Bản dịch
MIL 3.2.8 — II. PHẨM HÀNH TRÌNH
8. Nāmarūpapaṭisandahanapañha
Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài Nāgasena, điều mà ngài đã nói là ‘danh sắc,’ ở nơi ấy cái gì là danh, cái gì là sắc?”
“Tâu đại vương, ở nơi ấy cái nào thô thiển cái ấy là sắc. Ở nơi ấy những pháp nào vi tế, là tâm và sở hữu tâm, cái ấy là danh.”
“Thưa ngài Nāgasena, vì lý do gì không chỉ riêng danh đi tái sanh, hoặc không chỉ riêng sắc (đi tái sanh)?”
“Tâu đại vương, các pháp này nương tựa lẫn nhau, sanh lên chung với nhau.”
“Xin ngài cho ví dụ.”
“Tâu đại vương, giống như không có mầm trứng ở con gà mái thì cũng không có quả trứng. Và trong trường hợp ấy, cái nào là mầm trứng, và cái nào là quả trứng, cả hai vật này nương tựa lẫn nhau, chúng có sự sanh lên chung với nhau. Tâu đại vương, tương tợ y như thế ở nơi ấy nếu không có danh thì cũng không có sắc. Ở nơi ấy cái nào là danh, cái nào là sắc, cả hai cái này cũng nương tựa lẫn nhau, chúng có sự sanh lên chung với nhau. Như vậy hành trình diệu vợi này được tạo nên.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
8. Rājā āha ‘‘bhante nāgasena, yaṃ panetaṃ brūsi ‘nāmarūpa’nti, tattha katamaṃ nāmaṃ, katamaṃ rūpa’’nti. ‘‘Yaṃ tattha, mahārāja, oḷārikaṃ, etaṃ rūpaṃ, ye tattha sukhumā cittacetasikā dhammā, etaṃ nāma’’nti. ‘‘Bhante nāgasena, kena kāraṇena nāmaṃ yeva na paṭisandahati, rūpaṃ yeva vā’’ti? ‘‘Aññamaññūpanissitā, mahārāja, ete dhammā ekatova uppajjantī’’ti.
The king asked, “Venerable Nāgasena, when you speak of ‘name-and-form,’ which is name, and which is form?” “That which is gross, great king, is form. Those which are subtle—mind and mental factors—are name.” “Venerable Nāgasena, for what reason does name alone not take rebirth, or form alone?” “Because these phenomena are mutually dependent, great king. They arise together.”
8. Vua hỏi: – Tâu Đại đức Nāgasena, về điều mà ngài nói là ‘danh và sắc,’ trong đó, cái nào là danh, cái nào là sắc? – Tâu Đại vương, trong đó, cái gì thô thiển, đó là sắc; những pháp vi tế là tâm và các tâm sở, đó là danh. – Tâu Đại đức Nāgasena, vì lý do gì mà chỉ có danh không tái sanh, hoặc chỉ có sắc không tái sanh? – Tâu Đại vương, các pháp này nương tựa lẫn nhau, chúng cùng nhau sanh khởi làm một.
‘‘Opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Yathā, mahārāja, kukkuṭiyā kalalaṃ na bhaveyya, aṇḍampi na bhaveyya, yañca tattha kalalaṃ, yañca aṇḍaṃ, ubhopete aññamaññūpanissitā, ekatova nesaṃ uppatti hoti. Evameva kho, mahārāja, yadi tattha nāmaṃ na bhaveyya, rūpampi na bhaveyya, yañceva tattha nāmaṃ, yañceva rūpaṃ, ubhopete aññamaññūpanissitā, ekatova nesaṃ uppatti hoti. Evametaṃ dīghamaddhānaṃ sandhāvita’’nti.
8. “Give me a simile.” “Just as, great king, if there were no embryo in a hen, there would be no egg. Both that which is the embryo and that which is the egg are mutually dependent; their arising is together. In the same way, great king, if there were no name, there would be no form. Both that which is name and that which is form are mutually dependent; their arising is together. Thus has this process run on for a long time.”
– Xin ngài hãy cho một ví dụ. – Tâu đại vương, ví như nếu không có noãn bào của gà mái thì cũng không có trứng; và cái nào là noãn bào, cái nào là trứng, cả hai đều nương tựa lẫn nhau, sự phát sanh của chúng là cùng một lúc. Cũng vậy, tâu đại vương, nếu ở đó không có danh thì cũng không có sắc; và cái nào ở đó là danh, cái nào là sắc, cả hai đều nương tựa lẫn nhau, sự phát sanh của chúng là cùng một lúc. Như vậy, (danh và sắc) này đã luân chuyển trong một thời gian dài.
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
“You are skillful, venerable Nāgasena.”
– Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khéo léo.
Nāmarūpapaṭisandahanapañho aṭṭhamo.
8. The Eighth Question on the Rebirth of Name-and-Form.
Câu hỏi thứ tám về sự nối kết của danh và sắc.