Bản dịch
MIL 5.2.6 — CÂU HỎI VỀ VIỆC CÓ NHIỀU TỘI
6. Apuññapañha
Ở HÀNH ĐỘNG ÁC CỦA NGƯỜI KHÔNG BIẾT
BJT 1“Thưa ngài Nāgasena, ngài nói rằng: ‘Người nào giết hại mạng sống trong khi không biết, người ấy tạo ra tội trầm trọng hơn.’ Và thêm nữa, ở phần quy định về Luật đức Thế Tôn đã nói như vầy: ‘Người không biết thì không vi phạm tội.’ Thưa ngài Nāgasena, nếu người giết hại mạng sống trong khi không biết thì tạo ra tội trầm trọng hơn, như thế thì lời nói rằng: ‘Người không biết thì không vi phạm tội’ là sai trái. Nếu người không biết thì không vi phạm tội, như thế thì lời nói rằng: ‘Người giết hại mạng sống trong khi không biết thì tạo ra tội trầm trọng hơn’cũng là sai trái. Câu hỏi này cũng có cả hai khía cạnh, khó vượt trội, khó vượt qua, được dành cho ngài. Nó nên được giải quyết bởi ngài.”
BJT 2“Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Người nào giết hại mạng sống trong khi không biết, người ấy tạo ra tội trầm trọng hơn.’ Và thêm nữa, ở phần quy định về Luật đức Thế Tôn đã nói như vầy: ‘Người không biết thì không vi phạm tội.’ Tuy nhiên, trường hợp ấy có sự khác biệt về ý nghĩa. Sự khác biệt về ý nghĩa ở đây là thế nào? Tâu đại vương, có loại tội vi phạm có sự nhận thức, có loại tội vi phạm không có sự nhận thức. Tâu đại vương, điều đã được đức Thế Tôn nói rằng: ‘Người không biết thì không vi phạm tội’ có liên quan đến loại tội ấy, là loại tội vi phạm có sự nhận thức.”
“Thưa ngài Nāgasena, tốt lắm! Trẫm chấp nhận điều này đúng theo như vậy.”
Câu hỏi về việc có nhiều tội
ở hành động ác của người không biết là thứ sáu.
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
6. ‘‘Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha ‘yo ajānanto pāṇātipātaṃ karoti, so balavataraṃ apuññaṃ pasavatī’ti. Puna ca bhagavatā vinayapaññattiyā bhaṇitaṃ ‘anāpatti ajānantassā’ti. Yadi, bhante nāgasena, ajānitvā pāṇātipātaṃ karonto balavataraṃ apuññaṃ pasavati, tena hi ‘anāpatti ajānantassā’ti yaṃ vacanaṃ, taṃ micchā. Yadi anāpatti ajānantassa, tena hi ‘ajānitvā pāṇātipātaṃ karonto balavataraṃ apuññaṃ pasavatī’ti tampi vacanaṃ micchā. Ayampi ubhato koṭiko pañho duruttaro duratikkamo tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo’’ti.
6. “Venerable Nāgasena, you say that ‘one who unknowingly takes life generates greater demerit.’ But the Blessed One has said in a Vinaya rule, ‘There is no offense for one who does not know.’ If, Venerable Nāgasena, one who unknowingly takes life generates greater demerit, then the statement ‘There is no offense for one who does not know’ is false. If there is no offense for one who does not know, then the statement ‘One who unknowingly takes life generates greater demerit’ is also false. This double-edged question, difficult to answer and hard to evade, has come to you; it must be resolved by you.”
6. – Thưa ngài Nāgasena, các ngài nói rằng: ‘Người nào không biết mà sát sanh thì tạo ra việc bất thiện có năng lực hơn.’ Lại nữa, đức Thế Tôn đã dạy trong giới luật rằng: ‘Người không biết thì không có tội.’ Thưa ngài Nāgasena, nếu người không biết mà sát sanh lại tạo ra việc bất thiện có năng lực hơn, thì lời dạy: ‘Người không biết thì không có tội’ là sai. Nếu người không biết mà không có tội, thì lời dạy: ‘Người không biết mà sát sanh thì tạo ra việc bất thiện có năng lực hơn’ cũng là sai. Vấn đề lưỡng nan này, khó trả lời, khó vượt qua, đã đến với ngài, ngài phải giải quyết nó.
‘‘Bhāsitampetaṃ, mahārāja, bhagavatā ‘yo ajānanto pāṇātipātaṃ karoti, so balavataraṃ apuññaṃ pasavatī’ti. Puna ca vinayapaññattiyā bhagavatā bhaṇitaṃ ‘anāpatti ajānantassā’ti. Tattha atthantaraṃ atthi. Katamaṃ atthantaraṃ? Atthi, mahārāja, āpatti saññāvimokkhā, atthi āpatti nosaññāvimokkhā. Yāyaṃ, mahārāja, āpatti saññāvimokkhā, taṃ āpattiṃ ārabbha bhagavatā bhaṇitaṃ ‘anāpatti ajānantassā’’ti. ‘‘Sādhu, bhante nāgasena, evametaṃ tathā sampaṭicchāmī’’ti.
“Great king, this was spoken by the Blessed One: ‘One who unknowingly takes life generates greater demerit.’ And again, in a Vinaya rule the Blessed One stated: ‘There is no offense for one who does not know.’ There is a difference in meaning here. What is the difference in meaning? There is, great king, an offense that is absolved by perception, and there is an offense that is not absolved by perception. It is concerning that offense, great king, which is absolved by perception, that the Blessed One said: ‘There is no offense for one who does not know.’” “Excellent, venerable Nāgasena, I accept it just so.”
– Tâu Đại vương, đức Thế Tôn đã dạy rằng: ‘Người nào không biết mà sát sanh thì tạo ra việc bất thiện có năng lực hơn.’ Lại nữa, đức Thế Tôn đã dạy trong giới luật rằng: ‘Người không biết thì không có tội.’ Trong đó có sự khác biệt về ý nghĩa. Sự khác biệt về ý nghĩa đó là gì? Tâu Đại vương, có loại tội được miễn trừ do tưởng, có loại tội không được miễn trừ do tưởng. Tâu Đại vương, đối với loại tội được miễn trừ do tưởng, đức Thế Tôn đã dạy rằng: ‘Người không biết thì không có tội.’ – Lành thay, thưa ngài Nāgasena, con xin chấp nhận sự việc này đúng như vậy.
Apuññapañho chaṭṭho.
The Sixth Question on Demerit.
Câu hỏi thứ sáu về việc làm bất thiện.