Bản dịch
MIL 3.4.4 — IV. PHẨM NIẾT BÀN
4. Kammanānākaraṇapañha
Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, vì lý do gì mà toàn thể loài người là không giống nhau, những kẻ này yểu thọ, các kẻ khác trường thọ, những kẻ này nhiều bệnh, các kẻ khác ít bệnh, những kẻ này có sắc xấu, các kẻ khác có sắc tốt, những kẻ này có ít quyền lực, các kẻ khác có nhiều quyền lực, những kẻ này có ít của cải, các kẻ khác có nhiều của cải, những kẻ này có gia tộc hạ tiện, các kẻ khác có gia tộc thượng lưu, những kẻ này có tuệ tồi, các kẻ khác có tuệ?”
Vị trưởng lão đã nói rằng: “Tâu đại vương, vì sao tất cả các cây cối là không giống nhau, những cây này là chua, các cây khác là mặn, những cây này là đắng, các cây khác là cay, những cây này là chát, các cây khác là ngọt?”
“Thưa ngài, trẫm nghĩ là vì việc làm khác nhau của hạt giống.”
“Tâu đại vương, tương tợ y như thế vì việc làm khác nhau của các nghiệp mà toàn thể loài người là không giống nhau, những kẻ này yểu thọ, các kẻ khác trường thọ, những kẻ này nhiều bệnh, các kẻ khác ít bệnh, những kẻ này có sắc xấu, các kẻ khác có sắc tốt, những kẻ này có ít quyền lực, các kẻ khác có nhiều quyền lực, những kẻ này có ít của cải, các kẻ khác có nhiều của cải, những kẻ này có gia tộc hạ tiện, các kẻ khác có gia tộc thượng lưu, những kẻ này có tuệ tồi, các kẻ khác có tuệ. Tâu đại vương, điều này cũng đã được đức Thế Tôn nói đến: ‘Này người thanh niên, chúng sanh là các chủ nhân của nghiệp, là những kẻ thừa tự của nghiệp, có nghiệp là căn nguyên, có nghiệp là thân quyến, có nghiệp là nơi nương tựa, nghiệp phân loại các chúng sanh tức là theo tính chất hạ liệt hay cao quý.’”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
Thero āha ‘‘kissa pana, mahārāja, rukkhā na sabbe samakā, aññe ambilā, aññe lavaṇā, aññe tittakā, aññe kaṭukā, aññe kasāvā, aññe madhurā’’ti? ‘‘Maññāmi, bhante, bījānaṃ nānākaraṇenā’’ti. ‘‘Evameva kho, mahārāja, kammānaṃ nānākaraṇena manussā na sabbe samakā, aññe appāyukā, aññe dīghāyukā, aññe bahvābādhā, aññe appābādhā, aññe dubbaṇṇā, aññe vaṇṇavanto, aññe appesakkhā, aññe mahesakkhā, aññe appabhogā, aññe mahābhogā, aññe nīcakulīnā, aññe mahākulīnā, aññe duppaññā, aññe paññavanto. Bhāsitampetaṃ mahārāja bhagavatā – ‘kammassakā, māṇava, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammappaṭisaraṇā, kammaṃ satte vibhajati yadidaṃ hīnappaṇītatāyā’’’ti.
The elder said, "For what reason, great king, are trees not all the same? Some are sour, some salty, some bitter, some pungent, some astringent, some sweet." "I think, venerable sir, it is because of the variety of their seeds." "Just so, great king, it is because of the variety of kamma that human beings are not all the same. Some are short-lived, some long-lived; some have many illnesses, some few illnesses; some are ugly, some beautiful; some have little influence, some great influence; some have few possessions, some great possessions; some are of low birth, some of high birth; some are unwise, some wise. And this, great king, was spoken by the Blessed One: 'Beings are owners of their kamma, māṇava, heirs to their kamma, have kamma as their origin, have kamma as their kin, have kamma as their refuge. Kamma is what distinguishes beings, that is, in terms of inferiority and superiority.'"
Trưởng lão nói: "Tâu Đại vương, tại sao tất cả các loài cây lại không giống nhau? Có cây vị chua, có cây vị mặn, có cây vị đắng, có cây vị cay, có cây vị chát, có cây vị ngọt?". "Thưa ngài, hạ thần nghĩ rằng do sự khác biệt của các hạt giống". "Tâu Đại vương, cũng tương tự như vậy, do sự khác biệt của các nghiệp mà con người không phải tất cả đều giống nhau. Có người đoản thọ, có người trường thọ; có người nhiều bệnh, có người ít bệnh; có người xấu xí, có người xinh đẹp; có người ít quyền thế, có người nhiều quyền thế; có người ít tài sản, có người nhiều tài sản; có người thuộc dòng dõi thấp hèn, có người thuộc dòng dõi cao quý; có người kém trí tuệ, có người có trí tuệ. Tâu Đại vương, điều này đã được Đức Thế Tôn nói đến: 'Này thanh niên, các chúng sanh có nghiệp là của riêng, là người thừa tự của nghiệp, có nghiệp là thai tạng, có nghiệp là quyến thuộc, có nghiệp là nơi nương tựa. Nghiệp phân chia các chúng sanh thành các hạng thấp kém và cao sang'".
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
"You are skillful, venerable Nāgasena."
"Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo."
Kammanānākaraṇapañho catuttho.
The fourth question on the variety of kamma is concluded.
Câu hỏi thứ tư về sự khác biệt của nghiệp.