Bản dịch
MIL 3.6.3 — VI. PHẨM TRÍ NHỚ
3. Mahāpurisalakkhaṇapañha
Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, có phải đức Phật hội đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân và được phân biệt với tám mươi tướng phụ, có sắc vàng, có làn da như là vàng, có hào quang một sải tay?”
“Tâu đại vương, đúng vậy. Đức Thế Tôn hội đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân và được phân biệt với tám mươi tướng phụ, có sắc vàng, có làn da như là vàng, có hào quang một sải tay.”
“Thưa ngài, có phải cha mẹ của đức Phật cũng hội đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân và được phân biệt với tám mươi tướng phụ, có sắc vàng, có làn da như là vàng, có hào quang một sải tay?”
“Tâu đại vương, không phải.”
“Thưa ngài Nāgasena, trong khi là như vậy thì không thể nào đức Phật sanh lên được hội đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân và được phân biệt với tám mươi tướng phụ, có sắc vàng, có làn da như là vàng, có hào quang một sải tay. Hơn nữa, con trai là giống mẹ hay bà con bên mẹ, hoặc con trai là giống cha hay bà con bên cha.”
Vị trưởng lão đã nói rằng: “Tâu đại vương, có loại hoa sen nào có trăm cánh không?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Có.”
“Vậy xuất xứ của nó là từ đâu?”
“Nó sanh ra ở trong bùn, sống ở trong nước.”
“Tâu đại vương, phải chăng hoa sen có sắc, hoặc có mùi, hoặc có vị tương tợ như bùn?”
“Thưa ngài, không đúng.”
“Vậy thì phải chăng hoa sen có sắc, hoặc có mùi, hoặc có vị tương tợ như nước?”
“Thưa ngài, không đúng.”
“Tâu đại vương, tương tợ y như thế đức Thế Tôn hội đủ ba mươi hai tướng của bậc đại nhân và được phân biệt với tám mươi tướng phụ, có sắc vàng, có làn da như là vàng, có hào quang một sải tay.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
‘‘Kiṃ panassa, bhante, mātāpitaropi dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgatā asītiyā ca anubyañjanehi parirañjitā suvaṇṇavaṇṇā kañcanasannibhattacā byāmappabhā’’ti? ‘‘No cassa, mahārāja, mātāpitaro dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgatā asītiyā ca anubyañjanehi parirañjitā suvaṇṇavaṇṇā kañcanasannibhattacā byāmappabhā’’ti.
2. “But, venerable sir, were his parents also endowed with the thirty-two marks of a great man, adorned with the eighty minor characteristics, golden-hued, with skin like burnished gold, and with a fathom-wide aura?” “No, great king, his parents were not endowed with the thirty-two marks of a great man, nor adorned with the eighty minor characteristics, nor were they golden-hued, with skin like burnished gold, or with a fathom-wide aura.”
‘Bạch ngài, vậy còn cha mẹ của ngài, có phải các vị ấy cũng đã thành tựu ba mươi hai tướng của bậc đại nhân, được trang hoàng bởi tám mươi vẻ đẹp phụ, có màu da vàng ròng, có làn da như vàng ròng, và có hào quang một tầm không?’ ‘Tâu Đại vương, cha mẹ của ngài đã không thành tựu ba mươi hai tướng của bậc đại nhân, không được trang hoàng bởi tám mươi vẻ đẹp phụ, không có màu da vàng ròng, không có làn da như vàng ròng, và không có hào quang một tầm.’
‘‘Evaṃ sante kho, bhante nāgasena, na uppajjati buddho dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato asītiyā ca anubyañjanehi parirañjito suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco byāmappabhoti, api ca mātusadiso vā putto hoti mātupakkho vā, pitusadiso vā putto hoti pitupakkho vā’’ti. Thero āha ‘‘atthi pana, mahārāja, kiñci padumaṃ satapatta’’nti? ‘‘Āma, bhante, atthī’’ti. ‘‘Tassa pana kuhiṃ sambhavo’’ti? ‘‘Kaddame jāyati udake āsīyatī’’ti. ‘‘Kiṃnu kho, mahārāja, padumaṃ kaddamena sadisaṃ vaṇṇena vā gandhena vā rasena vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Atha udakena vā gandhena vā rasena vā’’ti? ‘‘Na hi, bhante’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, bhagavā dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato asītiyā ca anubyañjanehi parirañjito suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco byāmappabho, no cassa mātāpitaro dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgatā asītiyā ca anubyañjanehi parirañjitā suvaṇṇavaṇṇā kañcanasannibhattacā byāmappabhā’’ti.
“If that is so, Venerable Nāgasena, then it cannot be that a Buddha arises endowed with the thirty-two marks of a great man, adorned with the eighty minor characteristics, golden-hued, with skin like burnished gold, and with a fathom-wide aura. For a son is like his mother or of his mother’s party, or he is like his father or of his father’s party.” The elder said, “Is there, great king, any such thing as a hundred-petalled lotus?” “Yes, venerable sir, there is.” “And where does it originate?” “It is born in the mud and nourished in the water.” “Tell me, great king, is the lotus similar to the mud in color, or fragrance, or taste?” “No, venerable sir.” “Or is it similar to the water in color, or fragrance, or taste?” “No, venerable sir.” “Just so, great king, the Blessed One is endowed with the thirty-two marks of a great man and adorned with the eighty minor characteristics, is golden-hued, with skin like burnished gold, and with a fathom-wide aura, even though his parents were not endowed with the thirty-two marks of a great man nor adorned with the eighty minor characteristics, nor were they golden-hued, with skin like burnished gold, or with a fathom-wide aura.”
‘Bạch ngài Nāgasena, nếu sự việc là như vậy, thì không thể nào đức Phật lại thành tựu ba mươi hai tướng của bậc đại nhân, được trang hoàng bởi tám mươi vẻ đẹp phụ, có màu da vàng ròng, có làn da như vàng ròng, và có hào quang một tầm được. Hơn nữa, người con trai thường giống mẹ hoặc thiên về họ mẹ, hoặc giống cha hoặc thiên về họ cha.’ Vị Trưởng lão nói: ‘Tâu Đại vương, có loài hoa sen trăm cánh nào không?’ ‘Bạch ngài, có ạ.’ ‘Vậy nó sinh ra từ đâu?’ ‘Nó sinh ra trong bùn và nương vào nước.’ ‘Tâu Đại vương, vậy hoa sen có giống bùn về màu sắc, hương thơm, hay vị không?’ ‘Bạch ngài, không ạ.’ ‘Vậy nó có giống nước về màu sắc, hương thơm, hay vị không?’ ‘Bạch ngài, không ạ.’ ‘Tâu Đại vương, cũng giống như vậy, đức Thế Tôn đã thành tựu ba mươi hai tướng của bậc đại nhân, được trang hoàng bởi tám mươi vẻ đẹp phụ, có màu da vàng ròng, có làn da như vàng ròng, và có hào quang một tầm, nhưng cha mẹ của ngài thì không thành tựu ba mươi hai tướng của bậc đại nhân, không được trang hoàng bởi tám mươi vẻ đẹp phụ, không có màu da vàng ròng, không có làn da như vàng ròng, và không có hào quang một tầm.’
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
“Well said, venerable Nāgasena.”
‘Bạch ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo!’
Mahāpurisalakkhaṇapañho tatiyo.
3. The third question concerning the marks of a great man.
Vấn đề thứ ba về các tướng của bậc Đại Nhân đã kết thúc.