Bản dịch
MIL 3.4.2 — IV. PHẨM NIẾT BÀN
2. Nāgasenapañha
Vị trưởng lão đã nói rằng: “Tâu đại vương, muối có thể được nhận biết bằng mắt không?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Có thể được nhận biết bằng mắt.”
“Tâu đại vương, có đúng là đại vương biết một cách chắc chắn?”
“Thưa ngài, phải chăng có thể được nhận biết bằng lưỡi?”
“Tâu đại vương, đúng vậy. Có thể được nhận biết bằng lưỡi.”
“Thưa ngài, phải chăng nhận biết tất cả các loại muối bằng lưỡi?”
“Tâu đại vương, đúng vậy. Nhận biết tất cả các loại muối bằng lưỡi.”
“Thưa ngài, nếu nhận biết tất cả các loại muối bằng lưỡi, tại sao những con bò mang muối lại bằng các xe kéo? Không lẽ có thể mang lại chỉ riêng muối thôi?”
“Tâu đại vương, không thể mang lại chỉ riêng muối thôi. Các vật được gom chung thành một bản thể này có bản chất khác biệt về lãnh vực, và muối có tính chất nặng nề.”
“Tâu đại vương, phải chăng có thể cân muối bằng cân?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Có thể.”
“Tâu đại vương, không có thể cân muối bằng cân. Tính chất nặng nề (của muối) được cân bằng cân.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
‘‘Yadi, bhante, sabbaṃ loṇaṃ jivhāya vijānāti, kissa pana taṃ sakaṭehi balībaddā † āharanti, nanu loṇameva āharitabba’’nti? ‘‘Na sakkā, mahārāja, loṇameva āharituṃ ekatobhāvagatā ete dhammā gocaranānattagatā loṇaṃ garubhāvo cāti. Sakkā pana, mahārāja, loṇaṃ tulāya tulayitu’’nti? ‘‘Āma, bhante, sakkā’’ti. ‘‘Na sakkā, mahārāja, loṇaṃ tulāya tulayituṃ, garubhāvo tulāya tuliyatī’’ti.
“If, venerable sir, one cognizes all the salt with the tongue, then why do oxen and carts transport it? Should not only the saltiness be transported?” “It is not possible, Your Majesty, to transport only the saltiness. These properties—saltiness and heaviness—are unified, yet they belong to different sensory domains. But tell me, Your Majesty, is it possible to weigh saltiness on a scale?” “Yes, venerable sir, it is possible.” “It is not possible, Your Majesty, to weigh saltiness on a scale; it is heaviness that is weighed on a scale.”
- Thưa ngài, nếu toàn bộ muối được biết bằng lưỡi, tại sao bò đực lại phải chở nó bằng xe? Chẳng phải chỉ nên mang theo vị mặn thôi sao? - Tâu đại vương, không thể chỉ mang theo vị mặn được. Những pháp này—vị mặn và sức nặng—đã trở thành một thể thống nhất, nhưng lại thuộc về những lĩnh vực đối tượng khác nhau. Tâu đại vương, vậy có thể cân muối bằng cân không? - Thưa ngài, vâng, có thể. - Tâu đại vương, không thể cân vị mặn bằng cân được; sức nặng mới được cân bằng cân.
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
“You are eloquent, Venerable Nāgasena.”
- Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo.
Nāgasenapañho dutiyo.
The Second Question of Nāgasena.
Câu hỏi của ngài Nāgasena, câu thứ hai.