Bản dịch
JA 424 — Chuyện Ngọn Lửa Đốt Cháy (Tiền thân Àditta)
8. Ādittajātaka
1215. “Khi ngôi nhà bị cháy rực, gia chủ mang ra vật dụng nào bởi vì vật ấy là có lợi ích cho người ấy, và không phải là vật bị đốt cháy ở tại nơi ấy.
1216. Tương tự như vậy, thế gian là bị đốt cháy bởi sự già và sự chết. Bệ hạ hãy nên mang ra (cứu vớt bản thân) nhờ vào sự bố thí; cái gì đã được bố thí là đã được mang ra tốt đẹp.”
1217. “Người nào dâng cúng vật thí đến bậc đã đạt được giáo pháp, đến con người đã đạt đến sự nỗ lực và tinh tấn, người ấy, sau khi vượt qua dòng sông Vetaraṇī của thần chết, là người đạt được các vị thế ở cõi Trời.”
1218. “Sự bố thí và chiến đấu là tương tự nhau, dầu là ít người cũng thắng được nhiều người, nếu người bố thí dầu là ít, nhưng có niềm tin, chính vì thế, người ấy có sự an lạc về sau này.”
1219. “Sự bố thí có suy xét đã được bậc Thiện Thệ ca tụng, các vị nào là xứng đáng cúng dường ở đây, ở thế gian của sự sống, những vật được bố thí ở các vị này là có những quả báu lớn lao, giống như các hạt giống đã được gieo ở thửa ruộng phì nhiêu.”
1220. “Người nào sống không gây tổn hại các chúng sanh có mạng sống, người ấy do (sợ hãi) sự phỉ báng của người khác mà không làm điều ác. Trong trường hợp ấy, các bậc trí ca ngợi sự khiếp sợ, nhưng không ca ngợi sự anh hùng, bởi vì do sự sợ hãi mà những người tốt không làm điều ác.”
1221. “Với Phạm hạnh bậc thấp thì được sanh vào dòng dõi Sát- đế- lỵ, với bậc trung thì trạng thái chư Thiên, với bậc tối thượng thì được thanh tịnh.”
1222. “Đương nhiên, sự bố thí là được ca ngợi theo nhiều cách, và chỉ một câu Pháp vẫn là tốt hơn sự bố thí. Bởi vì, ngay trước đây và trước hơn thế nữa, những người tốt, có trí tuệ, đã chứng đạt luôn cả Niết Bàn.”
Bản dịch: Bhikkhu Indacanda
Dịch bởi Bhikkhu Indacanda. Trích từ bộ Tam Tạng Song Ngữ Pāḷi–Việt — Bổn Sanh (Jātaka). Nguồn: http://www.tamtangpaliviet.net/. Sử dụng theo sự cho phép của dịch giả.
Pāli: Mahāsaṅgīti Tipiṭaka · Anh: Bản dịch AI (OpenTipitaka) · Việt: Bản dịch AI (OpenTipitaka)
Ādittasmiṃ agārasmiṃ, yaṃ nīharati bhājanaṃ;
Taṃ tassa hoti atthāya, no ca yaṃ tattha ḍayhati.
When a house is ablaze, whatever vessel one carries out, that is of use to him, not what is burnt therein.
424. Trong ngôi nhà đang cháy, vật dụng nào được mang ra ngoài; vật dụng ấy có ích lợi cho người ấy, chứ không phải vật bị cháy ở trong đó.
70.
70.
70.
Evāmādīpito loko, jarāya maraṇena ca;
Nīharetheva dānena, dinnaṃ hoti sunīhataṃ †.
So too the world is ablaze with aging and death. One should take out one's possessions by giving, for what is given is well taken out.
Cũng vậy, thế gian bị bốc cháy bởi già và chết; hãy mang (tài sản) ra bằng cách bố thí; vật được cho đi là vật được mang ra tốt đẹp.
71.
71.
71.
Yo dhammaladdhassa dadāti dānaṃ, uṭṭhānavīriyādhigatassa jantu;
Atikkamma so vetaraṇiṃ † yamassa, dibbāni ṭhānāni upeti macco.
The person who gives a gift of what has been righteously obtained, acquired by his exertion and energy—that mortal, having crossed over Yama’s river Vetaraṇī, attains divine abodes.
Chúng sanh nào, người phải chết nào, bố thí vật cúng dường từ của cải có được một cách hợp pháp, đạt được nhờ sự nỗ lực tinh tấn; người ấy vượt qua sông Vetaraṇī của vua Yama, đạt đến các cảnh giới chư thiên.
72.
72.
72.
Dānañca yuddhañca samānamāhu, appāpi santā bahuke jinanti;
Appampi ce saddahāno dadāti, teneva so hoti sukhī parattha.
Giving and battle, the wise say, are the same: even a few can conquer many. And if, with faith, one gives even a little, by that alone one becomes happy hereafter.
Họ nói rằng bố thí và chiến trận là tương tự nhau; dù ít ỏi, vẫn chiến thắng được số đông. Nếu người có đức tin cúng dường dù chỉ một ít, nhờ vậy người ấy được an lạc ở đời sau.
73.
73.
73.
Viceyya dānaṃ sugatappasatthaṃ, ye dakkhiṇeyyā idha jīvaloke;
Etesu dinnāni mahapphalāni, bījāni vuttāni yathā sukhette.
A gift given with discrimination is praised by the Well-farer. To those worthy of offerings here in the world of the living—gifts given to them are of great fruit, like seeds sown in a fertile field.
Việc bố thí có lựa chọn được bậc Thiện Thệ tán thán. Những vật cúng dường đến các bậc đáng thọ nhận trong thế giới chúng sanh này, sẽ có quả lớn, cũng như hạt giống được gieo trong ruộng tốt.
74.
74.
74.
Yo pāṇabhūtāni aheṭhayaṃ caraṃ, parūpavādā na karoti pāpaṃ;
Bhīruṃ pasaṃsanti na tattha sūraṃ, bhayā hi santo na karonti pāpaṃ.
One who fares along harming no living beings, who does no evil from fear of others’ censure—they praise the timid one, not the hero. For it is out of fear that the good do no evil.
Người sống không làm hại chúng sanh, không làm điều ác vì sợ người khác khiển trách. (Bậc trí) tán thán người biết sợ hãi (tội lỗi), chứ không phải người can đảm (làm ác). Vì rằng, bậc thiện nhân không làm điều ác là do sợ hãi (hậu quả).
75.
75.
75.
Hīnena brahmacariyena, khattiye upapajjati;
Majjhimena ca devattaṃ, uttamena visujjhati.
By an inferior holy life one is reborn as a khattiya; by a middling one, one attains the state of a deva; by the supreme one, one is purified.
Với phạm hạnh hạ liệt, người ấy sanh vào dòng Sát-đế-lỵ. Với phạm hạnh trung bình, sanh vào cõi trời. Với phạm hạnh cao thượng, người ấy được thanh tịnh.
76.
76.
76.
Addhā hi dānaṃ bahudhā pasatthaṃ, dānā ca kho dhammapadaṃva seyyo;
Pubbeva hi pubbatareva santo †, nibbānamevajjhagamuṃ sapaññāti.
Indeed, giving is praised in many ways, but the path of Dhamma is surely better than giving. For the good and wise in former times and even in more ancient times, having developed serenity and insight, attained Nibbāna itself.
Chắc chắn rằng bố thí được tán thán về nhiều mặt, nhưng con đường Pháp quả thật cao thượng hơn bố thí. Vì rằng trong quá khứ và quá khứ xa hơn, các bậc thiện nhân và hiền trí đã chứng đắc chính là Niết-bàn.
Ādittajātakaṃ aṭṭhamaṃ.
The Āditta Jātaka, the eighth.
Chuyện Bổn Sanh Āditta, thứ tám.
425. Aṭṭhānajātakaṃ (9)
425. The Aṭṭhāna Jātaka (9)
425. Chuyện Tiền Thân Aṭṭhāna (9)
77.
77.
77.