Bản dịch
MIL 3.1.8 — I. ĐẠI PHẨM
8. Manasikāralakkhaṇapañha
CÁC CÂU HỎI VỀ TƯỚNG TRẠNG:
Đức vua đã nói rằng: “Thưa ngài, tác ý có gì là tướng trạng, tuệ có gì là tướng trạng?”
“Tâu đại vương, tác ý có sự cân nhắc là tướng trạng, tuệ có sự cắt đứt là tướng trạng.”
“Thưa ngài, tác ý có sự cân nhắc là tướng trạng nghĩa là thế nào? Tuệ có sự cắt đứt là tướng trạng nghĩa là thế nào? Xin ngài cho ví dụ.”
“Tâu đại vương, đại vương có biết về những người gặt lúa không?”
“Thưa ngài, đúng vậy. Trẫm có biết.”
“Tâu đại vương, những người gặt lúa cắt cây lúa như thế nào?”
“Thưa ngài, họ nắm bó lúa bằng tay trái, cầm cái liềm bằng tay phải, rồi cắt bằng cái liềm.”
“Tâu đại vương, giống như người gặt lúa nắm lấy bó lúa bằng tay trái, cầm cái liềm bằng tay phải, rồi cắt bằng cái liềm, tương tợ y như thế hành giả nắm lấy ý bằng sự tác ý rồi cắt đứt các phiền não bằng tuệ. Tâu đại vương, tác ý có sự cân nhắc là tướng trạng nghĩa là như vậy, tuệ có sự cắt đứt là tướng trạng nghĩa là như vậy.”
“Thưa ngài Nāgasena, ngài thật khôn khéo.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Translated by Bhikkhu Indacanda, 2011. Based on the Buddha Jayanthi edition of the Pali canon, as corrected by Bhikkhu Indacanda. Full text, translation, and notes are available at the translator’s website: http://tamtangpaliviet.net/. Used by kind permission of the translator. Prepared for SuttaCentral by Bhikkhu Sujato.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
‘‘Kathaṃ ūhanalakkhaṇo manasikāro, kathaṃ chedanalakkhaṇā paññā, opammaṃ karohī’’ti. ‘‘Jānāsi, tvaṃ mahārāja, yavalāvake’’ti. ‘‘Āma, bhante, jānāmī’’ti. ‘‘Kathaṃ, mahārāja, yavalāvakā yavaṃ lunantī’’ti? ‘‘Vāmena, bhante, hatthena yavakalāpaṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena dāttaṃ gahetvā dāttena chindantī’’ti.
“How is attention characterized by gathering, and how is wisdom characterized by cutting? Provide an analogy.” “Do you know of barley reapers, great king?” “Yes, venerable sir, I know.” “How, great king, do barley reapers reap barley?” “Venerable sir, grasping a sheaf of barley with the left hand and taking a sickle with the right hand, they cut it with the sickle.”
“Tác ý có đặc tính gom lại như thế nào, trí tuệ có đặc tính cắt đứt như thế nào? Xin ngài cho một ví dụ.” “Tâu Đại vương, ngài có biết những người gặt lúa mạch không?” “Bạch Đại đức, hạ thần có biết.” “Tâu Đại vương, những người gặt lúa mạch gặt lúa mạch như thế nào?” “Bạch Đại đức, họ dùng tay trái nắm lấy một bó lúa mạch, tay phải cầm liềm, rồi dùng liềm cắt.”
‘‘Yathā, mahārāja, yavalāvako vāmena hatthena yavakalāpaṃ gahetvā dakkhiṇena hatthena dāttaṃ gahetvā yavaṃ chindati, evameva kho, mahārāja, yogāvacaro manasikārena mānasaṃ gahetvā paññāya kilese chindati, evaṃ kho, mahārāja, ūhanalakkhaṇo manasikāro, evaṃ chedanalakkhaṇā paññā’’ti.
“Just as, great king, a barley reaper, grasping a sheaf of barley with the left hand and taking a sickle with the right hand, cuts the barley, so too, great king, does a yogi, grasping the mind with attention, cut off the defilements with wisdom. Thus, great king, attention has the characteristic of gathering, and wisdom has the characteristic of cutting.”
“Tâu Đại vương, cũng như người gặt lúa mạch dùng tay trái nắm lấy bó lúa mạch, tay phải cầm liềm rồi cắt lúa mạch, cũng vậy, tâu Đại vương, vị hành giả dùng tác ý để nắm giữ tâm, rồi dùng trí tuệ để cắt đứt các phiền não. Tâu Đại vương, như vậy, tác ý có đặc tính là gom lại, và trí tuệ có đặc tính là cắt đứt.”
‘‘Kallosi, bhante nāgasenā’’ti.
You are skilled, Venerable Nāgasena.
“Bạch Đại đức Nāgasena, ngài thật khéo léo!”
Manasikāralakkhaṇapañho aṭṭhamo.
The Eighth Question on the Characteristic of Attention.
Câu hỏi về đặc tính của tác ý, câu thứ tám.