Bản dịch
MIL 3.3.8 — III. PHẨM SỞ HỮU TỨ
8. Phassalakkhaṇapañha
Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, có phải ý thức sanh lên ở nơi nào thì xúc, thọ cũng sanh lên ở nơi ấy?”
“Tâu đại vương, đúng vậy. Ý thức sanh lên ở nơi nào thì xúc cũng sanh lên ở nơi ấy, thọ cũng sanh lên ở nơi ấy, tưởng cũng sanh lên ở nơi ấy, tư cũng sanh lên ở nơi ấy, tầm cũng sanh lên ở nơi ấy, tứ cũng sanh lên ở nơi ấy, tất cả các pháp có thọ đứng đầu cũng sanh lên ở nơi ấy.”
“Thưa ngài Nāgasena, xúc có cái gì là hành tướng?”
“Tâu đại vương, xúc có sự chạm vào là hành tướng.”
“Xin ngài cho ví dụ.”
“Tâu đại vương, giống như hai con cừu húc nhau. Trong hai con cừu ấy, một con cừu được xem như là mắt, con cừu thứ hai được xem như là cảnh sắc. Sự va chạm nhau của chúng được xem như là xúc.”
“Xin ngài cho thêm ví dụ.”
“Tâu đại vương, giống như hai bàn tay được vỗ vào nhau. Trong hai bàn tay ấy, một bàn tay được xem như là mắt, bàn tay thứ hai được xem như là cảnh sắc. Sự va chạm nhau của chúng được xem như là xúc.”
“Xin ngài cho thêm ví dụ.”
“Tâu đại vương, giống như hai chập chõa được vỗ vào nhau. Trong hai chập chõa ấy, một chập chõa được xem như là mắt, chập chõa thứ hai được xem như là cảnh sắc. Sự va chạm nhau của chúng được xem như là xúc.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
‘‘Bhante nāgasena, kiṃlakkhaṇo phasso’’ti? ‘‘Phusanalakkhaṇo, mahārāja, phasso’’ti.
“Venerable Nāgasena, what is the characteristic of contact?” “Great king, the characteristic of contact is touching.”
“Bạch ngài Nāgasena, xúc có đặc tính gì?” “Tâu Đại vương, xúc có đặc tính là sự tiếp xúc.”
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, dve meṇḍā yujjheyyuṃ, tesu yathā eko meṇḍo, evaṃ cakkhu daṭṭhabbaṃ yathā dutiyo meṇḍo, evaṃ rūpaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathā tesaṃ sannipāto, evaṃ phasso daṭṭhabbo’’ti.
“Please provide an analogy.” “Great king, just as two rams might fight, in that case one ram should be understood as the eye, and the second ram as form. Their collision should be understood as contact.”
“Xin ngài hãy cho một ví dụ.” “Ví như, tâu Đại vương, có hai con cừu đực húc nhau. Trong đó, con cừu đực thứ nhất nên được xem như là con mắt; con cừu đực thứ hai nên được xem như là sắc. Sự va chạm của chúng nên được xem như là xúc.”
‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, dve pāṇī vajjeyyuṃ, tesu yathā eko pāṇi, evaṃ cakkhu daṭṭhabbaṃ. Yathā dutiyo pāṇi, evaṃ rūpaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathā tesaṃ sannipāto, evaṃ phasso daṭṭhabbo’’ti.
“Please provide a further analogy.” “Great king, just as two hands might be clapped, in that case one hand should be understood as the eye, and the second hand as form. Their coming together should be understood as contact.”
– ‘Xin ngài hãy cho thêm một ví dụ nữa.’ – ‘Tâu Đại vương, ví như hai bàn tay vỗ vào nhau, trong đó, ví như một bàn tay, như vậy con mắt cần được hiểu. Ví như bàn tay thứ hai, như vậy sắc cần được hiểu. Ví như sự va chạm của chúng, như vậy xúc cần được hiểu.’
‘‘Bhiyyo opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, dve sammā vajjeyyuṃ, tesu yathā eko sammo, evaṃ cakkhu daṭṭhabbaṃ. Yathā dutiyo sammo, evaṃ rūpaṃ daṭṭhabbaṃ. Yathā tesaṃ sannipāto, evaṃ phasso daṭṭhabbo’’ti.
“Please provide a further analogy.” “Great king, just as two cymbals might be struck together, in that case one cymbal should be understood as the eye, and the second cymbal as form. Their striking together should be understood as contact.”
– ‘Xin ngài hãy cho thêm một ví dụ nữa.’ – ‘Tâu Đại vương, ví như hai cái chập chõa đánh vào nhau, trong đó, ví như một cái chập chõa, như vậy con mắt cần được hiểu. Ví như cái chập chõa thứ hai, như vậy sắc cần được hiểu. Ví như sự va chạm của chúng, như vậy xúc cần được hiểu.’
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
“You are eloquent, Venerable Nāgasena.”
– ‘Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo.’
Phassalakkhaṇapañho aṭṭhamo.
The Eighth Question on the Characteristic of Contact.
Câu hỏi thứ tám về đặc tính của xúc.