột đỉnh của thần thông, như thế thì lời nói rằng: ‘Bị đánh bằng những cây côn rồi viên tịch Niết Bàn’ là sai trái. Nếu bị đánh bằng những cây côn rồi viên tịch Niết Bàn, như thế thì lời nói rằng: ‘Đã đạt đến tột đỉnh của thần thông’ cũng là sai trái. Có phải vị ấy không có khả năng về thần thông để tránh né việc chết chóc của mình, để trở thành đối tượng nương nhờ của thế gian luôn cả chư Thiên? Câu hỏi này cũng có cả hai khía cạnh, được dành cho ngài. Nó nên được giải quyết bởi ngài.”
BJT 2“Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này các tỳ khưu, vị đứng đầu trong số các tỳ khưu đệ tử có thần thông của Ta tức là Mahāmoggallāna.’ Và đại đức Mahāmoggallāna đã bị đánh bằng cây côn rồi viên tịch Niết Bàn. Tuy nhiên, điều ấy là do đã bị chế ngự bởi nghiệp.”
“Thưa ngài Nāgasena, thế không phải lãnh vực của thần thông đối với người có thần thông và quả thành tựu của nghiệp là hai điều không thể nghĩ bàn hay sao? Và có thể tránh né việc không thể nghĩ bàn (này) bằng việc không thể nghĩ bàn (khác)? Thưa ngài, giống như những ai mong muốn trái cây thì chọi thẳng trái táo rừng bằng trái táo rừng, chọi thẳng trái xoài bằng trái xoài, thưa ngài Nāgasena, tương tợ y như thế sau khi đối chọi việc không thể nghĩ bàn (này) bằng việc không thể nghĩ bàn (khác) thì có thể tránh né được.”
“Tâu đại vương, tuy nhiên trong hai điều không thể nghĩ bàn thì một điều là trội hơn, có năng lực lớn hơn. Tâu đại vương, giống như các vị vua ở trên trái đất là tương đương về dòng dõi. Tuy nhiên trong số các vị tương đương về dòng dõi ấy, có một vị thống trị tất cả và thể hiện quyền hành. Tâu đại vương, tương tợ y như thế trong số các điều không thể nghĩ bàn ấy, thì chính quả thành tựu của nghiệp là trội hơn, có năng lực lớn hơn. Chính quả thành tựu của nghiệp thống trị tất cả và thể hiện quyền hành. Đối với người đã bị chế ngự bởi nghiệp, các hành động còn lại không đạt được cơ hội.
Tâu đại vương, hơn nữa trong trường hợp một người nam vi phạm một sự việc nào đó, thì người mẹ, hoặc người cha, hoặc anh chị em, hoặc bạn bè thân hữu của người ấy không bảo vệ được anh ta, khi ấy chính đức vua thống trị ở nơi ấy và thể hiện quyền hành. Trong trường hợp ấy cái gì là nguyên nhân? Do tình trạng vi phạm tội. Tâu đại vương, tương tợ y như thế trong số các điều không thể nghĩ bàn ấy, thì chính quả thành tựu của nghiệp là trội hơn, có năng lực lớn hơn. Chính quả thành tựu của nghiệp thống trị tất cả và thể hiện quyền hành. Đối với người đã bị chế ngự bởi nghiệp, các hành động còn lại không đạt được cơ hội.
Tâu đại vương, hoặc là giống như đám lửa rừng khi đã phát khởi ở trái đất thì cho dầu một ngàn lu nước cũng không thể nào dập tắt. Khi ấy, chính ngọn lửa thống trị ở nơi ấy và thể hiện quyền hành. Trong trường hợp ấy cái gì là nguyên nhân? Là do sức mạnh của ngọn lửa. Tâu đại vương, tương tợ y như thế trong số các điều không thể nghĩ bàn ấy, thì chính quả thành tựu của nghiệp là trội hơn, có năng lực lớn hơn. Chính quả thành tựu của nghiệp thống trị tất cả và thể hiện quyền hành. Đối với người đã bị chế ngự bởi nghiệp, các hành động còn lại không đạt được cơ hội. Tâu đại vương, do đó đại đức Mahāmoggallāna là đã bị chế ngự bởi nghiệp, trong khi đang bị đánh bằng những cây côn đã không có được sự gom tụ lại của thần thông.”
“Thưa ngài Nāgasena, tốt lắm! Trẫm chấp nhận điều này đúng theo như vậy.”
Câu hỏi về thần thông và quả thành tựu của nghiệp là thứ nhất.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
‘‘Nanu, bhante nāgasena, iddhimato iddhivisayopi kammavipākopi dve acintiyā, acintiyena acintiyaṃ apanayitabbaṃ. Yathā nāma, bhante, keci phalakāmā kapitthena kapitthaṃ pothenti, ambena ambaṃ pothenti, evameva kho, bhante nāgasena, acintiyena acintiyaṃ pothayitvā apanetabba’’nti? ‘‘Acintiyānampi, mahārāja, ekaṃ adhimattaṃ balavataraṃ, yathā, mahārāja, mahiyā rājāno honti samajaccā, samajaccānampi tesaṃ eko sabbe abhibhavitvā āṇaṃ pavatteti. Evameva kho, mahārāja, tesaṃ acintiyānaṃ kammavipākaṃ yeva adhimattaṃ balavataraṃ, kammavipākaṃ yeva sabbe abhibhaviya āṇaṃ pavatteti, kammādhiggahitassa avasesā kiriyā okāsaṃ na labhanti.
1. “But Venerable Nāgasena, are not both the sphere of psychic power of one who possesses it and the result of kamma inconceivable? The inconceivable should be averted by the inconceivable. Just as, Venerable Sir, some who desire fruit knock down a wood-apple with a wood-apple, or a mango with a mango, in the same way, Venerable Nāgasena, the inconceivable should be struck and averted by the inconceivable.” “Even among inconceivable things, great king, one is exceedingly more powerful. Just as, great king, there are kings on earth who are of the same birth, yet even among those of the same birth, one overcomes all the others and exercises authority. In the same way, great king, among those inconceivable things, the result of kamma alone is exceedingly more powerful. The result of kamma alone overcomes all else and exercises its authority. For one who is overcome by kamma, other actions find no opportunity.”
1. “Bạch ngài Nāgasena, chẳng phải phạm vi thần thông của người có thần thông và quả dị thục của nghiệp, cả hai đều là bất khả tư nghì sao? Chẳng phải nên dùng cái bất khả tư nghì để loại bỏ cái bất khả tư nghì sao? Ví như, bạch ngài, có những người muốn hái quả, họ dùng quả thị để ném quả thị, dùng quả xoài để ném quả xoài. Cũng vậy, bạch ngài Nāgasena, chẳng phải nên dùng cái bất khả tư nghì (thần thông) để đánh bại và loại bỏ cái bất khả tư nghì (quả nghiệp) sao?” “Tâu Đại vương, dù đều là bất khả tư nghì, nhưng có một cái mạnh hơn hẳn. Ví như, tâu Đại vương, trên mặt đất có các vị vua cùng dòng dõi, nhưng trong số các vị vua cùng dòng dõi ấy, có một vị vua chế ngự tất cả và thi hành quyền lực. Cũng vậy, tâu Đại vương, trong số những điều bất khả tư nghì ấy, quả dị thục của nghiệp là mạnh hơn hẳn. Chính quả dị thục của nghiệp chế ngự tất cả và thi hành quyền lực. Đối với người bị nghiệp chế ngự, các hành động còn lại không có cơ hội.”
‘‘Idha pana, mahārāja, koci puriso kismiñcideva pakaraṇe aparajjhati, na tassa mātā vā pitā vā bhaginī vā bhātaro vā sakhī vā sahāyakā vā † tāyanti, atha kho rājā yeva tattha abhibhaviya āṇaṃ pavatteti. Kiṃ tattha kāraṇaṃ? Aparādhikatā. Evameva kho, mahārāja, tesaṃ acintiyānaṃ kammavipākaṃ yeva adhimattaṃ balavataraṃ, kammavipākaṃ yeva sabbe abhibhaviya āṇaṃ pavatteti, kammādhiggahitassa avasesā kiriyā okāsaṃ na labhanti.
“Here, great king, if a certain person is at fault in some matter, neither mother, father, sister, brother, friends, nor companions can protect him. Rather, the king himself prevails there and enforces his command. What is the reason for that? It is his being an offender. Just so, great king, among those inconceivable things, the result of kamma alone is exceedingly more powerful; the result of kamma alone surpasses all and exercises authority. For one seized by kamma, other actions do not get an opportunity.”
‘Lại nữa, tâu Đại vương, ở đây có người đàn ông nào đó phạm tội trong một trường hợp nào đó. Mẹ, hoặc cha, hoặc chị em gái, hoặc anh em trai, hoặc bạn bè, hoặc người đồng hành của người ấy không thể bảo vệ được. Trái lại, chính đức vua chế ngự và ban hành mệnh lệnh trong trường hợp ấy. Nguyên nhân ở đây là gì? Là do sự phạm tội. Tâu Đại vương, cũng tương tự như thế, trong các điều không thể nghĩ bàn ấy, chính quả của nghiệp là có năng lực vượt trội hơn cả. Chính quả của nghiệp chế ngự tất cả và ban hành mệnh lệnh. Đối với người bị nghiệp chi phối, các hành động còn lại không có được cơ hội.’
‘‘Yathā vā pana, mahārāja, mahiyā davaḍāhe samuṭṭhite ghaṭasahassampi udakaṃ na sakkoti nibbāpetuṃ, atha kho aggi yeva tattha abhibhaviya āṇaṃ pavatteti. Kiṃ tattha kāraṇaṃ? Balavatā tejassa. Evameva kho, mahārāja, tesaṃ acintiyānaṃ kammavipākaṃ yeva adhimattaṃ balavataraṃ, kammavipākaṃ yeva sabbe abhibhaviya āṇaṃ pavatteti, kammādhiggahitassa avasesā kiriyā okāsaṃ na labhanti, tasmā, mahārāja, āyasmato mahāmoggallānassa kammādhiggahitassa laguḷehi pothiyamānassa iddhiyā samannāhāro nāhosī’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
“Or just as, great king, when a forest fire arises on the earth, even a thousand pots of water cannot extinguish it, but the fire itself prevails there and exercises its authority. What is the reason for that? The strength of its heat. In the same way, great king, among those inconceivable things, the result of kamma alone is exceedingly more powerful; the result of kamma alone surpasses all and exercises authority. For one seized by kamma, other actions do not get an opportunity. Therefore, great king, for the Venerable Mahāmoggallāna, who was seized by kamma and being beaten with clubs, the bringing to mind of his psychic power did not occur.” “Excellent, Venerable Nāgasena, I accept it just as you say.”
“Lại nữa, tâu Đại vương, ví như khi một đám cháy rừng phát sinh trên mặt đất, dù một ngàn ghè nước cũng không thể dập tắt được, trái lại, chính ngọn lửa đã chế ngự và lộng hành ở nơi ấy. Nguyên nhân ở đó là gì? Là do sức mạnh của hơi nóng. Cũng vậy, tâu Đại vương, trong các điều bất khả tư nghì ấy, quả của nghiệp là có sức mạnh vượt trội hơn cả, chính quả của nghiệp đã chế ngự tất cả và lộng hành. Đối với người bị nghiệp chế ngự, các hành động còn lại không có cơ hội. Vì thế, tâu Đại vương, đối với Tôn giả Mahāmoggallāna, người bị nghiệp chế ngự, đang bị đánh đập bằng gậy gộc, sự tác ý đến thần thông đã không thể khởi lên được.” “Lành thay, thưa Đại đức Nāgasena, con xin chấp nhận điều này đúng là như vậy.”
Iddhikammavipākapañho paṭhamo.
The First Question on Psychic Power and the Result of Kamma.
Câu hỏi thứ nhất về thần thông và quả của nghiệp.