JA 536 — Chuyện Chúa Chim Kunàla (Tiền thân Kunàla)

536. Bổn sanh Kuṇāla (4)

Được kể lại như vầy, được nghe lại như vầy: Này các Tỳ-kheo, quả thật, trong một khu rừng khả ái có những đặc tính như sau: trên mặt đất chứa đựng tất cả các loại dược thảo, trải rộng với nhiều loại hoa và vòng hoa; là nơi đi lại của voi, bò tót, trâu, nai ruru, bò yak, linh dương, tê giác, bò gokaṇṇa, sư tử, cọp, báo, gấu, chó sói, linh cẩu, rái cá, linh dương kadali, mèo, thỏ, và hươu kaṇṇikā; là nơi cư ngụ của vô số đàn voi con, voi lớn, và các loài voi khác; là nơi lui tới của gấu, khỉ, nai sarabha, nai eṇī, nai gió, linh dương, quỷ ăn thịt người, khẩn-na-la, dạ-xoa, và la-sát; được trang điểm bởi nhiều loại cây có ngọn cây được chạm đến bởi những bông hoa nở rộ mang theo những chùm nụ hoa; là nơi luôn vang vọng tiếng hót của các đàn chim say sưa như chim kurura, cakora, vāraṇa, công, cu cu, jīvañjīvaka, celāvakā, bhiṅkāra, và karavīka; có những vùng được trang hoàng bởi hàng trăm khoáng chất khác nhau như thuốc vẽ mắt, hùng hoàng, thư hoàng, chu sa, vàng, và bạc. Trong một khu rừng như vậy, một vua chim tên là Kuṇāla cư ngụ, có màu sắc vô cùng rực rỡ, có bộ lông cánh vô cùng rực rỡ che phủ.

Này các Tỳ-kheo, quả thật, chính vua chim Kuṇāla ấy có ba ngàn năm trăm con chim mái làm thị tỳ. Khi ấy, này các Tỳ-kheo, hai con chim mái ngậm một thanh cây bằng mỏ, cho vua chim Kuṇāla ấy ngồi ở giữa, rồi bay đi, nghĩ rằng: ‘Mong rằng vua chim Kuṇāla của chúng ta không bị mệt mỏi trên con đường dài’.

Năm trăm con chim mái bay ở phía dưới, nghĩ rằng: ‘Nếu vua chim Kuṇāla này rơi khỏi chỗ ngồi, chúng tôi sẽ dùng cánh đỡ lấy ngài’.

Năm trăm con chim mái bay ở phía trên, nghĩ rằng: ‘Mong rằng ánh nắng mặt trời không làm vua chim Kuṇāla của chúng ta nóng bức’.

Năm trăm con chim mái ở mỗi bên bay ở hai bên, nghĩ rằng: ‘Mong rằng vua chim Kuṇāla của chúng ta không bị chạm phải bởi lạnh, nóng, cỏ, bụi, gió, hay sương’.

Năm trăm con chim mái bay ở phía trước, nghĩ rằng: ‘Mong rằng những người chăn bò, chăn gia súc, cắt cỏ, đốn củi, hay làm việc trong rừng không dùng gỗ, cục đất, tay, gậy, vũ khí, hay sỏi đá để đánh vua chim Kuṇāla của chúng ta. Mong rằng vua chim Kuṇāla này không va chạm với bụi cây, dây leo, cây cối, cành cây, cột, đá, hay những con chim mạnh hơn’.

Năm trăm con chim mái bay ở phía sau, trò chuyện bằng những lời lẽ tinh tế, thân ái, du dương, và ngọt ngào, nghĩ rằng: ‘Mong rằng vua chim Kuṇāla của chúng ta không cảm thấy buồn chán trên chỗ ngồi’.

Năm trăm con chim mái bay đi khắp các phương hướng, mang về nhiều loại trái cây khác nhau từ nhiều loại cây, nghĩ rằng: ‘Mong rằng vua chim Kuṇāla của chúng ta không bị mệt mỏi vì đói’.

Khi ấy, này các Tỳ-kheo, quả thật, những con chim mái ấy nhanh chóng đưa vua chim Kuṇāla đi từ khu vườn này đến khu vườn khác, từ công viên này đến công viên khác, từ bến sông này đến bến sông khác, từ đỉnh núi này đến đỉnh núi khác, từ rừng xoài này đến rừng xoài khác, từ rừng trâm này đến rừng trâm khác, từ rừng mít này đến rừng mít khác, từ rừng dừa này đến rừng dừa khác, để hưởng thụ dục lạc.

Khi ấy, này các Tỳ-kheo, quả thật, vua chim Kuṇāla, được những con chim mái ấy vây quanh suốt cả ngày, đã mắng nhiếc như vầy: ‘Hãy cút đi, hỡi những con tiện nữ! Hãy biến đi, hỡi những con tiện nữ! Các ngươi là những kẻ trộm cắp, những kẻ lừa đảo, những kẻ thất niệm, những kẻ có tâm trí nhẹ dạ, những kẻ không biết đền đáp ơn nghĩa, giống như gió, đi đến bất cứ nơi nào tùy thích’.

Này các Tỳ-kheo, quả thật, ở phía đông của chính vua núi Hy-mã-lạp ấy, có những dòng sông chảy từ núi, rất tinh tế và trong lành, có dòng nước xanh biếc.

Tại một nơi có những cái hồ làm vui lòng với hương thơm trong sạch, lan tỏa tốt đẹp, nơi hoa súng xanh, hoa sen hồng, hoa súng trắng, hoa sen trắng, hoa sen trăm cánh, hoa sogandhika, và hoa mandālaka đang nở rộ.

Này chư Tỳ khưu, trong một khu rừng khả ái như thế, có các loại cây kuravaka, mucalinda, ketaka, vedisa, vañjula, punnāga, bakula, tilaka, piyaka, asana, sāla, salaḷa, campaka, asoka, nāga, tirīṭi, bhujapatta, lodda; có khu rừng toàn cây candana, kāḷāgaru, padmaka, piyaṅgu, devadāru; có lùm cây coca, kakudha, kuṭaja, aṅkola, kaccikāra, kaṇikāra, kaṇṇikāra, kanavera, koraṇḍaka, koviḷāra, kiṃsuka, yodhikā, vanamallikā, anaṅgaṇa, anavajja, bhaṇḍi; được trang hoàng với những vòng hoa bhaginimālā xinh đẹp; có các loại hoa jātisumana, madhugandhika, dhanutakkāri, tālīsa, tagara, musīra; được làm cho đẹp đẽ bởi các bụi cây; là nơi được trang điểm bởi các dây leo atimuttaka đang trổ hoa; là nơi vang dội tiếng kêu của ngỗng trời, chim pilava, vịt kādamba, và chim kāraṇḍava; là nơi cư ngụ của các nhóm vijjādhara, bậc thành tựu, sa-môn, và đạo sĩ; là nơi thường lui tới của các vị thiên, dạ-xoa, la-sát, dānava, gandhabba, kinnara, và mahoraga bậc cao; quả thật, trong một khu rừng khả ái như thế, có một con chim cu phussa tên là Puṇṇamukha, với tiếng hót vô cùng ngọt ngào, đôi mắt duyên dáng như người say, đang trú ngụ.

Này chư Tỳ khưu, quả thật, con chim cu phussa Puṇṇamukha ấy có ba trăm năm mươi con chim mái làm thị nữ. Rồi, này chư Tỳ khưu, quả thật, có hai con chim mái ngậm một thanh cây bằng mỏ, để cho con chim cu phussa Puṇṇamukha ấy ngồi ở giữa, rồi bay đi, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng con chim cu phussa Puṇṇamukha của chúng ta không bị mệt mỏi trên cuộc hành trình dài.’

Năm mươi con chim mái bay ở phía dưới, với ý nghĩ rằng: ‘Nếu con chim cu phussa Puṇṇamukha này rơi khỏi chỗ ngồi, chúng ta sẽ dùng cánh để đỡ lấy nó.’

Năm mươi con chim mái bay ở phía trên, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng ánh nắng mặt trời không làm phiền con chim cu phussa Puṇṇamukha của chúng ta.’

Năm mươi con chim mái bay ở hai bên, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng lạnh, hay nóng, hay cỏ, hay bụi, hay gió, hay sương không chạm vào con chim cu phussa Puṇṇamukha của chúng ta.’

Năm mươi con chim mái bay ở phía trước, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng những người chăn bò, hay người chăn gia súc, hay người cắt cỏ, hay người lượm củi, hay người làm việc trong rừng không dùng cây, hay sỏi, hay tay, hay cục đất, hay gậy, hay vũ khí, hay đá cuội mà đánh con chim cu phussa Puṇṇamukha của chúng ta. Mong rằng con chim cu phussa Puṇṇamukha này không va chạm vào bụi cây, hay dây leo, hay cây cối, hay cành cây, hay cột trụ, hay đá, hay những con chim mạnh hơn.’

Năm mươi con chim mái bay ở phía sau, nói chuyện với những lời lẽ nhẹ nhàng, thân mật, dễ thương, và ngọt ngào, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng con chim cu phussa Puṇṇamukha này không cảm thấy buồn chán ở chỗ ngồi.’

Năm mươi con chim mái bay đi các hướng, mang về nhiều loại trái cây khác nhau từ vô số cây cối, với ý nghĩ rằng: ‘Mong rằng con chim cu phussa Puṇṇamukha này không bị mệt mỏi vì đói.’

Rồi, này chư Tỳ khưu, quả thật, những con chim mái ấy nhanh chóng đưa con chim cu phussa Puṇṇamukha ấy đi từ công viên này đến công viên khác, từ khu vườn này đến khu vườn khác, từ bến sông này đến bến sông khác, từ đỉnh núi này đến đỉnh núi khác, từ rừng xoài này đến rừng xoài khác, từ rừng trâm này đến rừng trâm khác, từ rừng mít này đến rừng mít khác, từ rặng dừa này đến rặng dừa khác, để cho nó được vui thú.

Rồi, này chư Tỳ khưu, quả thật, con chim cu phussa Puṇṇamukha, được những con chim mái ấy vây quanh suốt ngày, đã tán dương như vầy: ‘Lành thay, lành thay, các chị em! Này các chị em, điều này quả là xứng đáng với các chị em, những người con gái nhà lành, rằng các chị em nên chăm sóc cho chồng của mình.’

Rồi, này chư Tỳ khưu, quả thật, con chim cu phussa Puṇṇamukha đã đi đến chỗ con chim Kuṇāla. Các con chim mái thị nữ của chim Kuṇāla đã nhìn thấy con chim cu phussa Puṇṇamukha ấy đang đi đến từ xa; sau khi thấy, chúng đã đi đến chỗ con chim cu phussa Puṇṇamukha; sau khi đến, chúng đã nói với con chim cu phussa Puṇṇamukha ấy điều này: ‘Này bạn Puṇṇamukha, con chim Kuṇāla này rất thô lỗ, lời nói rất cộc cằn, biết đâu nhờ bạn mà chúng tôi có thể được nghe lời nói dễ thương.’ Sau khi nói: ‘Biết đâu được, các chị em,’ nó đã đi đến chỗ con chim Kuṇāla; sau khi đến, nó đã trao đổi lời chào hỏi thân mật với chim Kuṇāla rồi ngồi xuống một bên. Ngồi một bên, con chim cu phussa Puṇṇamukha đã nói với con chim Kuṇāla ấy điều này: ‘Tại sao, này bạn Kuṇāla, bạn lại có hành vi sai trái đối với những người nữ có dòng dõi tốt, con gái nhà lành, và có hạnh kiểm tốt đẹp? Này bạn Kuṇāla, nghe nói rằng người ta nên nói lời dễ thương ngay cả với những người nữ nói lời không dễ thương, huống hồ là với những người nói lời dễ thương!’

Khi được nói như vậy, con chim Kuṇāla đã xua đuổi con chim cu phussa Puṇṇamukha ấy như vầy: ‘Hãy cút đi, hỡi tên khốn hạ tiện! Hãy biến đi, hỡi tên khốn hạ tiện! Có ai khôn ngoan như ngươi, kẻ bị vợ chinh phục chứ?’ Bị xua đuổi như vậy, con chim cu phussa Puṇṇamukha đã quay trở về ngay từ nơi đó.

Này các Tỳ khưu, rồi thì không lâu sau đó, một căn bệnh nặng, bệnh lỵ ra máu, đã phát sanh đến cho chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha. Những cảm thọ đau đớn, dữ dội, gần chết khởi lên. Này các Tỳ khưu, rồi thì các nàng chim mái, là những người hầu cận của chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha, đã có ý nghĩ này: ‘Chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha này quả thật đang bị bệnh, biết đâu chừng nó không qua khỏi được căn bệnh này.’ (Nghĩ vậy), họ đã bỏ lại nó một mình, không người bạn đồng hành, và đã đi đến nơi có chim Kuṇāla. Chim Kuṇāla đã thấy các nàng chim mái ấy đang đi đến từ xa. Thấy vậy, đã nói với các nàng chim mái ấy lời này: ‘Này các tiện nữ, chồng của các ngươi đâu rồi?’ ‘Thưa hiền giả Kuṇāla, chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha quả thật đang bị bệnh, biết đâu chừng nó không qua khỏi được căn bệnh ấy.’ Khi được nói vậy, chim Kuṇāla đã quở trách các nàng chim mái ấy như vầy: ‘Hãy cút đi, các tiện nữ! Hãy biến đi, các tiện nữ! Các ngươi là những kẻ trộm cắp, những kẻ lừa đảo, những kẻ không chánh niệm, những kẻ có tâm ý nhẹ dạ, những kẻ không biết đền ơn đáp nghĩa, những kẻ đi đến bất cứ đâu tùy thích như là gió.’ Nói xong, nó đã đi đến nơi có chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha; đến nơi, đã nói với chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha ấy lời này: ‘Này hiền giả Puṇṇamukha, bạn còn sống chứ?’ ‘Này hiền giả Kuṇāla, tôi còn sống.’

Này các Tỳ khưu, rồi thì chim Kuṇāla đã ôm lấy chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha ấy bằng đôi cánh và mỏ, đỡ dậy, và cho uống nhiều loại thuốc khác nhau. Này các Tỳ khưu, rồi thì căn bệnh ấy của chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha đã được lắng dịu. Này các Tỳ khưu, rồi thì chim Kuṇāla đã nói với chim cu Phussakokila tên Puṇṇamukha ấy, người vừa mới khỏi bệnh, vừa mới bình phục sau cơn đau, lời này:

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, tôi đã thấy nàng Kaṇhā, người có hai cha và năm chồng, đã đem lòng quyến luyến người đàn ông thứ sáu, đó là người gù lưng, thân hình không cân đối. Và về điều này, có câu kệ vô song sau đây:

290.

‘Ajjuna, Nakula, Bhīmasena, Yudhiṭṭhila, và vua Sahadeva; người phụ nữ ấy đã vượt qua năm người chồng này, và đã làm điều ác với một người gù và lùn.’

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, tôi đã thấy một nữ tu tên Saccatapāpī, sống giữa nghĩa địa, đang trải qua ngày thứ tư nhịn ăn, đã làm điều ác với một kẻ nghiện rượu.

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, tôi đã thấy hoàng hậu tên Kākvatī, sống giữa đại dương, là vợ của Venateyya, đã làm điều ác với Naṭakuvera.

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, tôi đã thấy công chúa tên Kuruṅgadevī, người có làn da mịn màng, trong khi đang yêu hoàng tử Eḷika, đã làm điều ác với Dhanantevāsin, học trò của Chaḷaṅgakumāra.

‘Tôi cũng đã biết điều này như vậy: mẹ của vua Brahmadatta, sau khi từ bỏ vua Kosala, đã làm điều ác với Pañcālacaṇḍa.

291.

‘Những người này và những người khác đã làm điều ác, vì thế ta không tin tưởng, không tán dương phụ nữ. Giống như đất (Mahī), nơi nương tựa của chúng sanh (jagati), có cùng một sự quyến luyến (samānarattā), nơi chứa đựng kho báu (vasundharā), nơi trú ngụ của cả người cao quý và thấp hèn; chịu đựng tất cả, không lay chuyển, không tức giận, cũng vậy là phụ nữ, người đàn ông không nên tin tưởng họ.

292.

‘Giống như sư tử, loài ăn thịt và máu, một con thú hoang dã có năm vũ khí, rất hung dữ; kẻ ăn bằng vũ lực, thích làm hại kẻ khác, cũng vậy là phụ nữ, người đàn ông không nên tin tưởng họ.

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, quả thật họ không được gọi là Vesī, Nārī, Gamanī, hay Bandhakī; họ được gọi là những kẻ sát nhân, tức là những người (được gọi là) Vesī, Nārī, Gamanī.’

‘Giống như kẻ trộm, họ bện tóc; giống như rượu độc; giống như thương nhân, họ tán dương bằng lời nói; giống như con gấu, họ thay đổi nhanh chóng; giống như loài rắn, họ có hai lưỡi; giống như hố phân, họ được che đậy; giống như vực thẳm, họ khó được lấp đầy; giống như nữ quỷ, họ khó làm hài lòng; giống như thần chết, họ chắc chắn sẽ mang đi; giống như lửa, họ thiêu đốt tất cả; giống như sông, họ cuốn trôi tất cả; giống như gió, họ đi đến bất cứ đâu tùy thích; giống như núi Neru, họ không phân biệt; giống như cây độc, họ luôn luôn ra quả.’ Và về điều này, có câu kệ vô song sau đây:

293.

‘Giống như kẻ trộm, giống như (rượu) độc, giống như thương nhân, khoe khoang; giống như gấu, thay đổi nhanh chóng, giống như rắn, có hai lưỡi.

294.

‘Giống như hố phân, được che đậy, giống như vực thẳm, khó lấp đầy; giống như nữ quỷ, khó làm hài lòng, giống như thần chết, chắc chắn mang đi.

295.

‘Giống như lửa, sông, gió, họ cũng giống như núi Neru.

‘Giống như cây độc, luôn ra quả, họ phá hủy tài sản trong nhà; phụ nữ là những kẻ hủy hoại châu báu.’

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, có bốn điều này, khi có việc cần, chúng trở nên bất lợi; không nên để chúng ở nhà người khác: bò đực, bò cái, xe cộ, và vợ. Người trí không nên để bốn tài sản này xa nhà.

296.

‘Bò đực, bò cái, và xe cộ, không nên để ở nhà người khác, và không nên để vợ ở nhà bà con; những người không có xe sẽ làm hỏng xe, họ làm hại con bò đực vì bắt nó kéo quá nặng; họ làm hại con bê vì vắt sữa (quá nhiều), và vợ ở nhà bà con sẽ bị hư hỏng.’

‘Này hiền giả Puṇṇamukha, có sáu điều này, khi có việc cần, chúng trở nên bất lợi:

297.

‘Cây cung không có dây, vợ ở nhà bà con, thuyền ở bờ bên kia, xe bị gãy trục; bạn ở xa, và bạn xấu; sáu điều này, khi có việc cần, chúng trở nên bất lợi.’

“Này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do tám trường hợp mà người phụ nữ coi thường chồng. Do nghèo khó, do bệnh tật, do già nua, do nghiện rượu, do ngu si, do say sưa, do chiều theo trong mọi công việc, do cho tất cả tài sản – này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do tám trường hợp này mà người phụ nữ coi thường chồng. Và lại nữa, có câu kệ cao thượng về điều này:”

298.

“‘(Người vợ) coi thường chồng mình, khi người ấy nghèo khó, bệnh tật, già nua, nghiện rượu; say sưa và trở nên ngu si, bỏ bê mọi công việc; và do cho tất cả những gì (vợ) muốn.’”

“Này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do chín trường hợp mà người phụ nữ mang đến lỗi lầm. Nàng có thói quen đi đến các tịnh xá, có thói quen đi đến các công viên, có thói quen đi đến các bến sông, có thói quen đi đến nhà bà con, có thói quen đi đến nhà người khác, có thói quen chuyên tâm vào việc soi gương, trang điểm y phục và trang sức, là người uống rượu, có thói quen nhìn ngó ra ngoài, và có thói quen đứng ở cửa – này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do chín trường hợp này mà người phụ nữ mang đến lỗi lầm. Và lại nữa, có câu kệ cao thượng về điều này:”

299.

“‘Người có thói quen đến tịnh xá và công viên, bến sông, nhà bà con, nhà người khác; người chuyên tâm soi gương, trang điểm y phục và trang sức, và người phụ nữ nào uống rượu.”

300.

“‘Và người nào có thói quen nhìn ngó, và người nào có thói quen đứng ở cửa; do chín trường hợp này, những người phụ nữ mang đến lỗi lầm.’”

“Này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do bốn mươi trường hợp mà người phụ nữ ngoại tình với người đàn ông. Nàng vươn vai, uốn mình, làm duyên, làm bộ e thẹn, lấy móng tay cọ vào móng tay, lấy chân dẫm lên chân, lấy que củi vạch xuống đất, nâng đứa trẻ lên rồi bảo người khác nâng lên, chơi đùa rồi bảo người khác chơi đùa, hôn rồi bảo người khác hôn, ăn rồi bảo người khác ăn, cho, xin, bắt chước hành động đã làm, nói lớn tiếng, nói nhỏ tiếng, nói công khai, nói riêng tư, cười lớn tiếng qua điệu múa, bài hát, tiếng nhạc, tiếng khóc, dáng vẻ làm duyên, sự trang điểm, nhìn chằm chằm, lắc hông, lay động bộ phận kín, mở đùi ra, khép đùi lại, để lộ ngực, để lộ nách, để lộ rốn, nháy mắt, nhướn mày, liếm môi, thè lưỡi, cởi y phục, mặc lại y phục, xõa tóc, búi tóc – này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do bốn mươi trường hợp này mà người phụ nữ ngoại tình với người đàn ông.”

“Này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do hai mươi lăm trường hợp mà người phụ nữ hư hỏng cần được biết đến. Nàng tán dương việc chồng đi xa, không nhớ đến người chồng đang ở xa, không vui mừng khi chồng trở về, nói xấu người chồng ấy, không nói tốt về người chồng ấy, làm điều bất lợi cho người chồng ấy, không làm điều lợi ích cho người chồng ấy, làm việc không nên làm cho người chồng ấy, không làm việc nên làm cho người chồng ấy, mặc quần áo chỉnh tề rồi ngủ, nằm quay lưng lại, trở nên trằn trọc, bồn chồn, thở dài, cảm thấy đau khổ, thường xuyên đi đại tiểu tiện, hành xử trái ngược, nghe tiếng người đàn ông khác liền vểnh tai lắng nghe, trở thành người phá hoại tài sản, thân mật với những người hàng xóm (nam), trở thành người hay đi ra ngoài, hay đi lang thang ngoài đường, trở thành người ngoại tình, luôn không kính trọng chồng, có tâm ý và suy nghĩ xấu xa, thường xuyên đứng ở cửa, để lộ nách, các bộ phận cơ thể, và ngực, đi đây đó và nhìn ngó – này bạn Puṇṇamukha, thật vậy, do hai mươi lăm trường hợp này mà người phụ nữ hư hỏng cần được biết đến. Và lại nữa, có câu kệ cao thượng về điều này:”

301.

“‘Nàng tán dương việc đi xa của chồng, không buồn rầu khi chồng đã đi; thấy chồng trở về, nàng không vui mừng; không bao giờ nói lời tán dương chồng, đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.”

302.

“‘Không tự chủ, nàng làm điều bất lợi cho chồng, và làm tổn hại lợi ích, là người làm việc không nên làm; mặc quần áo chỉnh tề, nàng nằm ngủ quay lưng lại, đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.”

303.

“‘Nàng trở nên trằn trọc và bồn chồn, cảm thấy đau khổ và thở dài; thường xuyên đi đại tiểu tiện, đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.”

304.

“‘Nàng hành xử trái ngược, làm việc không nên làm, lắng nghe tiếng nói của người đàn ông khác; phá hoại tài sản và tạo sự thân mật (với người khác), đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.’”

305.

“‘Nàng phá hoại tài sản có được một cách khó khăn, của cải mang về một cách cực nhọc, được tích lũy một cách khổ sở; và tạo sự thân mật với những người hàng xóm (nam), đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.”

306.

“‘Nàng có chân hay đi ra ngoài, hay đi lang thang ngoài đường, và luôn có tâm ý xấu xa đối với chồng; trở thành người ngoại tình, thiếu sự kính trọng, đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.”

307.

“‘Nàng thường xuyên đứng ở cửa, để lộ ngực và nách; với tâm dao động, nàng nhìn ngó khắp nơi, đó là những dấu hiệu của người vợ hư hỏng.”

308.

“‘Tất cả các con sông đều có dòng chảy quanh co, tất cả các khu rừng đều làm bằng gỗ; tất cả phụ nữ sẽ làm điều ác, khi có được nơi kín đáo.”

309.

“‘Nếu có được cơ hội, hoặc nơi vắng vẻ, hoặc có được một nơi kín đáo như thế; tất cả phụ nữ chắc chắn sẽ làm điều ác; nếu không tìm được người nào khác, (họ sẽ làm) ngay cả với một người tàn phế.’”

310.

314.

Một người đàn ông không bị vị trời ái dục chiếm hữu thì không nên tin tưởng vào lời nói của những người nữ tham lam, tâm ý nhẹ dạ, vong ơn, và phản trắc.

315.

329.

Chớ nên tin tưởng vào chỗ ở tạm bợ đã cũ, chớ nên tin tưởng vào tên trộm từng là bạn cũ, chớ nên tin tưởng vào vị vua khi nghĩ rằng: 'Ngài là bạn của ta', chớ nên tin tưởng vào người phụ nữ, dù là mẹ của mười người con.

330.

Chớ nên tin tưởng nơi những người nữ làm vui lòng kẻ ngu si, những người có thói quen quá đáng, không tự chủ. Chớ nên tin tưởng người vợ đi theo với tình yêu thương tột bậc, vì rằng những người nữ giống như bến nước.

331.

Họ có thể giết, có thể cắt, hoặc sai người cắt. Cắt cổ rồi, họ có thể uống cả máu. Chớ nên có tình cảm với những kẻ có ham muốn thấp hèn, không tự chủ, những kẻ giống như bến nước sông Hằng.

332.

Đối với họ, lời nói dối giống như sự thật, và sự thật của họ giống như lời nói dối. Giống như những con bò ở ngoài đồng cỏ, họ tìm kiếm và ăn hết thứ tốt này đến thứ tốt khác.

333.

Họ quyến rũ bằng dáng đi, bằng cái nhìn, và bằng nụ cười; lại còn bằng cách ăn mặc không đúng đắn, và bằng lời nói ngọt ngào.

334.

Họ là những kẻ trộm cắp, cứng rắn, hung dữ và lời nói ngọt như đường. Không có sự lừa dối nào giữa loài người mà họ không biết đến.

335.

Phụ nữ trong thế gian quả là hạng thấp kém, không có giới hạn nào cho họ. Họ đầy tham ái và táo bạo, giống như ngọn lửa thiêu rụi tất cả.

336.

Đối với phụ nữ, không có ai gọi là người thương, cũng không có ai là người không thương. Họ gần gũi cả người thương lẫn kẻ không thương, giống như chiếc thuyền phục vụ cả bờ bên này lẫn bờ bên kia.

337.

Đối với phụ nữ, không có ai gọi là người thương, cũng không có ai là người không thương. Vì của cải, họ quấn quýt lấy người khác, giống như dây leo nương tựa vào cây.

338.

Người giữ voi, người giữ ngựa, người chăn bò, người thiêu xác, người hốt rác, và bất kỳ nhóm đàn ông nào có của cải, phụ nữ đều đi theo.

339.

“Phụ nữ từ bỏ cả người con trai nhà lành không tài sản; quả thật, vì của cải, họ đi theo, họ đeo đuổi cả người (giàu có) giống như kẻ hạ tiện.”

Này các Tỳ khưu, khi ấy, quả thật, vị Phạm thiên Nārada, sau khi biết được phần đầu, phần giữa, và phần cuối của các câu kệ của vua kên kên Ānanda, vào lúc ấy đã nói lên những câu kệ này:

340.

“Này chúa tể loài chim, có bốn điều này không bao giờ được lấp đầy, hãy nghe ta nói về chúng: Biển cả, vị Bà-la-môn, đức vua, và cả người phụ nữ.”

341.

“Tất cả những con sông nào trên mặt đất đều chảy ra biển cả; nhưng chúng không thể lấp đầy biển cả, quả thật vì còn thiếu nên không đầy.”

342.

“Và vị Bà-la-môn, sau khi học thuộc các kinh Vệ-đà cùng với bộ thứ năm là các truyện kể, vẫn còn mong muốn học hỏi thêm nữa; quả thật vì còn thiếu nên không đầy.”

343.

“Và đức vua, sau khi chinh phục toàn bộ trái đất cùng với biển cả và núi non, nơi mình trị vì, chứa đầy vô số châu báu, vẫn còn khao khát biển cả bên kia; quả thật vì còn thiếu nên không đầy.”

344.

“Mỗi một người phụ nữ, dù có đến tám người chồng, vừa dũng mãnh, vừa mạnh mẽ, và mang lại mọi lạc thú của các dục, nàng vẫn sẽ khởi lên ham muốn với người thứ chín; quả thật vì còn thiếu nên không đầy.”

345.

“Tất cả phụ nữ đều như ngọn lửa, thiêu đốt tất cả; tất cả phụ nữ đều như dòng sông, cuốn trôi tất cả; tất cả phụ nữ đều như cành cây có gai; tất cả phụ nữ đều đi theo vì của cải.”

346.

“Người nào đặt trọn vẹn niềm tin vào phụ nữ, người ấy cũng giống như cố gắng dùng lưới để bắt gió, dùng một tay để tát cạn biển cả, hay dùng một bàn tay của mình để tạo ra tiếng động.”

347.

“Bản chất của phụ nữ, những kẻ trộm cắp nhiều mưu mẹo, nơi mà sự thật rất khó tìm, thì khó biết được, giống như đường đi của cá trong nước.”

348.

“Không bao giờ biết đủ, lời nói mềm mỏng, họ khó được làm cho thỏa mãn, giống như những dòng sông. Họ làm cho người ta chìm đắm; biết được điều này, nên tránh xa họ.”

349.

“Họ là những kẻ quyến rũ, đầy ảo thuật, là những kẻ phá hoại phạm hạnh. Họ làm cho người ta chìm đắm; biết được điều này, nên tránh xa họ.”

350.

“Bất cứ người nào mà họ gần gũi, dù là vì ham muốn hay vì của cải, họ cũng nhanh chóng thiêu rụi người ấy, giống như ngọn lửa thiêu rụi chính nơi nó tựa vào.”

Này các Tỳ khưu, khi ấy, quả thật, chim Kuṇāla, sau khi biết được phần đầu, phần giữa, và phần cuối của các câu kệ của vị Phạm thiên Nārada, vào lúc ấy đã nói lên những câu kệ này:

351.

“Người trí có thể nói chuyện với người cầm gươm sắc bén, hay thậm chí với một con quỷ dữ; có thể cầm lấy cả con rắn có nọc độc kinh người, nhưng một người đàn ông không nên nói chuyện riêng với một người phụ nữ.”

352.

“Quả thật, phụ nữ là những kẻ khuấy động tâm trí của thế gian, vũ khí của họ là nhảy múa, ca hát, nói năng, và mỉm cười; họ áp bức người không có chánh niệm, giống như một bầy quỷ la-sát trên đảo (áp bức) các thương nhân.”

353.

“Họ không có kỷ luật, không có sự chế ngự, thích thú rượu và thịt, không được kiểm soát. Họ nuốt chửng tài sản của người đàn ông, giống như con cá Timiṅgala trong đại dương nuốt chửng con cá Makara.”

354.

“Với cảnh giới là sự thỏa thích trong năm loại dục lạc, họ là những người dao động, không ổn định, không tự chủ. Phụ nữ tiếp cận những người buông lung, giống như các dòng sông chảy vào đại dương nước mặn.”

355.

“Bất cứ người đàn ông nào mà phụ nữ có được, dù là vì ham muốn, vì khoái lạc, hay vì của cải, họ cũng thiêu đốt người ấy, dù người ấy có giống như ngọn lửa. Họ, những kẻ hành hình bằng tham ái và sân hận, thiêu đốt người ấy.”

356.

“Khi biết một người đàn ông giàu có và nhiều của cải, họ tiếp cận với tài sản và thân thể của mình; họ quấn chặt lấy người có tâm tham ái, giống như dây leo māluvā quấn lấy cây sāla trong rừng.”

357.

“Được trang điểm, với khuôn mặt như tranh vẽ, họ tiếp cận với nhiều cách quyến rũ khác nhau. Phụ nữ cười lớn, rồi lại mỉm cười, giống như ảo thuật gia Sambara, bậc thầy của trăm ngàn mưu mẹo.”

358.

“Được trang sức bằng vàng, ngọc và châu báu, được tôn trọng trong gia đình chồng, dù được canh giữ, phụ nữ vẫn ngoại tình với chồng mình, giống như người phụ nữ ở trong tim của quỷ Dānava đã (ngoại tình) với quỷ Dānava.”

359.

“Quả thật, ngay cả một người đàn ông có uy lực và sáng suốt, được nhiều người kính trọng và tôn vinh, khi đã rơi vào quyền lực của phụ nữ, cũng không còn tỏa sáng, giống như mặt trăng bị Rāhu che khuất.”

360.

“Điều tai hại mà một kẻ thù giận dữ, với tâm địa độc ác, có thể gây ra cho kẻ thù đã rơi vào tay mình, thì người có lòng ham muốn, khi đã rơi vào quyền lực của phụ nữ, còn đi đến một sự hủy hoại lớn hơn thế nữa.”

361.

“Dù bị dọa nạt bằng cách nhổ tóc, cắt móng, dù bị đánh đập bằng chân, tay, và gậy gộc, phụ nữ quả thật vẫn tìm đến những điều thấp hèn; họ vui thích trong sự thấp hèn, giống như ruồi bọ trong xác chết.”

362.

“Trong các gia đình, hay ở các ngã đường, hay trong các kinh thành và thị trấn, bẫy rập của Namuci (Ma vương) lại được giăng ra. Người có mắt, tìm cầu hạnh phúc, nên tránh xa nó.”

363.

“Người nào từ bỏ thiện pháp và đức hạnh của sự tu khổ hạnh, và thực hành những hạnh kiểm không cao thượng, người ấy sẽ bị các vị trời dẫn xuống địa ngục, giống như người thương nhân đổi một viên ngọc quý giá lấy một hòn đá vô giá trị.”

364.

“Người ngu si ấy, bị hủy hoại bởi chính hành động của mình, bị khiển trách ở đời này và cả ở đời sau;”

“Không bị ràng buộc, người ấy đi từ vực thẳm này đến vực thẳm khác, giống như một cỗ xe với con lừa xấu đi vào con đường sai lạc.”

365.

“Người ấy đi đến địa ngục Patāpana, và đến khu rừng gòn gai bằng sắt có lá như gươm. Sau khi sống trong cảnh giới súc sinh, người ấy không được giải thoát khỏi cảnh giới của vua loài ngạ quỷ.”

366.

Tại vườn Nandana, những người phụ nữ phá hoại các thú vui đùa giỡn ở cõi trời và hạnh phúc của Chuyển Luân Vương ở cõi người của kẻ phóng dật, và cũng đưa người ấy đến khổ cảnh.

367.

Đối với những ai thực hành phạm hạnh, không còn ham muốn phụ nữ, thì những thú vui đùa giỡn ở cõi trời không khó đạt được, hạnh phúc của Chuyển Luân Vương ở cõi người cũng không khó đạt được, và các tiên nữ ở trong cung điện bằng vàng cũng không khó đạt được.

368.

Đối với những ai thực hành phạm hạnh, không còn ham muốn phụ nữ, thì cảnh giới vượt qua Dục giới, sự hiện hữu trong Sắc giới không khó đạt được, nhờ tái sanh vào cảnh giới của người đã ly tham.

369.

Đối với những ai thực hành phạm hạnh, không còn ham muốn phụ nữ, những người đã tịch tịnh, đã trong sạch, thì (Niết-bàn) là sự vượt qua mọi khổ đau, an lành, hoàn toàn không lay động, vô vi, cũng không khó đạt được.

370.

Khi ấy, Ta là chim Kuṇāla, Udāyī là chim cu Phussa, Ānanda là vua kên kên, và Sāriputta là đạo sĩ Nārada. Chúng hội (khi ấy) là Phật tử chúng (hiện nay). Hãy ghi nhớ câu chuyện tiền thân như vậy.

Chuyện Tiền Thân Kuṇāla, phần thứ tư.